فهرست امامزادههای تبریز
شهر تبریز در کل ۱۳ جای زیارتی مشمول ۸ امامزاده و ۵ زیارتگاه را در خویش مکان دادهمیباشد
امامزادهها
شهر تبریز به صورت کلی، ۸ امامزاده را در خویش مکان دادهمیباشد. امامزاده علی بن مجاهد کهنترین امامزادهٔ این شهر به حیث تاریخ تشکیل داد بناست که به سدهٔ پنجم هجری قمری مربوط حسینیه نصرت مشهد میگردد.[۱][۲]
از آحاد امامزادههای تبریز، ۶ آیتم از آنان به جهت عمر بنای آنان در فهرست اثر ها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیدهاند؛ البته ۲ آیتم که بنای آنان جدیدتر میباشد و نوسازی بدون نقص گردیدهاند، هنوز دراین فهرست تصویب آدرس حسینیه نصرت مشهد نشدهاند.[۱][۲]
۳ آیتم از امامزادههای شهر تبریز در حیطهٔ ۸، ۳ آیتم در ناحیهٔ ۱۰، یک آیتم در ناحیهٔ ۱ و یک آیتم هم در حیطهٔ ۳ این شهر مکان گرفتهاند؛ بهطور کلی، به جز امامزاده عون بن علی که در ارتفاعات عون بن علی و امامزاده سید عبدالله که در دامنهٔ این ارتفاعات واقع گردیده، سایرٔ امامزادههای شهر تبریز در محدودهٔ مرکزی این شهر رزرو حسینیه نصرت مشهد قرار گرفتهاند
امامزادهٔ چرنداب (حلیمه خاتون) بنا شده در مسجد خانم امامزادهٔ چرنداب یکی امامزادههای شهر تبریز میباشد که در محلهٔ سابق چرنداب واقع شده است. دراین امامزاده ۳ قبر وجود داراست که یک کدام از منسوب به «حلیمه خاتون» (خواهر علی بن موسی الرضا) میباشد و ۲ قبر دیگر نیز به کنیزان حلیمه خاتون نسبت داده شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد می شوند.[۱][۲]
حسن رشدیه در سال ۱۲۴۸ شمسی (۱۸ سالگی) تحت عنوان پیشنماز مسجد امامزادهٔ چرنداب تعیین گردیده بود.[۳] همینطور تا اوایل سدهٔ ۱۴ شمسی، امامزادهٔ چرنداب شاهد حضور زائران بخش اعظمی، به خصوص در روزهای دوشنبه و پنج شنبه بوده و نوحهخوانی و شمعفروشی در آن شکل میپذیرفتهمیباشد.[۱]
نسب امامزاده
سردر ورودی امامزادهٔ چرنداب
منابع متعدد، نسبهای مختلفی را دربارهٔ امامزادهٔ چرنداب بیان کردهاند:[۲]
• خواهر علی بن موسی الرضا: حشری تبریزی، تابلو توضیحات امامزاده و اعتقاد و باور عموم[۴][۵]
• دختر علی بن موسی الرضا: اسرار تبریزی[۶]
• سه بدن از نوادگان علی النقی به اسمهای «حلیمه»، «سلیمه» و «رحیمه»: تابلو توضیحات امامزاده[۵]
• خواجه امام: عبدالعلی کارنگ[۷]
• مسلمان غیرمنسوب به اهل بیت: واعظ چرندابی[۸][۹]
نقل عهدها
محمدجواد مشکور در کتاب «تاریخ تبریز تا نقطه پايان قرن نهم»:[۵]
آن به مزار همشیره حضرت امام رضا (ع) آوازه دارااست و به اعتقاد و باور برخی دختر امام رضا (ع) میباشد و نام شریفش به بیبی خاتون پر اسم و رسم گردیده.
سید محمدرضا طباطبایی تبریزی در کتاب «تاریخ اولاد الاطهار»:[۱۰]
در کتاب بحرالانساب سید مرتضی رازی مینویسد دختران ابوطالب بن علی النقی (علیهالسلام) سلیمه و حلیمه و رحیمه از بغداد روی به تبریز نهادند و در آنجا شهید گردیدند و به خاک امانت شدند.
حشری تبریزی در کتاب «نوحهٔ اطهار»:[۱۰]
در مجاورت گنبدی معروف به کمانمنزل، مزار امامزادهای در سردابه واقع میباشد و بالای سردابه عمارتی بود که هم اکنون وخیم میباشد و موقوفاتی داشته و اسمش بیبی حلیمه خاتون دارای شهرت گردیده.
خصوصیتهای سازه
در قبل در ضلع جنوبی امامزادهٔ چرنداب، آرامستان سابق کوچکی وجود داشته که تراس آن محسوب میشده است. سقف و در و پنجرههای امامزاده نیز چوبی بودهاند که در تاثیر حریقسوزی از در بین رفته و با فلز جایگزین گردیدهاند. همینطور برروی قبر حلیمه خاتون صندوق چوبی قرار داشته که بر تاثیر پرنور کردن شمع بوسیله زائران و حریقسوزی از میان رفته و بعد ها صندوقهای آلومینیومی-شیشهای برروی قبور قرار داده گردیدهاند.
