بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

احمد مجتهد
احمد مجتهد(درگذشته۱۲۶۵ق/۱۸۴۹م) از فقهای امامی سدۀ سیزدهم در آذربایجان بود. وی در شمار شاگردان سید علی طباطبایی در عراق بود و بعد از برگشت به تبریز، سر گروهی حوزه علمیه، امامت آدینه و جماعت و ادارۀ کارها شرعیه آن دیار را ذمه حسینیه نصرت مشهد ‌دار شد.

پر اسم و رسم‌ترین تاثیر وی، منهج الرشاد فی گستردن الارشاد علامه حلی میباشد که در ضمن پیکار دوم دربین جمهوری اسلامی ایران و روسیه، در قزوین تألیف کرد. احمد مجتهد علیه شیخیه در آذربایجان که پس نقطه پایان پیکار جمهوری اسلامی ایران و روسیه، درصدد توسعه مسلک خویش بودند، فتوا آدرس حسینیه نصرت مشهد بخشید.

ولادت و نسب
احمد مجتهد فرزند لطفعلی بن محمدصادق بود. تاریخ تولدش در مآخذ بیان نشده میباشد، اما با دقت به نوشتۀ ادیب الملک[۱] مبتنی بر اینکه «‌بازه زمانی ۸۱ سال در دارالسلطنۀ تبریز... راتق و فاتق کارها شریعت... بود‌» -که احتمالاً خواسته مولف، دوران زندگانی وی بوده میباشد- می‌اقتدار اینگونه انگاشت که در ۱۱۸۴ق متولد گردیده‌است.

نیاکانش از مغان[۲] و از تیرۀ مغانلو از طوایف شاهسون[۳] بوده‌اند. ولی بعضی نیز اصل او‌را از کردار دانسته‌اند[۴] که صحیح رزرو حسینیه نصرت مشهد به حیث نمیرسد.

پدرش مستوفی آزادخان[۵] در قسم مهربان‌خان و از عمال دولت زندیه[۶] و مادرش از سادات رضوی اصفهان بود.[۷]

احمد مجتهد در ۲۷ رجب سال ۱۲۶۵ق درگذشت.[۸] پیکرش تحت عنوان راز سلسلۀ قوم و قبیله مجتهدی تبریز، به نجف جابجایی یافت و در آرامگاه منحصربه‌فرد[۹] در مقابل مسجد روحانی طوسی به خاک ودیعت شد.[۱۰] مادۀ تاریخ وفاتش «‌گلشن ارم مکان وی‌» میباشد.[۱۱]

فرزندان
احمد مجتهد پنج پسر داشت.[۱۲] فرزند ارشدش لطفعلی که وی نیز مجتهد بود،[۱۳] هم پا با دو بدن دیگر از برادرانش به اسم‌های رضا و محمدجعفر قبل از بابا در وبای سال ۱۲۶۲ق تبریز درگذشتند. دو فرزند دیگر او محمدباقر و جواد از عالمان فرصت خویش شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد بوده‌اند.[۱۴]

شغل‌ها
احمد مجتهد نیز نخست فعالیت دیوانی داشت،[۱۵] البته بعد از مدتی از دیوان گوشه گرفت[۱۶] و به علم آموزی علم ها فقاهتی پرداخت. او مقدمات سطح ها را در تبریز سپری کرد، بعد به اصفهان و آن‌گاه به عتبات رفت و حوزۀ درس سید علی طباطبایی، صاحب و مالک ریاض که از علمای بلندمرتبه عراق بود، به یادگرفتن علم پرداخت[۱۷] و از وی اذن اجتهاد گرفت.[۱۸] آنگاه به تبریز برگشت و افزون بر سر کردگی حوزۀ علمیۀ آن دیار،[۱۹] امامت آدینه و جماعت و ادارۀ کارها شرعیه را نیز ذمه ‌دار شد[۲۰] او، به تأسیس مدرسه ها و جلب طلاب التفات می‌اعطا کرد.[۲۱]

در دورۀ دوم مبارزه‌های جمهوری اسلامی ایران و روس، زمانی که در ۱۲۴۳ق/۱۸۲۷م روس‌ها بر تبریز استیلا یافتند، او از تبریز بیرون شد. فی مابین رویکرد بودجه‌های اورا یغما بردند، و زیرا به قزوین رسید، فتحعلی پاد شاه قاجار با صادر کردن پولی از وی دلجویی کرد. و به درخواست فتحعلی فرمانروا در قزوین بماند.

فتوا علیه شیخیه
بعداز منعقد معاهدۀ ترکمانچای و رفتن روس‌ها از آذربایجان، مجدداً به تبریز رجوع.[۲۲] در آن فرصت تعلیمات شیخیه تبلیغ می شد و ترویج یافته بود و احمد مجتهد که مدام در احکام فقاهتی جانب احتیاط را نگاه می‌داشت، حکم به تکفیر شیخیه اعطا کرد و همین دستور منجر بروز ناآرامی‌هایی شد.[۲۳]

اثر ها
احمد مجتهد به جز فقه در وقار نیز پیروز‌دست بود و طبع شعر داشت، چنانکه بعضا اورا در زمرۀ شاعران آورده‌اند[۲۴] و قصیده‌ای به عربی به وی نسبت داده شده میباشد.

از اثر ها وی، می‌اقتدار به کتاب‌ها اشاره نمود:

اذن، که در ۱۲۵۳ق خطاب به ۳ فرزندش، لطفعلی، محمدجعفر و محمدباقر صادر نموده است.[۲۵]
الرسالة الصومیة، به فارسی که به گفتۀ آقابزرگ طهرانی هم پا با الرسالة العملیة در کتابخانۀ سماوی نجف جان دار بوده میباشد.[۲۶]
الرسالة العملیة، در احکام عصمت، نماز و روزه. ورژن‌های آن در کتابخانه‌های مرعشی و شورا جانور میباشد.[۲۷]
قصیده‌ای به عربی در مدح حضرت امام مهدی(عج) که ابیاتی از آن در ریحانة الادب[۲۸] نوشته شده میباشد. ورژن‌ای از آن در کتابخانۀ مرکزی[۲۹] ورژن‌ای از یک قصیده به اسم احمد بن لطفعلی تبریزی نیز در انستیتوی خاورشناسی روسیه وجود دارااست که احتمالا به عبارتی قصیده میباشد.[۳۰]
مناسک حج، متن شرعی فارسی که ورژن‌هایی از آن در کتابخانه آستان قدس رضوی[۳۱] و کتابخانۀ مرعشی[۳۲] جان دار میباشد.
منهج الرشاد فی تفصیل الارشاد، مشهور‌ترین تاثیر احمد مجتهد که شرحی استدلالی بر کتاب ارشادوراهنمایی الاذهان علامه حلی میباشد که به هنگام اقامتش در قزوین مندرج میباشد. ورژن‌ای از این کتاب مشتمل بر مباحث صوم و اعتکاف در کتابخانۀ مرعشی[۳۳] مراقبت میشود.[۳۴]

