شبستانها و محرابها
محراب مسجد
مسجد حکیم دارنده چهار شبستان و محراب میباشد که شبستان اساسی یا این که شبستانِ تحت گنبد آن، در پشت تراس جنوبی واقع گردیده و به صورت مربعی به ضلع۱۱/۵ متر میباشد. ازاره دیوارها تا طول ۱/۳۰ متر از نقوش متنوع با خشت و کاشی مزین گردیدهاند. همینطور طاقنماهایی با تزیینات شبیه با خط بنّایی فعالیت گردیده است، دربرگیرنده لغت ها «علی»، «یاحنّان»، یا این که «یامنّان» و غیره. سقف گنبد نیز با نقش هشت و زُهره معقلی پیاده سازی شدهاست و در تحت آن کتیبه دیگری از محمدرضا امامی چشم حسینیه نصرت مشهد می گردد.
والاترین و زیباترین محراب مسجد دراین شبستان قراردارد. این محراب، با پهنا تقریبی ۶/۵ متر، همپهنا تراس جنوبی میباشد. ازاره محراب، به طول ۱/۳۰ متر، از سنگ مرمر میباشد و نبش دیوار داخلی و فرنگی محراب با کاشیپیچ فیروزهای پوشیده گردیده است. کتیبهای از آیه ها قرآن بر کناره فرنگی محراب به پهنا هشتاد سانتیمتر، بر مسئله کاشی لاجوردی عمل گردیده و بر زیبایی محراب آدرس حسینیه نصرت مشهد افزوده میباشد.[۱۹]
در دو طرف شبستان زیرگنبد، دو شبستان به بعد ها ۲۲ متر × ۷/۵ متر وجود دارااست. در جانب شرقی و غربی این شبستانها، ورودیهایی به راهروهای دور و اطراف شبستان مکان گرفتهاند. ازارهها دارنده تزیینات خشت و کاشیاند، به گونه ای که در شبستان جنوبغربی این تزیینات به صورت حصیرِ بافتهای که مربعهایی از کاشی را فی مابین خویش داراهستند، چشم می شود. نقاط دیگر، مانند طاقنماها، پشتبغلها و سقف شبستانها، نیز پوشیده از سطح های تزئینی شبیه دیگر جاهای مسجد میباشد. محرابهای این دو شبستان خردترند. محراب شبستان شرقی به صورت نیمهشتی میباشد و کتیبهای کاشیکاری در کناره پخِ محراب فعالیت گردیده است. پشتبغلها نیز تزیینات کاشیکاری داراهستند و سقف محراب با مقرنسکاری آجری صورت گرفته میباشد. محراب شبستان غربی، پیاده سازی معمولیتری رزرو حسینیه نصرت مشهد داراست.[۲۰]
شبستان دیگری مشهور به شبستان زمستانی در ضلع غربی مسجد جایدارد و دارنده دو قسمت زنانه و مردانه میباشد. سقف شبستان مردانه چادرای و ازاره آن مزین به کاشیکاری با نقش هشت و صابونک میباشد. شبستان زنانه دارنده سیزده ردیف با سقفهای چهاربخشی میباشد. میانه هر سقف سوراخی با درپوشی از سنگ مرمر، برای نگهداری گرمای باطن شبستان و جذب نور و روشنایی، داراست. در دیوار جنوبی شبستانِ مردانه، محرابی به صورت یک نیم هشتضلعی منتظم پوشیده از کاشیکاری و کتیبه در نصفه بالایی آن میباشد. روی پشت بام شبستان زنانه یک مهتابی و محرابی برای نمازگزاران در تابستان پیشبینی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد گردیده است.[۲۱]
آبگینه
آبگینه مسجد حکیم
در ضلع شمالشرقی مسجد، مجاورت درِ دیالمه، آبگینهمنزلای به بعد ها ۸/۸۰ متر × ۷/۷۰ متر قراردارد. فضا آبگینهمنزل از طاقنماهایی ساخته شده و طاقنمای جنوبی فرمانروانشین میباشد. قسمتی از فروغ این دور و اطراف از کانالهای ششضلعی منظم بالای دیوارها تأمین می شود. کف طاقنماها درحدود پنجاه سانتیمتر از کف آبگینهمنزل برتر میباشد تا در موقع وضوگرفتن بتوان روی آن جلسه و اهل یک محل برای قرار دادن خرقههای مازاد باشد. در میانه آبگینهمنزل حوضی بهارتفاع چهار متر و پهنا سه متر درنظرگرفته شده میباشد. در میانه آبگینه، فوارهای میباشد که آب را از منبع مامان چاه به اینجا منتقل مینماید. هر یکسری که شیرهای آب لولهکشی نیز در نزدیکی آبگینه نصب گردیدهاند. این آبگینهمنزل از لحاظ ایجاد کرد قانونیبندی زیبایی که در پایین پیاله سقف و بر چهار ردیف کلافکشی گردیده گوشه و کنار آبگینه قرار گرفته، نحوه جذاب توجهی از سقفسازی میباشد.[۲۲] این آبگینهمنزل مثالای میباشد که در مساجد شبیه آن کمتر پیاده سازی گردیده است.
