بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

توحید در بعدها گوناگون آن از مهم‌ترین موضوعات کلامی هست که امام شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد درباره آن کلام گفته و بویژه توحید ذات و توحید صفات بیشترین بحث ها را به خود اختصاص داده می‌باشد. اما این نکته لایق توجه می باشد که مباحث مربوط به توحید ذات و بخشی از مباحث صفات، بیش از آن که سبک کلامی داشته باشد، رنگ و بوی عرفانی دارد. امام در این مباحث با ذوق وسلیقه عرفانی و با اصطلاحات و نگرش های عارفان صحبت گفته آدرس حسینیه نصرت مشهد می باشد و از همین رو با آن که قضیه کلامی هست، اما نمی قدرت مباحث مطرح شده پیرامون آن را مباحث کلامی اصطلاحی دانست.
۲ - اقتدار عقل در شناخت خداوند رزرو حسینیه نصرت مشهد
[بازنویسی]
این مسأله از دیرباز در میان اندیشمندان مطرح بوده می باشد که آیا عقل توان شناخت آفریدگار و صفات اورا دارااست یا نه؟ آیا عقل می تواند درخصوص خدا و صفات و افعال او داوری کند یا خیر؟

۳ - حقیقت ذات پروردگار
[ویرایش]
آنچه همه بر آن رخداد نظر دارند این می باشد که کنه ذات الهی ب آدرس حسینیه نصرت مشهد رای آدم نه باعقل و نه با شهود قابل دسترسی نیست، بشر بضاعت و توان آن را ندارد که حقیقت ذات خداوند را بشناسد. اما دعوا درین هست که آیا وجود آفریدگار و همچنین صفت او‌را می توان از خط مش عقل اثبات کرد یا نه؟ و آیا میتوان به چگونگی رابطه صفات با ذات، شناخت عقلی به دست آورد یا خیر؟

۳.۱ - نظریه کانت درشناخت ماوراء طبعت
بوده اند افرادی که عقل بشر را نسبت به شناخت ماوراء طبیعت و روش یابی به فقیه غیب روی هم رفته ناتوان می دیدند، مانند کانت در مغرب زمین. و در میان مسلمانان نیز اشخاصی بوده اند که شناخت صفات و اسماء الهی و رابطه آن‌ها با ذات را برای عقل غیر ممکن می دانسته اند، مانند اهل حدیث و عرفا، با این تفاوت که اهل حدیث هرگونه دستورالعمل عقلی و شهودی را انکار می کردند، اما عرفا صرفا عقل را ناتوان می دیدند، البته شهود را تأیید می کردند. مسأله تباین تولیدکننده و عبد و بنده یا اشتراک لفظی صفات خدا با صفات آدم که از سوی بعضی ها مطرح گردیده است، نمونه ای آشکار از چنین دیدگاهی می‌باشد. [۱]