فضیلت تابعین نزد اهل سنّت
تابعین حمل کننده علم ها صحابه و مبلّغ آئین بعداز وی و به نظریه اهل سنت، افضل امت به شمار میروند.[۲۸] استناد وی به آیه ۱۰۰ سوره توبه(وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ...) و به‌این حدیث نبی پروردگار(ص) میباشد: «خَیرُالناسِ قَرْنی ثُمَّ الذینَ یلُونَهُم ثُمَّ الذینَ یلُونَهُم‌؛ شایسته ترین عموم معاصران اینجانب‌اند، آنگاه افرادی که بعداز آن‌ها می آیند و آنگاه مردمان بعد حسینیه نصرت مشهد از آنها».[۲۹]

افضل تابعین
درخصوص افضل تابعین، دربین علمای اهل سنّت اختلاف حیث وجود داراست: عهد معروف آن میباشد که سعید بن مسیب افضل تابعین و مُرسَلاتِ وی درست‌ترین میباشد [۳۰] برخی همانند احمد بن حنبل، علی بن مدینی و ابوحاتم رازی بر این نظریه بوده‌اند.[۳۱] بعضا، مانند بُلْقینی، افضل تابعین را از جهت زهدو تقوا و وَرَع اویس قرنی و از جهت مراقبتِ تاثیر و حدیث، سعیدبن مسیب آدرس حسینیه نصرت مشهد دانسته‌اند.

[۳۲] سازه به نقل از ابوعبداللّه محمدبن خفیف شیرازی، اهل مدینه، سعید بن مسیب، اهل بصره، حسن بصری، و اهل کوفه، اویس قرنی را افضل دانسته‌اند.[۳۳] اما برخی از کوفیان افضلِ تابعین را عَلقَمَة بن قیس و اَسودبن یزید نخعی دانسته و اهل مکه نیز معتقد به افضلیت عطاءبن ابی رَباح بوده‌اند.[۳۴] ظاهراً اهل هر ناحیه، بلندمرتبه خویش را افضل تابعین می‌دانسته‌اند.[۳۵] به لحاظ ابوبکربن ابی داوود، حَفْصه دختر سیرین و عَمرَه دختر عبدالرحمان، افضلِ تابعات بوده‌اند و بعد از آن ها اُمِّ دَرداء جای‌دارد.[۳۶] گردآوری‌ای دیگر افضل تابعین را اویس قَرَنی میدانند و به حدیث نبی معبود(ص) استناد رزرو حسینیه نصرت مشهد می‌نمایند.[۳۷][یادداشت ۱]

فقهای سبعه
هفت بدن از تابعین که جایگاه بیشتری دارا هستند به فقهای سبعه آوازه یافته‌اند. فی مابین تابعین از نگاه کثرت فتوا کسی به حد حسن بصری و عطاءبن ابی رباح شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نرسیده میباشد. [۳۹]

نقش سیاسی، علمی و فرهنگی
از طریقه تاریخی نیز نقش تابعین را در تکوین جریان های مختلف و گوناگون فکری و ادبی نمی‌اقتدار نادیده گرفت. اینان پیشین از سهم پررنگ‌ای که در پیدایی علم ها حدیثی داشته‌اند، در تعبیر و تفسیر، فقه، سیره نویسی، مغازی و تاریخ هم مؤسس به شمار می آیند. این دستور آیتم اعتنا خاورشناسان بوده و آن ها در خصوص نقش تابعین و صحابه و تکوین ساختار اِسنادها که همه احادیث را به فرستاده اکرم(ص) می رساند آرای گوناگونی ابراز کرده‌اند.[۴۰]

پانویس
ابن صلاح،مقدمة ابن الصّلاح فی علم ها الحدیث،۱۴۰۴ق، ص۱۷۹؛ نووی، پند طلاب الحقایق الی معرفة سنن نه الخلائق، ۱۴۱۱ق، ص۲۰۰
سخاوی، فتح المغیث تفصیل الفیة الحدیث، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۱۲۳؛ خطیب، اصول الحدیث، علومه و مصطلحه، ۱۴۱۷ق، ص۴۱۰.
خطیب بغدادی، الکفایة فی دانش الروایة،۱۴۰۶ق، ص۳۸.
سخاوی، فتح المغیث تفصیل الفیة الحدیث،۱۴۱۷ق، ج۳، ص۱۲۴.
مامقانی، مقباس الهدایة فی دانش الدرایة، ۱۴۱۱ق، .ج۳، ص۳۱۱؛ شهید ثانی، الرعایة فی دانش الدرایة، ۱۴۰۸ق، ص۳۴۶.
ابن صلاح، مقدمة ابن الصّلاح فی علم ها الحدیث، ۱۴۰۴ق، ص۱۷۹؛‌ عسقلانی، نزهة النظر: تفصیل نخبة الفکر، ۱۴۰۹ق، ص۹

موافقان و معارضان
حزب‌الله موافقانی در دنیا دارااست. مهمترین موافقان حزب‌الله، جمهوری اسلامی ایران و سوریه می باشند. روسیه نیز حزب‌الله را سازمان سیاسی-اجتماعی مشروع به اکانت میاورد[۵۴] جمهوری اسلامی ایران در تأسیس حزب‌الله و یادگرفتن نظامی به نیروهای وی نقش داشته میباشد.[۵۵] همینطور کشور ایران ستاد نوسازی لبنان را برای نوسازی ویرانه‌های ناشی از تهاجمات اسرائیل در لبنان صورت داده میباشد.[۵۶] با این درحال حاضر آمریکا ایالات متحده، اتحادیه کشورهای عرب، شورای همیاری کشورهای حوزه خلیج عجم و... حزب‌الله یا این که نصیب نظامی آن را تیم تروریستی اعلام کرده‌اند.[۵۷] ایالات متحده،‌ حزب‌الله را از سال ۱۹۹۷م در فهرست تیم‌های تروریستی قرار حسینیه نصرت مشهد اعطا کرد.

