وی بعداز فتح سمرقند به همسری تیمور درآمده بود و نزد وی قدر و شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد منزلتی خاص داشت. معمار سازه نيز در بزرگي و شكوه آن كوشش فراواني کرد و بدينسیرتکامل تبارکترين مسجد آسياي مركزي در سمرقند ساخته شد. بعد ها روایت تشکیل داد اين مسجد با افسانه آميخته گشت و بافتند که ايوان بلند مسجد، هر از چندگاهي ويران ميشد رزرو حسینیه نصرت مشهد تا اينكه بيبيخانم در مسجد حاضر گشت و معمار سازه به باعث زيبايي وصفناپذير بيبيخانم دل به وی بخشید و اين دلدادگي به درهم ریختگی حیاط پايان بخشید و موجب استحكام آن شد. دیگری به سیم پایان زد و در حالا نشئهگی با ذهن خلق کننده خویش روایتای ایجاد کرد کهاین مسجد در هنگامي که امير تيمور به دور از سمرقند و در لشگركشي بود، به امر زنش بيبيخانم ساخته شد. معمار که در دیده چرانی هنگام بازدید، بیبی خانم آدرس حسینیه نصرت مشهد را روئت کرد، طاقت فرسا شیفته وی شد و از تكميل سازه سرباز زد، مگر اينكه بوسهاي از وی ستاند. مرادش برآورده شد و بوسه علامتي برجاي گذاشت و تيمور روانیوار امر قتل هر دو را صادر كرد. جذاب اینکه منبع قابل اعتمادي نیست كه علامت دهد تيمور زني به اسم بيبيخانم حسینیه نصرت مشهد داشته میباشد.
زن تبارک تيمور، پيرزني کار کشته به اسم ساراي ملك خانم بود كه این مسجد به افتخار وی ساخته شد و به بیبی خانم آوازه یافت. بعید میباشد که وی قهرمان زيباي اين افسانه سحرانگيز باشد. واقع دستور این میباشد که معماران خوشسرویس، این بنای وسیع را با عجله زیاد، عدم به حساب آوردن کافی و عدم وجود تجهیزات ساختمانسازی آن روز ساختند و طبق امر تیمور می بایست طول حیاط را تا 44 متر بالا میبردند و حیرت همگان را بر میانگیختند. همین دستور هم منجر شد تا نصیبهایی از آن در سالهای نخستین فرو ریزد و نمازگزاران پیوسته از فروریختن سقف بیمناک باشند.
حالا نگاهی به معماری آن میاندازیم. مسجد سه گنبدمنزل داراست و نماي بيروني گنبدخانهها به تزئينات كاشي معرق بسيار نفيس با زمينه فيروزهاي تروتمیز گردیده است. همینطور مسجد طرح چهار ایوانی از طرحهای سنتی کشور ایران دارااست؛ برنامه ای که استارت پیدایش آن به دورة سلجوقی میبرسد و مسجد گوهرشاد بعداز مسجد بیبی خانم، کهنترین مسجدی میباشد که اینگونه برنامه ای دارااست. بعداز آن نیز مساجد گران قدر ترکستان قدیم با سر مشق برداری از مسجد بیبی خانم، پیاده سازی و درست شدهاند. بعد ها مسجد 167 در 109 متر بوده و یک صحن مرکزی با بعدها 92 در 87 متر داشته میباشد. ذیل ساختمان، رواقهایی با ردیفهای مختلف فضای در بین چهار تراس را مالامال میکرده و هنوز تعداد مقداری از آنان ماندهمیباشد. افزودن دو گنبدخانة خردخیس در دو طرف حیاطها از خصوصیتهای این بناست که دو سدة بعد از آن در مسجد امام (مسجد سلطان) اصفهان نیز انجام گردیده است. این مسجد چهار شبستان به صورت «ال » ( L ) داشته که در دو سوی آنان پیشطاقها و گنبدخانههایی مکان داشته میباشد و نماز در تبارکترین شبستان برگزار میشدهاست.
