بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

عَمْرو بن سعید بن عاص (درگذشت: ۷۰ق) ملقب به اَشْدَق فرمان‌دار مکه و مدینه در عصر بنی‌امیه بود. او را از صحابه، بزرگان قریش و شخصیتی دوستداشتنی در بین عموم شام دانسته‌اند. اَشدق از سوی یزید مأمور به قتل امام حسین(ع) در مکه شد؛ اما با خروج زودهنگام امام از مکه چیره بدین حسینیه نصرت مشهد فعالیت نشد.

عمرو بن سعید بعداز شنیدن خبر شهید شدن امام حسین(ع) امر کرد تا آن را در میان عموم مدینه جار بزنند. وی با شنیدن صدای فغان و عزای زنان بنی‌هاشم، آن را انتقام روز ناله زنان بر قتل عثمان آدرس حسینیه نصرت مشهد دانست.

یزید در ذی‌الحجة سال ۶۱ق، عمرو را از حکومت مدینه بر کنار کرد. اَشدق در اوایل خلافت خالو خویش، مروان بن حکم یار و همرزم وی در دفع شورشیان و برپایی حکومت بود. او به ولایت‌عهدی عبدالملک بن مروان نیز برگزیده شد، اما در غایت به دست عبدالملک رزرو حسینیه نصرت مشهد کشته شد.

معرفی
عَمْرو بن سعید‌(درگذشت: ۷۰ق) با اسم بدون نقص عمرو بن سعید بن عاص بن امیة بن عبدشمس اشدق، فرمان دار مکه و مدینه در سال ۶۰ق از سوی معاویه و پسرش یزید بود.[۱] او به جهت بلاغت در حرف با کنیه اَشدق (کام‌گشاده) شناخته شد.[۲] برادران او خالد بن سعید، ابان بن سعید و عتبة بن سعید اسم داشته و به لحاظ روضه خوان طوسی تمامی در شمار صحابه فرستاده بودند.[۳] عاص بن سعید اخوی دیگرش بود که مسلمان نشد و به دست امام علی(ع) در پیکار بدر کشته شد.[۴] مروان بن حکم را خالو شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد وی بود.[۵]

نقش اشدق در اتفاق کربلا
هنگامی که معاویه از عموم برای یزید بیعت می‌گرفت، اَشدق به درخواست وی خطابه‌ای در حمد یزید خواند و عموم را به بیعت با او تشویق کرد.[۶] همینطور اَشدق را از بزرگان قریش و شخصیتی دوستداشتنی دربین عموم شام دانسته‌اند.[۷] یزید بر ضعف مدیر و تسامح ولید بن عتبه در عکس العمل با امام حسین(ع) اگاهی یافت.[۸] آن‌گاه به نقل از تاریخ طبری (تألیف: ۳۰۳ق) و سایر افراد در رمضان سال ۶۰ق او‌را از امارت مکه کنار گذاشت و مکه و مدینه[۹] را به عمرو بن سعید سپرد.[۱۰] بعد اَشدق را همپا با سپاهی به مکه ارسال کرد و در موسم حج اورا امیر الحاج قرار بخشید. همینطور یزید به وی سفارش کرد هر جا به امام حسین(ع) دست یافت، او‌را بکشد.[۱۱] به نقل سید عبدالرزاق موسوی مقرم موقعی که امام حسین(ع) از این نقشه قتل مطلع شد، برای این که حرمت منزل آفریدگار با ریختن خونش شکسته نشود، به عمره اکتفا کرد و از مکه خارج رفت.[۱۲]

مطابق گزارشات تاریخی، وقتی که عبیدالله بن زیاد، رمز امام حسین(ع) را برای یزید ارسال کرد، عبدالمَلِک بن ابی‌حُدَیث سُلَمی[یادداشت ۱] را احضار کرد. بعد اورا به مدینه نزد عمرو بن سعید ارسال کرد تا خبر شهید شدن امام حسین(ع) را بدهد. عمرو بن سعید بعد از شنیدن خبر به قاصد دستورداد تا آن را دربین عموم مدینه فریاد بزند.[۱۳] هنگامی قاصد به دار الإماره بازگشت عمرو خندید و بعداز تلاوت بیتی از اشعار در کنایه به صدای عزا و فغان زنان بنی‌هاشم در مقابل زاری زنان سوگوار عثمان اعلام کرد: این گریه عموم در قبال فغان در روز کشته‌شدن عثمان میباشد.[۱۴] او با اجتماع عموم بر منبر رفت و بعداز اعلام خبر، در حق یزید دعا کرد.[۱۵]