۳.۲ - نظریه امام خمینی درشناخت ماوراء طبعت
البته امام خمینی با آن که یک عارف می‌باشد و با کشف و شهود دمساز، و با اینکه یک فقید متعبد است که به احادیث و سنت ارج فراوان می نهد، در مسأله شناخت عقلی آفریدگار و اسماء و صفات او، همچون یک فیلسوف عقل گرا می اندیشد. او نه فقط بضاعت عقل را در این مورد می پذیرد، بلکه این حوزه را تنها جولانگاه عقل و پندار برای نوع آدم می‌داند که هرگونه تعبّد و پذیرش بدون توجیه عقلانی را غیرمنطقی می شمارد.
این اطمینان و یقین چنان با صلابت و استوار از سوی امام مطرح می‌شود که حتی روایات تعبیر و تفسیر به رأی را که گمان می گردد بیشتر در حوزه اسماء و صفات مطرح هست، از این مورد بیگانه می شمارد و آنان‌را ناظر به آیه ها احکام میداند.
(می بایست دانست اینکه ما گفتیم فکر در ذات و اسماء و صفات، ممکن هست جاهل گمان کند که درنگ در ذات ممنوع می باشد به حسب روایات، و نداند که آن فکر که ممنوع است درنگ در اکتناه ذات و کیفیت آن است، و البته لحاظ در ذات برای اثبات وجود و توحید و تنزیه و تقدیس آن، غایت ارسال انبیاء و آمال عرفا بوده، و قرآن کریم ومهربان و احادیث شریفه مشحون از علم به ذات و کمالات و اسماء و صفات ذات مقدس است و ملحدین اسماء را حق بزرگ تعییر فرموده و هیچ کتابی از کتب حکما و متکلمین بیشتر از کتاب مهربان الهی و کتب معتبره اخبار مثل اصول کافی و توحید روحانی صدوق، غور در اثبات ذات و اسماء و صفات ننموده اند. [۲]
(ضمن این که در تعبیر به رأی نیز کلامی می باشد که شاید آن غیرمربوط به نشانه‌ها معارف و علوم عقاید که موافق موازین برهانیه می‌باشد و نشانه‌ها اخلاقیه که عقل را در آن مدخلیت هست باشد، زیرا که این تفاسیر مبتنی بر با عامل متین عقلی یا اعتبارات واضحه عقلیه است، که در حالتی‌که ظاهری خلاف آن‌ها باشد مورد نیاز می‌باشد آن را از آن ظاهر منصرف نمود.
مثلاً در کریمه شریفه (وجاء ربّک) [۳]
و (الرحمن علی العرش استوی)؛ [۴]
که درک عرفی مخالف ادله هست، رد این ظاهر و تفسیر بر اساس با ادله، تعبیر به رأی نیست و به هیچ عنوان ممنوع نخواهد بود.
پس محتمل هست بلکه مظنون است که تعبیر به رأی، راجع‌به آیات احکام باشد که دست آراء و عقول از آن کوتاه است، و به صرف تعبّد و انقیاد از خزّان وحی و مهابط ملائکة الله باید اخذ کرد… و الا باب اثبات صانع و توحید و تقدیس و اثبات معاد و نبوت بلکه مطلق معارف، حق طلق عقول و از مختصات آن می باشد، و در شرایطی‌که در حرف برخی محدثین مقام بالا وارد شده می‌باشد که در اثبات توحید متکی بودن بر ادله نقلی است، از غرایب امور، بلکه از مصیباتی می‌باشد که باید به خدای متعال از آن پناه توفیق. [۵]

توحید در بعدها گوناگون آن از مهم‌ترین موضوعات کلامی هست که امام شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد درباره آن کلام گفته و بویژه توحید ذات و توحید صفات بیشترین بحث ها را به خود اختصاص داده می‌باشد. اما این نکته لایق توجه می باشد که مباحث مربوط به توحید ذات و بخشی از مباحث صفات، بیش از آن که سبک کلامی داشته باشد، رنگ و بوی عرفانی دارد. امام در این مباحث با ذوق وسلیقه عرفانی و با اصطلاحات و نگرش های عارفان صحبت گفته آدرس حسینیه نصرت مشهد می باشد و از همین رو با آن که قضیه کلامی هست، اما نمی قدرت مباحث مطرح شده پیرامون آن را مباحث کلامی اصطلاحی دانست.
۲ - اقتدار عقل در شناخت خداوند رزرو حسینیه نصرت مشهد
[بازنویسی]
این مسأله از دیرباز در میان اندیشمندان مطرح بوده می باشد که آیا عقل توان شناخت آفریدگار و صفات اورا دارااست یا نه؟ آیا عقل می تواند درخصوص خدا و صفات و افعال او داوری کند یا خیر؟

۳ - حقیقت ذات پروردگار
[ویرایش]
آنچه همه بر آن رخداد نظر دارند این می باشد که کنه ذات الهی ب آدرس حسینیه نصرت مشهد رای آدم نه باعقل و نه با شهود قابل دسترسی نیست، بشر بضاعت و توان آن را ندارد که حقیقت ذات خداوند را بشناسد. اما دعوا درین هست که آیا وجود آفریدگار و همچنین صفت او‌را می توان از خط مش عقل اثبات کرد یا نه؟ و آیا میتوان به چگونگی رابطه صفات با ذات، شناخت عقلی به دست آورد یا خیر؟