قبر در حدود ضلع جنوبی امامزاده (قبله)، منسوب به حلیمه خاتون میباشد و ۲ قبر دیگر نیز در پشت رمز آن قرار گرفتهاند. اما هیچ کدام از قبور کتیبه ندارند.[۲]
دو مسجد یکی از به مساحت ۲۲۰ متر مربع در ضلع غربی و دیگری به مساحت ۷۰ متر مربع در ضلع جنوبی گروهٔ امامزاده قرار گرفتهاند
فهرست امامزادههای تبریز
شهر تبریز در کل ۱۳ جای زیارتی مشمول ۸ امامزاده و ۵ زیارتگاه را در خویش مکان دادهمیباشد
امامزادهها
شهر تبریز به صورت کلی، ۸ امامزاده را در خویش مکان دادهمیباشد. امامزاده علی بن مجاهد کهنترین امامزادهٔ این شهر به حیث تاریخ تشکیل داد بناست که به سدهٔ پنجم هجری قمری مربوط حسینیه نصرت مشهد میگردد.[۱][۲]
از آحاد امامزادههای تبریز، ۶ آیتم از آنان به جهت عمر بنای آنان در فهرست اثر ها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیدهاند؛ البته ۲ آیتم که بنای آنان جدیدتر میباشد و نوسازی بدون نقص گردیدهاند، هنوز دراین فهرست تصویب آدرس حسینیه نصرت مشهد نشدهاند.[۱][۲]
۳ آیتم از امامزادههای شهر تبریز در حیطهٔ ۸، ۳ آیتم در ناحیهٔ ۱۰، یک آیتم در ناحیهٔ ۱ و یک آیتم هم در حیطهٔ ۳ این شهر مکان گرفتهاند؛ بهطور کلی، به جز امامزاده عون بن علی که در ارتفاعات عون بن علی و امامزاده سید عبدالله که در دامنهٔ این ارتفاعات واقع گردیده، سایرٔ امامزادههای شهر تبریز در محدودهٔ مرکزی این شهر رزرو حسینیه نصرت مشهد قرار گرفتهاند
امامزادهٔ چرنداب (حلیمه خاتون) بنا شده در مسجد خانم امامزادهٔ چرنداب یکی امامزادههای شهر تبریز میباشد که در محلهٔ سابق چرنداب واقع شده است. دراین امامزاده ۳ قبر وجود داراست که یک کدام از منسوب به «حلیمه خاتون» (خواهر علی بن موسی الرضا) میباشد و ۲ قبر دیگر نیز به کنیزان حلیمه خاتون نسبت داده شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد می شوند.[۱][۲]
حسن رشدیه در سال ۱۲۴۸ شمسی (۱۸ سالگی) تحت عنوان پیشنماز مسجد امامزادهٔ چرنداب تعیین گردیده بود.[۳] همینطور تا اوایل سدهٔ ۱۴ شمسی، امامزادهٔ چرنداب شاهد حضور زائران بخش اعظمی، به خصوص در روزهای دوشنبه و پنج شنبه بوده و نوحهخوانی و شمعفروشی در آن شکل میپذیرفتهمیباشد.[۱]
نسب امامزاده
سردر ورودی امامزادهٔ چرنداب
منابع متعدد، نسبهای مختلفی را دربارهٔ امامزادهٔ چرنداب بیان کردهاند:[۲]
• خواهر علی بن موسی الرضا: حشری تبریزی، تابلو توضیحات امامزاده و اعتقاد و باور عموم[۴][۵]
• دختر علی بن موسی الرضا: اسرار تبریزی[۶]
• سه بدن از نوادگان علی النقی به اسمهای «حلیمه»، «سلیمه» و «رحیمه»: تابلو توضیحات امامزاده[۵]
• خواجه امام: عبدالعلی کارنگ[۷]
• مسلمان غیرمنسوب به اهل بیت: واعظ چرندابی[۸][۹]
نقل عهدها
محمدجواد مشکور در کتاب «تاریخ تبریز تا نقطه پايان قرن نهم»:[۵]
آن به مزار همشیره حضرت امام رضا (ع) آوازه دارااست و به اعتقاد و باور برخی دختر امام رضا (ع) میباشد و نام شریفش به بیبی خاتون پر اسم و رسم گردیده.
سید محمدرضا طباطبایی تبریزی در کتاب «تاریخ اولاد الاطهار»:[۱۰]
در کتاب بحرالانساب سید مرتضی رازی مینویسد دختران ابوطالب بن علی النقی (علیهالسلام) سلیمه و حلیمه و رحیمه از بغداد روی به تبریز نهادند و در آنجا شهید گردیدند و به خاک امانت شدند.
حشری تبریزی در کتاب «نوحهٔ اطهار»:[۱۰]
در مجاورت گنبدی معروف به کمانمنزل، مزار امامزادهای در سردابه واقع میباشد و بالای سردابه عمارتی بود که هم اکنون وخیم میباشد و موقوفاتی داشته و اسمش بیبی حلیمه خاتون دارای شهرت گردیده.
خصوصیتهای سازه
در قبل در ضلع جنوبی امامزادهٔ چرنداب، آرامستان سابق کوچکی وجود داشته که تراس آن محسوب میشده است. سقف و در و پنجرههای امامزاده نیز چوبی بودهاند که در تاثیر حریقسوزی از در بین رفته و با فلز جایگزین گردیدهاند. همینطور برروی قبر حلیمه خاتون صندوق چوبی قرار داشته که بر تاثیر پرنور کردن شمع بوسیله زائران و حریقسوزی از میان رفته و بعد ها صندوقهای آلومینیومی-شیشهای برروی قبور قرار داده گردیدهاند.
قبر در حدود ضلع جنوبی امامزاده (قبله)، منسوب به حلیمه خاتون میباشد و ۲ قبر دیگر نیز در پشت رمز آن قرار گرفتهاند. اما هیچ کدام از قبور کتیبه ندارند.[۲]
دو مسجد یکی از به مساحت ۲۲۰ متر مربع در ضلع غربی و دیگری به مساحت ۷۰ متر مربع در ضلع جنوبی گروهٔ امامزاده قرار گرفتهاند
آدرس حسینیه نصرت مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از حضور در مراسم