[۵۸] مقاومت در قبال اشغالگری و انذار اسرائیل و نیز ناتوانی نظامی ارتش لبنان از تقابل با اسرائیل از دلایل اشخاصی میباشد که معتقدند حزب‌الله سازمان تروریستی وجود ندارد و می بایست همچنان سلاح در مشت آدرس حسینیه نصرت مشهد داشته باشد.[۵۹]

کتاب‌شناسی
درباره حزب‌الله کتاب‌هایی مندرج میباشد. از آن فی مابین، کتاب حزب الله المنهج التجربة المستقبل لبنان و مقاومته في الواجهة، تاثیر نعیم قاسم از رهبران حزب‌الله لبنان میباشد. درین کتاب، تاریخچه، هدف ها و کار‌های حزب‌الله منعکس گردیده است.[۶۰] این کتاب با تیتر «حزب‌الله لبنان خط سیاق، قبل و بعدی آن» به فارسی ترجمه شد‌ه‌است.[۶۱]
ورق زدن تاریخ پرفراز و نشیب احزاب سیاسی لبنان، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مقاله: ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید مقاله: ۱۱ رزرو حسینیه نصرت مشهد اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ش.
«معرفی کتاب حزب الله لبنان، خط اسلوب، قبلی و بعدی آن معرفی و عیب گیری»، مطالعات راهبردی بسیج، شماره ۲۹، ۱۳۸۴ش.
امام خمینی، صحیفه امام، طهران، مؤسسه تهیه و تنظیم و انتشار اثر ها امام خمینی، ۱۳۷۸ش.
حزب‌الله لبنان خط روال، پیشین و بعدی آن، روحانی نعیم قاسم، ترجمه محمدمهدی شریعتمدار، طهران، انتشارات داده ها، ۱۳۸۳.
نعیم قاسم، حزب‌الله المنهج التجربه المستقبل، بیروت، دارالهادی، شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد ۱۴۲۳ق/۲۰۰۲م.
انتخابات داغ در کرانه شرجی مديترانه مروری بر خصوصیات احزاب و جریانات سیاسی لبنان، نشریه فرهنگی تحلیلی روش، شماره ۴۱، خرداد ماه ۱۳۸۸ش.
«آیا حزب‌الله لبنان یک سازمان تروریستی میباشد؟»
«رای زنی با حجة‌الاسلام سید حسن نصرالله عضو شورای مرکزی حزب‌الله»، پاسدار اسلام، شماره ۶۷، فروددین ماه ۱۳۶۷ش.
«حزب‌الله يفتتح متحفا عسكريا عن مقاومته لاسرائيل في جنوب لبنان»، رویترز، ۲۲ می ۲۰۱۰م، مشاهده ۱۲ خرداد ماه ۱۴۰۰ش.
حسینی، سید عماد، «سیر دگرگونی در رهبری و ایدئولوژی حزب‌الله»، شهروند، شماره ۴۸، خرداد ماه ۱۳۸۷ش.
هنگامی‌نجیب، محمود، «تأثیر دیدگاه معنوی بر برد مقاومت حزب‌الله»، معارف، شماره ۵۸، مرداد و شهریور، ۱۳۹۲ش
«۱۰۳۸ عملیات حزب الله علیه صهیونیست‌ها طی ۱۳۳ روز مبارزه»، کانال العالم، تاریخ درج مقاله: ۲۷ بهمن ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۱۸ مهر ۱۴۰۳ش.

ابلیس، جن یا این که فرشته
اقوال مختلفی در امر اینکه ابلیس جنّ میباشد یا این که فرشته گفته شده میباشد:

الف) تعداد یه خرده از مفسرین معتقدند ابلیس از فرشتگان بوده میباشد، چون استثنا در آیه «فَسَجَدوا الّا ابلیسَ کان مِن الجِنّ» (کهف، ۵۰) استثنای متصل میباشد؛ یعنی ابلیس آغاز از فرشتگان بوده و به انگیزه عدم سجده، مرتکب گناه گشته و جنّ شد‌ه‌است. همینطور فعل «کان» در آیه را نیز به معنای «صار» (= تبدیل شدن) حسینیه نصرت مشهد گرفته‌اند.[۴۹]

ب) در مقابل، اکثری از مفسرین با استناد به نشانه‌ها و احادیث معتقدند ابلیس از فرشتگان نبوده، بلکه از جن بوده میباشد.[۵۰] استدلال این دسته:

۱. با دقت به قرینه جانور در‌این آیه، استثنا جداازهم میباشد و ابلیس نمی‌تواند از ملائکه باشد و در آیه «کان اینجانب الجن» (کهف،۵۰) هم تصریح گردیده که ابلیس، از جنّ بوده میباشد. دسته اولیه با استناد به «اسجدوا لآدم» معتقدند درصورتی که ابلیس از کالا فرشتگان عدم وجود دربرگیرنده فرمان الاهی نمیشد و به دلیل دوری از سجده کردن، متمرد و سرکش به شمار نمی‌رفت، ولی در جواب می‌قدرت اظهار‌کرد، ابلیس در‌این دستور از باب غلبه درون گردیده، چون با فرشتگان مشایعت داشته میباشد و این استدلال نمیشود که وی از کالا فرشتگان آدرس حسینیه نصرت مشهد باشد.

۲. ابلیس دارنده اولاد و ذریه میباشد و ملائکه دارنده فرزند نیستند، و معبود میفرماید: چرا وی (ابلیس) و فرزندانش را که معاندان شمایند، دوستان خویش میگیرید.[۵۱]

۳. ابلیس از مال حریق میباشد[۵۲] در حالی که فرشتگان از رزرو حسینیه نصرت مشهد کالا نورند.[۵۳]

۴. فرشتگان از رسولان الاهی و معصوم میباشند[۵۴] اما ابلیس گناه می‌نماید.