وی بعداز فتح سمرقند به همسری تیمور درآمده بود و نزد وی قدر و شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد منزلتی خاص داشت. معمار سازه نيز در بزرگي و شكوه آن كوشش فراواني کرد و بدينسیرتکامل تبارکترين مسجد آسياي مركزي در سمرقند ساخته شد. بعد ها روایت تشکیل داد اين مسجد با افسانه آميخته گشت و بافتند که ايوان بلند مسجد، هر از چندگاهي ويران ميشد رزرو حسینیه نصرت مشهد تا اينكه بيبيخانم در مسجد حاضر گشت و معمار سازه به باعث زيبايي وصفناپذير بيبيخانم دل به وی بخشید و اين دلدادگي به درهم ریختگی حیاط پايان بخشید و موجب استحكام آن شد. دیگری به سیم پایان زد و در حالا نشئهگی با ذهن خلق کننده خویش روایتای ایجاد کرد کهاین مسجد در هنگامي که امير تيمور به دور از سمرقند و در لشگركشي بود، به امر زنش بيبيخانم ساخته شد. معمار که در دیده چرانی هنگام بازدید، بیبی خانم آدرس حسینیه نصرت مشهد را روئت کرد، طاقت فرسا شیفته وی شد و از تكميل سازه سرباز زد، مگر اينكه بوسهاي از وی ستاند. مرادش برآورده شد و بوسه علامتي برجاي گذاشت و تيمور روانیوار امر قتل هر دو را صادر كرد. جذاب اینکه منبع قابل اعتمادي نیست كه علامت دهد تيمور زني به اسم بيبيخانم حسینیه نصرت مشهد داشته میباشد.
زن تبارک تيمور، پيرزني کار کشته به اسم ساراي ملك خانم بود كه این مسجد به افتخار وی ساخته شد و به بیبی خانم آوازه یافت. بعید میباشد که وی قهرمان زيباي اين افسانه سحرانگيز باشد. واقع دستور این میباشد که معماران خوشسرویس، این بنای وسیع را با عجله زیاد، عدم به حساب آوردن کافی و عدم وجود تجهیزات ساختمانسازی آن روز ساختند و طبق امر تیمور می بایست طول حیاط را تا 44 متر بالا میبردند و حیرت همگان را بر میانگیختند. همین دستور هم منجر شد تا نصیبهایی از آن در سالهای نخستین فرو ریزد و نمازگزاران پیوسته از فروریختن سقف بیمناک باشند.
حالا نگاهی به معماری آن میاندازیم. مسجد سه گنبدمنزل داراست و نماي بيروني گنبدخانهها به تزئينات كاشي معرق بسيار نفيس با زمينه فيروزهاي تروتمیز گردیده است. همینطور مسجد طرح چهار ایوانی از طرحهای سنتی کشور ایران دارااست؛ برنامه ای که استارت پیدایش آن به دورة سلجوقی میبرسد و مسجد گوهرشاد بعداز مسجد بیبی خانم، کهنترین مسجدی میباشد که اینگونه برنامه ای دارااست. بعداز آن نیز مساجد گران قدر ترکستان قدیم با سر مشق برداری از مسجد بیبی خانم، پیاده سازی و درست شدهاند. بعد ها مسجد 167 در 109 متر بوده و یک صحن مرکزی با بعدها 92 در 87 متر داشته میباشد. ذیل ساختمان، رواقهایی با ردیفهای مختلف فضای در بین چهار تراس را مالامال میکرده و هنوز تعداد مقداری از آنان ماندهمیباشد. افزودن دو گنبدخانة خردخیس در دو طرف حیاطها از خصوصیتهای این بناست که دو سدة بعد از آن در مسجد امام (مسجد سلطان) اصفهان نیز انجام گردیده است. این مسجد چهار شبستان به صورت «ال » ( L ) داشته که در دو سوی آنان پیشطاقها و گنبدخانههایی مکان داشته میباشد و نماز در تبارکترین شبستان برگزار میشدهاست.
فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حسینیه نصرت مشهد