به‌گزارش طبری، یزید در اولیه ذی‌الحجه ۶۱ق عمرو را از حکومت مدینه بر کنار کرد.[۱۶]

مرگ عمرو بن سعید در طی مروانیان
عمرو بن سعید در اوایل خلافت مروان بن حکم یار و همرزم وی در دفع شورشیان و برپایی حکومت بود.[۱۷] برای مثال اَشدق در مجاورت فلسطین به جنگ با سپاه مصعب بن زبیر رفت و اورا ناکامی اعطا کرد و بازدارنده ورود آن‌ها به شام شد.[۱۸] وی از سوی مروان به ولایتعهدی بعداز پسرش عبدالملک بن مروان برگزیده شد. ولی زمانی عبدالملک به خلافت رسید خواست اورا برکنار نماید.[۱۹] اَشدق از وی فرار و گریز کرد تازمانیکه عبدالملک برای جنگی دمشق را رخنه‌ کرد. در به عبارتی مجال اَشدق آن شهر را تصرف کرد و عموم تحت عنوان خلیفه با وی بیعت کردند. آخر و عاقبت عبدالملک وارد دمشق شد و در فرصتی عمرو بن سعید را کشت.[۲۰] عبدالرحمن بن ام‌حکم ثقفی راز او‌را دربین عموم انداخت.[۲۱]

در کتاب تاریخ مدینه دمشق شخص دیگری همنام عمرو بن سعید معرفی گردیده که جزو صحابه بوده و در سال ۱۳ق در مبارزه اجنادین فی مابین مسلمانها و رومیان کشته شد.[۲۲]

پانویس

عَمْرو بن سعید بن عاص (درگذشت: ۷۰ق) ملقب به اَشْدَق فرمان‌دار مکه و مدینه در عصر بنی‌امیه بود. او را از صحابه، بزرگان قریش و شخصیتی دوستداشتنی در بین عموم شام دانسته‌اند. اَشدق از سوی یزید مأمور به قتل امام حسین(ع) در مکه شد؛ اما با خروج زودهنگام امام از مکه چیره بدین حسینیه نصرت مشهد فعالیت نشد.

عمرو بن سعید بعداز شنیدن خبر شهید شدن امام حسین(ع) امر کرد تا آن را در میان عموم مدینه جار بزنند. وی با شنیدن صدای فغان و عزای زنان بنی‌هاشم، آن را انتقام روز ناله زنان بر قتل عثمان آدرس حسینیه نصرت مشهد دانست.

یزید در ذی‌الحجة سال ۶۱ق، عمرو را از حکومت مدینه بر کنار کرد. اَشدق در اوایل خلافت خالو خویش، مروان بن حکم یار و همرزم وی در دفع شورشیان و برپایی حکومت بود. او به ولایت‌عهدی عبدالملک بن مروان نیز برگزیده شد، اما در غایت به دست عبدالملک رزرو حسینیه نصرت مشهد کشته شد.

معرفی
عَمْرو بن سعید‌(درگذشت: ۷۰ق) با اسم بدون نقص عمرو بن سعید بن عاص بن امیة بن عبدشمس اشدق، فرمان دار مکه و مدینه در سال ۶۰ق از سوی معاویه و پسرش یزید بود.[۱] او به جهت بلاغت در حرف با کنیه اَشدق (کام‌گشاده) شناخته شد.[۲] برادران او خالد بن سعید، ابان بن سعید و عتبة بن سعید اسم داشته و به لحاظ روضه خوان طوسی تمامی در شمار صحابه فرستاده بودند.[۳] عاص بن سعید اخوی دیگرش بود که مسلمان نشد و به دست امام علی(ع) در پیکار بدر کشته شد.[۴] مروان بن حکم را خالو شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد وی بود.[۵]