۵. بعضی روایاتی بر جنّ بودن ابلیس تصریح دارا‌هستند، مانند حرف نبی آفریدگار(ص) که به شمعون فرمود: تو دشمنانی از جن و آدم داری که پیوسته تعقیبت می‌نمایند و با تو جنگ می‌کنند تا دینت را بربایند...، ولی معاندان از جن، پس ابلیس میباشد و سپاهیانش.[۵۵] از امام راست گو(ع) نیز قصه گردیده که فرمود: فرشتگان می‌پنداشتند شیطان از آنهاست (چنانچه که از جن بود) اما در دانش خداوند از آن‌ها عدم وجود تا به سبب ساز حمیت و تعصب، داخل خویش را اظهار‌کرد و بیان کرد: من‌را از حریق آفریده‌ای و آدم را از خاک کردار شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نموده‌ای.[۵۶]

خلقت جن
برای آتشی که جنّ از آن آفریده گردیده، در سوره حجر(آیه ۲۷) صفت سَموم و در سوره رحمان (آیه ۱۵) صفت مارِج مذکور میباشد. مفسران برای مارج تفسیرهای مختلفی ارائه کرده‌اند، برای مثالً اختلاط و آمیزش شعله‌های حریق که به رنگهای مختلف درمی‌آید، شعله خاص فارغ از دود[۵۷] و حریق مشتعل متحرک[۵۸] که دایم در حرکت میباشد و جابه جا میشود.[۵۹] محمود آلوسی[۶۰] نیز بر معنای اختلاط تأکید کرده البته خواسته از مارِج را حریق آمیخته با هوا دانسته و فیض گرفته که «جانّ» از ادغام حریق و هوا که آن را مارج میخوانند، آفریده شد‌ه‌است و بشر از دو عنصر آب و خاک، که به آن «طین» میگویند. سَموم نیز باد بسیار داغی میباشد که هم زبانه دارااست، هم سوزندگی و وجه این اسم‌گذاری این میباشد که، به منجر نازکی و لطافتش، در منفذهای زیرپوست (مسامّ) نفوذ می‌نماید.[۶۱]

مدیحه اربعین
نوحه اربعین از نوحه‌های شیعه‌ها که در شب و روز و شام اربعین خوانده می شود. درین نوحه بیشتر به برگشت اسرای اهل بیت(ع) به کربلا بر راز مزار شهدای کربلا و عزاداری آن ها و نیز به زیارت روز اربعین بوسیله جابر بن عبدالله انصاری و عطیه عوفی پرداخته حسینیه نصرت مشهد می شود.

نقل تاریخی
رجوع و برگشت اسرا
در خصوص مجال رجوع و برگشت اسرای اهل بیت به کربلا و زیارت قبور شهدا بعضی معتقدند این رخداد در سال ابتدا روی نداده و پیمودن مسیر کوفه تا شام و بعد از آن رجوع به کربلا در بازه ۴۰ روز برای کاروان اسرای کربلا ممکن نبوده میباشد. محدث نوری[۱] و روضه خوان عباس قمی[۲] طرفدار این عقیده می‌باشند. به اعتقاد و باور برخی، گزارش معتبری نیز بر ثابت این اتفاق افتاد در مشت وجود آدرس حسینیه نصرت مشهد ندارد.[۳]

برخی مانند سید ابن طاووس در لهوف[۴] معتقدند اسرای کربلا از شام به عراق رفته و در روز اربعین، یعنی ۴۰ روز پس از حادثه عاشورا، به کربلا رسیدند و در آنجا جابر بن عبدالله انصاری و بعضا از بنی هاشم را چشم‌اند و بعد از زیارت امام حسین(ع) به مدینه رفته‌اند. اینان معتقدند این برگشت ممکن بوده و روایاتی که از این اتفاق افتاد خبر داده‌اند، معتبرند.[۵] به عنوان مثال کتاب‌های دارای شهرت در ثابت این حیث و جواب به معارضان کتاب استیناف درباره نخستین اربعین حضرت سیدالشهداء(ع) نوشته سید محمد علی حکم کننده طباطبایی رزرو حسینیه نصرت مشهد میباشد.

زیارت جابر
جابر بن عبدالله انصاری که از صحابه پیامبر معبود(ص) میباشد تحت عنوان اول زائر امام حسین(ع) شناخته میگردد. بنابر احادیث شرعی، وی در اولی چهلم شهیدشدن امام حسین(ع) در سال ۶۱ق به یار و همدم عطیه عوفی به کربلا آمد و قبر امام حسین(ع) را زیارت شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد کرد.[۶]

مدیحه
در مدیحه اربعین، ماجرای رجوع و برگشت اسیران کربلا از شام به کربلا به وسیله روحانی بازگو میگردد. طبق این نوحه هنگامی کاروان اسرا به دو راهی کربلا و مدینه می‌رسند بشیر بن جذلم از امام سجاد(ع) میپرسد به کربلا برویم یا این که مدینه؟ امام سجاد(ع) سپردن را به حضرت زینب(س) میدهد و وی کربلا را تعیین می‌نماید.[۷] زمانی کاروان به کربلا می‌رسند هر کدام از اسرا به سراغ قبری می‌رود و در کنار آن زاری و فغان می‌نماید. معمولا طبق این مدیحه حضرت زینب(س) و سکینه بر راز مزار امام حسین(ع)، ام کلثوم(س) بر رمز مزار حضرت عباس(ع)، رباب بر رمز مزار علی اصغر میروند.[مستلزم منبع] طبق سندها تاریخی لیلی در کربلا حضور نداشته و ماجرای عروسی قاسم نیز از تحریفات رخداد عاشورا میباشد.[مستلزم منبع] در‌این مدیحه حضرت زینب(س) تفصیل آنچه در کربلا و کوفه قبلی را برای امام حسین(ع) ذکر می‌نماید و از خطبه‌های تند خویش علیه ابن زیاد و یزید کلام میگوید.[۸] گاهی نیز در‌این مجلس حضرت زینب(س) از امام حسین(ع) تقاضا می‌کند تا خردسال ها را سرشماری نکند چون راجع‌به حضرت رقیه شرمسار میباشد. از سایر مطالبی که در‌این مدیحه ذکر می گردد گفتگوی امام سجاد(ع) با جابر بن عبدالله انصاری میباشد.