ساعتهای آفتابی
از سایر خصوصیتهای این مسجد، دو ساعت آفتابی میباشد که یکیاز در زاویه شمالغربی مسجد و دیگری در بالای تراس شمالغربی
شبستانها و محرابها
محراب مسجد
مسجد حکیم دارنده چهار شبستان و محراب میباشد که شبستان اساسی یا این که شبستانِ تحت گنبد آن، در پشت تراس جنوبی واقع گردیده و به صورت مربعی به ضلع۱۱/۵ متر میباشد. ازاره دیوارها تا طول ۱/۳۰ متر از نقوش متنوع با خشت و کاشی مزین گردیدهاند. همینطور طاقنماهایی با تزیینات شبیه با خط بنّایی فعالیت گردیده است، دربرگیرنده لغت ها «علی»، «یاحنّان»، یا این که «یامنّان» و غیره. سقف گنبد نیز با نقش هشت و زُهره معقلی پیاده سازی شدهاست و در تحت آن کتیبه دیگری از محمدرضا امامی چشم حسینیه نصرت مشهد می گردد.
والاترین و زیباترین محراب مسجد دراین شبستان قراردارد. این محراب، با پهنا تقریبی ۶/۵ متر، همپهنا تراس جنوبی میباشد. ازاره محراب، به طول ۱/۳۰ متر، از سنگ مرمر میباشد و نبش دیوار داخلی و فرنگی محراب با کاشیپیچ فیروزهای پوشیده گردیده است. کتیبهای از آیه ها قرآن بر کناره فرنگی محراب به پهنا هشتاد سانتیمتر، بر مسئله کاشی لاجوردی عمل گردیده و بر زیبایی محراب آدرس حسینیه نصرت مشهد افزوده میباشد.[۱۹]
در دو طرف شبستان زیرگنبد، دو شبستان به بعد ها ۲۲ متر × ۷/۵ متر وجود دارااست. در جانب شرقی و غربی این شبستانها، ورودیهایی به راهروهای دور و اطراف شبستان مکان گرفتهاند. ازارهها دارنده تزیینات خشت و کاشیاند، به گونه ای که در شبستان جنوبغربی این تزیینات به صورت حصیرِ بافتهای که مربعهایی از کاشی را فی مابین خویش داراهستند، چشم می شود. نقاط دیگر، مانند طاقنماها، پشتبغلها و سقف شبستانها، نیز پوشیده از سطح های تزئینی شبیه دیگر جاهای مسجد میباشد. محرابهای این دو شبستان خردترند. محراب شبستان شرقی به صورت نیمهشتی میباشد و کتیبهای کاشیکاری در کناره پخِ محراب فعالیت گردیده است. پشتبغلها نیز تزیینات کاشیکاری داراهستند و سقف محراب با مقرنسکاری آجری صورت گرفته میباشد. محراب شبستان غربی، پیاده سازی معمولیتری رزرو حسینیه نصرت مشهد داراست.[۲۰]
شبستان دیگری مشهور به شبستان زمستانی در ضلع غربی مسجد جایدارد و دارنده دو قسمت زنانه و مردانه میباشد. سقف شبستان مردانه چادرای و ازاره آن مزین به کاشیکاری با نقش هشت و صابونک میباشد. شبستان زنانه دارنده سیزده ردیف با سقفهای چهاربخشی میباشد. میانه هر سقف سوراخی با درپوشی از سنگ مرمر، برای نگهداری گرمای باطن شبستان و جذب نور و روشنایی، داراست. در دیوار جنوبی شبستانِ مردانه، محرابی به صورت یک نیم هشتضلعی منتظم پوشیده از کاشیکاری و کتیبه در نصفه بالایی آن میباشد. روی پشت بام شبستان زنانه یک مهتابی و محرابی برای نمازگزاران در تابستان پیشبینی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد گردیده است.[۲۱]
آبگینه
آبگینه مسجد حکیم
در ضلع شمالشرقی مسجد، مجاورت درِ دیالمه، آبگینهمنزلای به بعد ها ۸/۸۰ متر × ۷/۷۰ متر قراردارد. فضا آبگینهمنزل از طاقنماهایی ساخته شده و طاقنمای جنوبی فرمانروانشین میباشد. قسمتی از فروغ این دور و اطراف از کانالهای ششضلعی منظم بالای دیوارها تأمین می شود. کف طاقنماها درحدود پنجاه سانتیمتر از کف آبگینهمنزل برتر میباشد تا در موقع وضوگرفتن بتوان روی آن جلسه و اهل یک محل برای قرار دادن خرقههای مازاد باشد. در میانه آبگینهمنزل حوضی بهارتفاع چهار متر و پهنا سه متر درنظرگرفته شده میباشد. در میانه آبگینه، فوارهای میباشد که آب را از منبع مامان چاه به اینجا منتقل مینماید. هر یکسری که شیرهای آب لولهکشی نیز در نزدیکی آبگینه نصب گردیدهاند. این آبگینهمنزل از لحاظ ایجاد کرد قانونیبندی زیبایی که در پایین پیاله سقف و بر چهار ردیف کلافکشی گردیده گوشه و کنار آبگینه قرار گرفته، نحوه جذاب توجهی از سقفسازی میباشد.[۲۲] این آبگینهمنزل مثالای میباشد که در مساجد شبیه آن کمتر پیاده سازی گردیده است.
ساعتهای آفتابی
از سایر خصوصیتهای این مسجد، دو ساعت آفتابی میباشد که یکیاز در زاویه شمالغربی مسجد و دیگری در بالای تراس شمالغربی
فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حسینیه نصرت مشهد