نقش اشدق در اتفاق کربلا
هنگامی که معاویه از عموم برای یزید بیعت می‌گرفت، اَشدق به درخواست وی خطابه‌ای در حمد یزید خواند و عموم را به بیعت با او تشویق کرد.[۶] همینطور اَشدق را از بزرگان قریش و شخصیتی دوستداشتنی دربین عموم شام دانسته‌اند.[۷] یزید بر ضعف مدیر و تسامح ولید بن عتبه در عکس العمل با امام حسین(ع) اگاهی یافت.[۸] آن‌گاه به نقل از تاریخ طبری (تألیف: ۳۰۳ق) و سایر افراد در رمضان سال ۶۰ق او‌را از امارت مکه کنار گذاشت و مکه و مدینه[۹] را به عمرو بن سعید سپرد.[۱۰] بعد اَشدق را همپا با سپاهی به مکه ارسال کرد و در موسم حج اورا امیر الحاج قرار بخشید. همینطور یزید به وی سفارش کرد هر جا به امام حسین(ع) دست یافت، او‌را بکشد.[۱۱] به نقل سید عبدالرزاق موسوی مقرم موقعی که امام حسین(ع) از این نقشه قتل مطلع شد، برای این که حرمت منزل آفریدگار با ریختن خونش شکسته نشود، به عمره اکتفا کرد و از مکه خارج رفت.[۱۲]

مطابق گزارشات تاریخی، وقتی که عبیدالله بن زیاد، رمز امام حسین(ع) را برای یزید ارسال کرد، عبدالمَلِک بن ابی‌حُدَیث سُلَمی[یادداشت ۱] را احضار کرد. بعد اورا به مدینه نزد عمرو بن سعید ارسال کرد تا خبر شهید شدن امام حسین(ع) را بدهد. عمرو بن سعید بعد از شنیدن خبر به قاصد دستورداد تا آن را دربین عموم مدینه فریاد بزند.[۱۳] هنگامی قاصد به دار الإماره بازگشت عمرو خندید و بعداز تلاوت بیتی از اشعار در کنایه به صدای عزا و فغان زنان بنی‌هاشم در مقابل زاری زنان سوگوار عثمان اعلام کرد: این گریه عموم در قبال فغان در روز کشته‌شدن عثمان میباشد.[۱۴] او با اجتماع عموم بر منبر رفت و بعداز اعلام خبر، در حق یزید دعا کرد.[۱۵]

به‌گزارش طبری، یزید در اولیه ذی‌الحجه ۶۱ق عمرو را از حکومت مدینه بر کنار کرد.[۱۶]

مرگ عمرو بن سعید در طی مروانیان
عمرو بن سعید در اوایل خلافت مروان بن حکم یار و همرزم وی در دفع شورشیان و برپایی حکومت بود.[۱۷] برای مثال اَشدق در مجاورت فلسطین به جنگ با سپاه مصعب بن زبیر رفت و اورا ناکامی اعطا کرد و بازدارنده ورود آن‌ها به شام شد.[۱۸] وی از سوی مروان به ولایتعهدی بعداز پسرش عبدالملک بن مروان برگزیده شد. ولی زمانی عبدالملک به خلافت رسید خواست اورا برکنار نماید.[۱۹] اَشدق از وی فرار و گریز کرد تازمانیکه عبدالملک برای جنگی دمشق را رخنه‌ کرد. در به عبارتی مجال اَشدق آن شهر را تصرف کرد و عموم تحت عنوان خلیفه با وی بیعت کردند. آخر و عاقبت عبدالملک وارد دمشق شد و در فرصتی عمرو بن سعید را کشت.[۲۰] عبدالرحمن بن ام‌حکم ثقفی راز او‌را دربین عموم انداخت.[۲۱]

در کتاب تاریخ مدینه دمشق شخص دیگری همنام عمرو بن سعید معرفی گردیده که جزو صحابه بوده و در سال ۱۳ق در مبارزه اجنادین فی مابین مسلمانها و رومیان کشته شد.[۲۲]

پانویس