صحن تازه (آزادی)

نمای حیاط طلای ناصری، گلدسته طلا و جواهرات، سقاخانه و قسمتی از صحن(تازه،تازه) (آزادی فعلی) تاریخ عکس:۱۳۰۰ق
صحن(جدید، تازه) (آزادی)، در شرق بقعه واقع میباشد. ارتفاع این صحن ۵۰/۸۱ و پهنا آن ۵۱ متر میباشد. پیرامون صحن ۵۶ غرفه در تحت و همین تعداد غرفه در صدر تاسیس شده است. در پشت بیشتر غرفه‌ها، اطاقهای خرد و بلندمرتبه واقع میباشد. به تصریح کتیبه بالای سردرِ تراس شرقی و کتیبة سردرِ تراس جنوبی این صحن، بنای آن را در روز ها فتحعلی پادشاه و کاشی کاری آن در دوران محمدشاه حسینیه نصرت مشهد اجرا گرفته میباشد.

ازاره صحن به طول ۴۴/۱ متر از سنگ مرمر تیره، و بالای ازاره روی کل دیوارها و شالوده‌ها و سردرها، با کاشی رنگارنگ پیرایش یافته میباشد. در اواسط صحن به مکان سقاخانه‌ای که برچیده گردیده، حوضی گرانقدر سازه گردیده‌است که سنگاب یکدست سقاخانه سابق الذکر را در میان آن می‌قدرت روءیت کرد. در ۴ سوی صحن، ۴ تراس تبارک آدرس حسینیه نصرت مشهد وجود داراست.

حیاط و سردر طلای ناصری (غربی)، ارتفاع این تراس ۳۰/۱۵، پهنا آن ۲۵/۷ و طول آن ۱۰/۲۰ متر میباشد. این حیاط بوسیله دری طلایی و یک راهروِ خرد و یک در طلایی دیگر به دارالسّعاده و از آنجا به بقاع مطهر می‌پیوندد. کف حیاط و ازاره آن تا طول ۲ متر از سنگ مرمر پوشیده شد‌ه‌است. تراس دارنده ۴ غرفه فوقانی میباشد که بدنه آن ها از آجر رزرو حسینیه نصرت مشهد مُطلّمیباشد.
حیاط شرقی، ارتفاع این حیاط ۸۰/۱۵، پهنا آن ۱۰/۷ و طول آن ۱۰/۲۰ متر میباشد. کف تراس با سنگ خلج فرش گردیده و ازاره آن از سنگ مرمر تیره میباشد. از روی ازاره تا تحت سقفِ مقرنس کاری گردیده، با کاشی زینت یافته میباشد. پیرامون حیاط، کتیبه‌ای به خط سفیدرنگ بر کاشی لاجوردی میباشد دربردارنده سوره‌های «‌القیامه و وَالْعَصْر ». بر پیشانی حیاط به خط ثلث زرد، تاریخ تزیین صحن و تراس به وسیله محمدشاه در ۱۲۶۳ق/۱۸۴۷م درج شده شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.
تراس جنوبی، ارتفاع این حیاط ۳۰/۱۸، پهنا آن ۳۰/۷ و طول آن ۲۰ متر میباشد. سابقاً پشت این حیاط آشپزخانه خدمه آستانه قرار داشت که آن را وخیم کردند و به عمارت و صحن امام خمینی (موزه قدیمی) ضمیمه کردند. فعلا این حیاط از صحن نو به صحن امام منش داراست. کف حیاط، سنگ خلج و ازاره آن سنگ مرمر تیره میباشد. از روی ازاره به بالا تا تحت سقف، کاشی کاری میباشد.
تراس شمالی، ارتفاع این حیاط ۲۰/۱۷، پهنا آن ۱۹/۷ و طول آن ۲۰ متر میباشد. کف تراس سنگ خلج و ازاره آن سنگ مرمر تیره میباشد. از بالای ازاره تا پایین سقف، مزین به مقرنس، با کاشی پیرایش یافته میباشد. این تراس در باطن صحن بر پیشانی سردر، کتیبه‌ای دارااست به خط ثلث رنگ زرد بر کاشی لاجوردی که تاریخ تزیین و وقف آن بوسیله مُوتمِن المُلک در دوران ناصرالدین فرمان روا درج گردیده است. کتیبه گرداگرد تراس به خط ثلث و به رنگ سپید بر موضوع لاجوردی، دربردارنده آیاتی از قرآن میباشد.
صحن امام خمینی
صحن امام خمینی در جنوب صحن تازه و جنوب شرقی مقبره مطهر، یک سری فروشگاه‌های کهنه و فرسوده و مکتب نصفه ویرانی به اسم مکتب ذیل پا یا این که مکتب سعدالدین واقع بود. در ۱۳۱۶ش این بناها به اضافه چندین منزل و بنای کهنه دیگر که آستانه خریداری کرد، برچیده شد و به مکان آن صحنی دیگر و ساختمانهایی برای موزه و کتابخانه سازه شوید. این ساختمان ۸ سال زمان بر شد و در ۱۳۲۴ش بهره برداری شد. در ۱۳۵۳ش این ساختمانها (موزه، و بانک و کتابخانه) تماماً برچیده شد و ۱۰۰۰ متر مربع زیربنای آن به محوطه صحن افزوده گشت و صحن موزه با حجم ۰۰۰‘۱۰ مترمربع پدیدآمد. همگی صحن به ضخامت ۱۵ سانتیمتر بتون ریزی و سنگ فرش گردیده و آب نمای بزرگی به بعدها ۱۰/۴۴×۴۰/۱۳ متر از سنگ مرمر در میانه آن تاسیس گردیده‌است. این صحن از سوی شمال، با سردری بلند و خوشگل که از مقرنس‌های باارزش پوشیده گردیده است، به صحن تازه می‌پیوندد. در سوی شرق صحن، ساختمان نو و زیبای موزه، کتابخانه و بانک که با معماری سنتی اسلامی سازه گردیده واقع میباشد. از سوی غرب، با سردر بلند و زیبای دیگری به حیاط شرقی مسجد گوهرشاد می‌پیوندد. سراسر ضلع شمالی و غربی این صحن با طاقنماهای کاشی کاری دو طبقه تزیین گردیده است. ضلع جنوبی با نرده‌های فلزی و درهایی به خیابان مُدوّر عریضی که همگی بناهای آستان قدس را در برمی‌گیرد، می‌پیوندد.