۳.۱ - نظریه کانت درشناخت ماوراء طبعت
بوده اند افرادی که عقل بشر را نسبت به شناخت ماوراء طبیعت و روش یابی به فقیه غیب روی هم رفته ناتوان می دیدند، مانند کانت در مغرب زمین. و در میان مسلمانان نیز اشخاصی بوده اند که شناخت صفات و اسماء الهی و رابطه آن‌ها با ذات را برای عقل غیر ممکن می دانسته اند، مانند اهل حدیث و عرفا، با این تفاوت که اهل حدیث هرگونه دستورالعمل عقلی و شهودی را انکار می کردند، اما عرفا صرفا عقل را ناتوان می دیدند، البته شهود را تأیید می کردند. مسأله تباین تولیدکننده و عبد و بنده یا اشتراک لفظی صفات خدا با صفات آدم که از سوی بعضی ها مطرح گردیده است، نمونه ای آشکار از چنین دیدگاهی می‌باشد. [۱]

۳.۲ - نظریه امام خمینی درشناخت ماوراء طبعت
البته امام خمینی با آن که یک عارف می‌باشد و با کشف و شهود دمساز، و با اینکه یک فقید متعبد است که به احادیث و سنت ارج فراوان می نهد، در مسأله شناخت عقلی آفریدگار و اسماء و صفات او، همچون یک فیلسوف عقل گرا می اندیشد. او نه فقط بضاعت عقل را در این مورد می پذیرد، بلکه این حوزه را تنها جولانگاه عقل و پندار برای نوع آدم می‌داند که هرگونه تعبّد و پذیرش بدون توجیه عقلانی را غیرمنطقی می شمارد.
این اطمینان و یقین چنان با صلابت و استوار از سوی امام مطرح می‌شود که حتی روایات تعبیر و تفسیر به رأی را که گمان می گردد بیشتر در حوزه اسماء و صفات مطرح هست، از این مورد بیگانه می شمارد و آنان‌را ناظر به آیه ها احکام میداند.
(می بایست دانست اینکه ما گفتیم فکر در ذات و اسماء و صفات، ممکن هست جاهل گمان کند که درنگ در ذات ممنوع می باشد به حسب روایات، و نداند که آن فکر که ممنوع است درنگ در اکتناه ذات و کیفیت آن است، و البته لحاظ در ذات برای اثبات وجود و توحید و تنزیه و تقدیس آن، غایت ارسال انبیاء و آمال عرفا بوده، و قرآن کریم ومهربان و احادیث شریفه مشحون از علم به ذات و کمالات و اسماء و صفات ذات مقدس است و ملحدین اسماء را حق بزرگ تعییر فرموده و هیچ کتابی از کتب حکما و متکلمین بیشتر از کتاب مهربان الهی و کتب معتبره اخبار مثل اصول کافی و توحید روحانی صدوق، غور در اثبات ذات و اسماء و صفات ننموده اند. [۲]
(ضمن این که در تعبیر به رأی نیز کلامی می باشد که شاید آن غیرمربوط به نشانه‌ها معارف و علوم عقاید که موافق موازین برهانیه می‌باشد و نشانه‌ها اخلاقیه که عقل را در آن مدخلیت هست باشد، زیرا که این تفاسیر مبتنی بر با عامل متین عقلی یا اعتبارات واضحه عقلیه است، که در حالتی‌که ظاهری خلاف آن‌ها باشد مورد نیاز می‌باشد آن را از آن ظاهر منصرف نمود.
مثلاً در کریمه شریفه (وجاء ربّک) [۳]
و (الرحمن علی العرش استوی)؛ [۴]
که درک عرفی مخالف ادله هست، رد این ظاهر و تفسیر بر اساس با ادله، تعبیر به رأی نیست و به هیچ عنوان ممنوع نخواهد بود.
پس محتمل هست بلکه مظنون است که تعبیر به رأی، راجع‌به آیات احکام باشد که دست آراء و عقول از آن کوتاه است، و به صرف تعبّد و انقیاد از خزّان وحی و مهابط ملائکة الله باید اخذ کرد… و الا باب اثبات صانع و توحید و تقدیس و اثبات معاد و نبوت بلکه مطلق معارف، حق طلق عقول و از مختصات آن می باشد، و در شرایطی‌که در حرف برخی محدثین مقام بالا وارد شده می‌باشد که در اثبات توحید متکی بودن بر ادله نقلی است، از غرایب امور، بلکه از مصیباتی می‌باشد که باید به خدای متعال از آن پناه توفیق. [۵]