اذن اجتهاد
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: اذن اجتهاد
اذن اجتهاد مدرک بر بضاعت و توان دینی در استباط احکام دینی از متن ها فقاهتی در منطقههای علمیه میباشد. اذن اجتهاد از طرف معلم جامع الشرائط به شاگردان دارنده توان اجتهاد داده حسینیه نصرت مشهد میشود.

در طی معاصر ترسیم بوده‌میباشد که هنگام وصال طلبه فقه به رده لایق‌ای از این دانش، از سوی معلم یا این که استادان او، تصدیقی غالباً به طور کتبی و احیاناً به‌طور شفاهی صادر می گردد که وصال اورا به مرتبه اجتهاد سند می دهد.[۲۲] این تصدیق را اصطلاحاً «اذن اجتهاد» می‌نامند. به گفته پیامبر جعفریان اشاعه اذن اجتهاد مرتبط با قرن سیزدهم چهاردهم قمری میباشد که معنی اجتهاد به طور دورازشوخی‌خیس مطرح شد. به گفته او اذن اجتهاد برای تأیید و مقبولیت مجتهدانی که از نجف و کربلا به شهرهای دیگر اعزام می‌شدند، آدرس حسینیه نصرت مشهد صادر میشد.[۲۳]

در حیطههای علمیه شیعه داشتن یکسری اذن اجتهاد، به‌خصوص از بزرگان، علامت قوّت عملی اذن گیرنده بوده‌میباشد. برای مثال، دربارهٔ سید حسین طباطبایی بروجردی نقل شده‌میباشد: «در بازه اقامت وی در اصفهان و در ۲۸ سالگی، از سوی سه بدن از استادان حوزه، برایشان اذن اجتهاد صادر شد.»[۲۴] بعضی از مجتهدان در صدور اذن اجتهاد بسیار دشوار‌گیر بوده‌اند؛ برای مثال آورده شده که روضه خوان انصاری به کسی اذن اجتهاد رزرو حسینیه نصرت مشهد نداده‌میباشد.[۲۵]

اذن اجتهاد، در حالتی‌که چه جنبه تأیید علمی بوسیله معلم را داراست، اما به آن معنی وجود ندارد که در حالتی که کسی در خویش توان استنباط را یافت و بضاعت استحصال احکام الهی را پیدا کرد، تا‌زمانیکه اذن اجتهاد نگرفته باشد، حق اجتهاد ندارد، بلکه در شرایطی‌که اینگونه قدرتی داشت بر وی واجب میباشد که پیروی نکرده و لا اقل برای دست‌یابی به احکام فقهی، برای ایفا خودش هم که گردیده؛ شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد اجتهاد نماید.[۲۶]

جستارهای متعلق
درگاه آیین
درگاه اسلام
فقه اسلامی
اصول فقه
پانویس
Vajda, G. , Goldziher, I. and Bonebakker, S.A. (2012). "Id̲j̲āza". In P. Bearman; Th. Bianquis; C.E. Bosworth; E. van Donzel; W.P. Heinrichs (eds.). Encyclopaedia of Islam (2nd ed.). Brill. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3485.
Makdisi, George (1970). "Madrasa and University in the Middle Ages". Studia Islamica (32): 255–264 (260). doi:10.2307/1595223. JSTOR 1595223. Perhaps the most fundamental difference between the two systems is embodied in their systems of certification; namely, in medieval Europe, the licentia docendi, or license to teach; in medieval Islam, the ijaza, or authorization. In Europe, the license to teach was a

قابلیت و امکان معاد
برای ثابت قابلیت و امکان معاد و بعیدنشمردن آن به سه،[۸۸] پنج[۸۹] یا این که شش تیم[۹۰] از نشانه‌ها قرآن استناد کرده‌اند. آیت‌الله جوادی آملی این نشانه‌ها را در پنج مجموعه اینگونه ذکر حسینیه نصرت مشهد نموده است:

آیاتی که دلالت بر آفرینش آغازین آدم دارا هستند؛ مانند آیه‌ها ۷۹ سوره یس، ۲۷ سوره روم و ۱۹ سوره عنکبوت. در آیه ۲۷ روم آمده میباشد که خدا آفرینش را استارت می‌نماید و آن را تجدید می‌کند و تجدید خلقت بر وی سهل وآسان‌خیس آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.
آیاتی که در آن ها معبود جریان آفرینش دنیا هستی به ویژه اسمان‌ها را ذکر و اقتدار خویش را بازگو می‌نماید؛ همانند نشانه‌ها ۹۹ سوره اِسراء، ۵۷ سوره غافر و ۳۳ سوره احقاف. در آیه ۸۱ سوره یس آمده میباشد آیا هر کس اسمان‌ها و زمین را آفریده میباشد، نمی‌تواند آدم‌ها را در روز قیامت رزرو حسینیه نصرت مشهد زنده نماید؟
آیاتی که درباره زنده شدن زمین میباشد که مثال‌ای حسی بر قابلیت و امکان زنده‌شدن مردگان به شمار می‌رود؛ مثلا آیه ۱۹ و ۵۰ سوره روم، آیه ۹ سوره فاطر و آیه ۵۷ سوره اعراف.
آیاتی که استارت آفرینش بشر و فرایند صورت‌گیری و تکامل جنین به طور بشر را مثال‌ای بر قابلیت معاد ذکر کرده‌اند؛ مثل آیه ۵ و ۶ سوره حج، آیه ها ۱۲ تا ۱۶ سوره مؤمنون و آیه ها ۳۷ تا ۴۰ سوره قیامت. در نشانه‌ها ۳۷-۴۰ قیامت بیان شده خداوندی که بشر را از نطفه و عَلَقه خوی کرد، آیا توانا وجود ندارد که مردگان شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد را زنده نماید؟
آیاتی که برخی از مثال‌های عینی زنده شدن مردگان را به تصویر کشیده‌اند.[۹۱]
برخی از مثال‌های عینی زنده‌شدن مردگان که در قرآن مذکور از این قرارند:

براساس آیه ۵۵ و ۵۶ سوره بقره، هفتاد نفر از یاران حضرت موسی(ع) که درخواست دیدن معبود با دیده راز داشتند، بر تاثیر صاعقه‌ای مردند و آن‌گاه خدا آن‌ها‌را زنده کرد.
ماجرا شخصی از بنی‌اسرائیل که به قتل رسیده بود و با زدن قسمتی از گاو ذبح‌گردیده به تن وی زنده شد. این مقاله در آیه ۷۲ و ۷۳ بقره آمده میباشد.
ماجرا عُزَیْر یا این که اِرْمِیا این که که طبق آیه ۲۵۹ سوره بقره، معبود اورا صد سال می‌راند و آن‌گاه زنده کرد.
ماجرای اصحاب کهف که برای در هواخواهی ماندن از آزار مشرکان و نگهداری ایمان خویش، به غاری دفاع بردند و ۳۰۹ سال به خواب رفتند (مردند) و بعداز آن زنده شدند.
زنده‌شدن چهار مرغ ابراهیم (چهار پرنده‌ای که بوسیله ابراهیم(ع)‌ قطعه‌قطعه شدند و قطعات هرمورد در کوهی قرار داده شد و آن‌گاه به اجازه خداوند زنده شدن). آیه ۲۶۰ سوره بقره بدین مقاله اشاره نموده است.
زنده‌شدن بعضا از مردگان با معجزه حضرت عیسی(ع) که در آیاتی مانند ۴۹ سوره آل‌عمران و ۱۱۰ سوره مائده مذکور میباشد.[۹۲]
دلایل بایستگی و وقوع معاد
برای ثابت لزوم و وقوع معاد براهین و دلایل زیادی ارائه شد‌ه‌است. برای مثال عبدالله جوادی آملی، فیلسوف و مفسر قرآن، نُه دلیل،[۹۳] جعفر سبحانی شش ادله[۹۴] و ناصر مکارم شیرازی هفت استدلال[۹۵] بیان کرده‌اند. براهین آیت‌الله جوادی آملی عبارت‌اند از: عامل توحید، استدلال درستی، استدلال فطرت، استدلال تکان و مقصود‌داری، ادله حکمت، دلیل عفو و بخشش، استدلال واقعیت، عامل عدل و داد و عامل تجرد روح.[۹۶]

اتهام شرک به امام علی(ع)
خوارج بعداز مخالفت امام علی(ع) با خواست‌شان مطابق نقش حکمیت، طلاق از علی بن ابیطالب و کوشش‌های عبدالله بن عباس و امام علی(ع) برای رجوع‌شان به کوفه،[۱۷] توشه دیگر در کوفه هم به مخالفت برخاستند و همگی اشخاصی که حکمیت را پذیرفته بودند و علی را کافر نمی‌دانستند،‌ کافر شمردند.[۱۸] آن‌ها خیر صرفا حَکَمین،‌ بلکه وجود قاضی اسلامی را رد کردند.[۱۹] آنها در اماکن همگانی خصوصاً مسجد کوفه، به مخالفت مصرح با حکمیت، جنایتکار کردن امام علی(ع) به شرک و حتی ترساندن وی به قتل و رمز دادن شعار در طول خطابه امام علی(ع) می‌پرداختند تا او‌را از تایید حکمیت پشیمان و به ادامه پیکار متقاعد نمایند. با این‌حالا امام علی(ع) تا‌زمانیکه آنها به نزاع و خون ریزی روی نیاوردند، با آن ها جنگ حسینیه نصرت مشهد نکرد.[۲۰]

بعد از اجرای حکمیت در شعبان یا این که رمضان ۳۷ق فی مابین ابوموسی اشعری و عمرو بن عاص و نقطه پايان فارغ از فیض آن بعد از فریب میل کردن ابوموسی از عمروعاص،[۲۱] امام علی(ع)، داوری حکمین را بر خلاف حکم قرآن دانست و توشه دیگر برای نبرد با معاویه مهیا شد و در طومار‌ای به عبدالله بن وهب راسبی و یزید بن حصین، دو بدن از سران خوارج،که در نهروان گرد آمده بودند، از آن ها خواست برای نزاع با معاویه و ادامه مبارزه صفین به وی بپیوندند. آن‌ها در جواب از امام علی(ع) خواستند به بی دینی اعتراف و از آن توبه نماید وگرنه از وی هجران خواهند کرد. بعداز اعلام رأی حکمین، خوارج در مخالفت با امام سرسخت‌خیس آدرس حسینیه نصرت مشهد شدند.[۲۲]

خوارج در ۱۰ شوال ۳۷ق با عبدالله بن وهب به‌تیتر امیر بیعت و درباره خروج از کوفه و رفتن به نهروان توافق کردند.[۲۳] ادغام سپاهیان خوارج به سیرتکامل‌ای بود که هیچ یک از صحابه پیامبر معبود(ص) میان خوارج حضور نداشتند.[۲۴] خوارج در مسیر جنبش، عموم بی‌گناه را کشتند. امام بعداز دعوت آن ها به حق و اتمام حجت، ناگزیر به نزاع با آن ها شد و در مبارزه نهروان در سال ۳۸ق، بیشتر آنها را از در میان برداشت. گروهی از آنها به سر کردگی فروة بن نوفل به انگیزه شک در رویا رویی با امام علی(ع)، از به عبارتی شروع از نبرد گوشه رزرو حسینیه نصرت مشهد گرفتند.[۲۵]

با وجود موفقیت امام علی(ع)، خوارج به‌مثابه گروهی سیاسی، فکری و نظامی برقرار ماندند. امام علی(ع)، شیعه‌ها را از نبرد با خوارج بعد از خویش نهی کرد.[۲۶] امام حسن(ع) بعد از صلح با معاویه، درخواست وی برای مبارزه با خوارج راشماره تلفن حسینیه نصرت مشهد رد کرد.[۲۷]

خصوصیت‌ها
خصوصیت‌های متفاوت و گاه متضادی برای خوارج در کتاب ها تاریخی و همینطور اثر ها مربوط به مجموعه‌ها و فرقه‌های اسلامی نام برده میباشد. این خصوصیت‌های بیشتر مذموم، خوارج را دارنده فهم و شعور خطا از قرآن کریم و مهربان، جاهل و تنگ‌لحاظ، اهل غرور و خودبرتربینی و نیز ستیزه‌جو و اهل تعصب تصویر نموده است. فهرستی از این خصوصیت‌ها که در اثرها متعدد اسلامی و برای مثال در نهج البلاغه نام برده، عبارتند از:

عبادت بسیار سوای ایمان.[۲۸]
رغبت و تظاهر به زهدو تقوا.[۲۹]
ناآشنایی به سنت نبی و احکام آیین.[۳۰]
شعور خطا از قرآن مهربان و تطبیق اشتباه آیه‌ها بر هدف های خود، هم پا با آسانی و سطحی‌نگری[۳۱]
غرور و خودبرتربینی و کافر و منحرف فهمیدن مردم مسلمان ها جز خود[۳۲]
تصمیم به جدل و مناظره و ضعف در احتجاج.[۳۳]
ستیزه‌جویی و لجاجت و تعصب و تندروی در آرا و عقاید.[۳۴]
نیک‌سخنی به‌یاروهمدم بدکرداری توأم با خشونت.[۳۵]
عدم دخالت منطق در کارهایشان بالاخص درباره ی به دارای شهرت و نهی از منکر.[۳۶]
عدل و داد‌خواهی و دستور به‌مشهور و نهی از منکر و جهاد با حاکمان جور به مثابه والاترین آرمان‌های اجتماعی[۳۷] به سیرتکامل‌ای که حتی قیام نکردن به فرمان به دارای اسم و رسم و قعود از جهاد را گاهی بی دینی می‌دانستند.[۳۸]
فضیلت شمردن جهاد با اهل قبله و اسیر کردن یا این که کشتن خردسالان و زنان آن ها و نرمش با اهل عهده و مشرکان.[۳۹]
نظم‌ناپذیری و انشعابات پیاپی.[۴۰]
دشمنی با امام علی و کینه به او حتی بعد از شهیدشدن.[۴۱]
جنگاوری و دلیری و حوصله بر مشقت‌ها و انضباط نظامی[۴۲] که همین خصوصیت، برهان برد بر امویان حتی با تعداد سپاهیان کمتر دانسته گردیده است. با این حالا گزارش‌هایی از فراروگریز آنها نیز در میدان‌های نزاع در اختیار میباشد.[۴۳] خوارج گاه اسبان خویش را پی (انقطاع کردن پای اسب) می‌کردند، نیام شمشیرها را می‌شکستند و متهورانه و یک پارچه به لشکر معاند حمله می‌کردند و به هوای فردوس به سوی مرگ می‌شتافتند.[۴۴] به همین عامل معروف به خصوصیت حمله خارجیه شدند. آنها به نشانه بندگی و شایستگی برای مرگ و جانبازی، مو رمز خویش را می‌تراشیدند. از این رو، دیگر مسلمان‌ها در مخالفت با آن‌ها مو خویش را کوتاه نمی‌کردند.[۴۵] گاه نیز اواسط راز خویش را می‌تراشیدند و موهای دور و اطراف آن را نگه می‌داشتند.[۴۶]
جهالت، جمود، غرور، تنگ‌نظری و تلوّن نظریه.[۴۷]

سرویس ها فقاهتی و اجتماعی
خویی در زمانه مرجعیت خویش با اموالی که در چنگ داشت، به ساختن کتابخانه، مکتب، مسجد، حسینیه، خوابگاه، مریض خانه، درمانگاه، مؤسسه خیریه و دارالایتام، در کشورهای مختلفی برای مثال جمهوری اسلامی ایران، عراق، مالزی، انگلستان، امریکا و هند امرکرد. ساختمان مرکزی موسسه خیریه خویی، در لندن، میباشد.[۶۶] برخی از مرکز ها اسلامی پایین حیث مؤسسه خیریه خویی عبارت حسینیه نصرت مشهد میباشد از:

راس الامام الخویی در لندن، دربرگیرنده راءس اسلامی، مکتب امام درست گو (ع) ویژه پسران، مکتب الزهرا (س) ویژه دختران، تالار اجتماعات، کتابخانه همگانی، و کتابفروشی میباشد. ۸۰۰ علم‌آموز در دو مکتب این بنیاد علم آموزی می‌نمایند. در‌این راس ماهانه خبر نامه «النور» به دو گویش عربی و انگلیسی آدرس حسینیه نصرت مشهد منتشر میگردد.[۶۷]
راءس اسلامی امام خویی (نیویورک) : مشتمل بر تالار اجتماعات با ظرفیت سه هزار نفر، کتابخانه با بیش تر از ده هزار جلد کتاب، مهد نوپا، مکتب پسرانه و دخترانه، هر مورد با گنجایش ۱۵۰ علم‌آموز، مکتب ایمان، ویژه یادگرفتن گویش عربی، قرآن و تربیت اسلامی خردسال ها، رزرو حسینیه نصرت مشهد غسالخانه و…[۶۸]
مؤسسه خیریه امام خویی (مونترآل) : این مؤسسه در سال ۱۹۸۹م و با غرض ارائه سرویس ها فقاهتی، فرهنگی و اجتماعی شیعی در کشورهای اسلامی و شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد غیراسلامی.
مجتمع فرهنگی امام خویی در بمبئی: به مساحت صد هزار متر مربع در بیست کیلومتری بمبئی و مشتمل بر تالار گرانقدر اجتماعات، مسجدی با ظرفیت سه هزار نمازگزار، کتابخانه‌ای با ۵۰ هزار کتاب و حسینیه‌ای با گنجایش ۷۰۰ نفر، مکتب علم ها فقاهتی با هزار علم‌پژوه، دبستان و ارشاد با ۱۲۰۰ علم‌آموز و همینطور داروخانه و درمان گاه.[۶۹]
اثر ها منتشر گردیده دربارهٔ خوئی
فیلم مستند «آیت‌الله» به کارگردانی سید مصطفی موسوی‌تبار و به مدد (سازمان هنری رسانه‌ای نقط ی اوج) ایجاد شده است. این مستند به معاش، تحصیلات و نوع ارتباط آیت‌الله خوئی با انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران پرداخته میباشد.[۷۰]