روضه خوان موءثر اثرها زیادی کتابت کرد که مبنی بر فهرست نجاشی تعداد آنان ۱۷۵ کتاب و رساله میباشد.[۲۶] آورده شده نیمی از این اثر ها درباره امامت میباشد.[۲۷] دارای شهرتترین تاثیر روضه خوان اثرگذار در دانش فقه، المُقنَعَة، در دانش صحبت، اوائل المقالات و در تفصیل درحال حاضرنگاری امامان، الاِرشاد حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۲۸]
گروه اثر ها مکتوب روحانی اثرگذار در گروهای چهارده جلدی با تیتر مُصَنَّفات روحانی موثر منتشر گردیده است. این شرکت در سال ۱۳۷۱ش، برای برگزاری کنگره جهانی روضه خوان اثرگذار منتشر آدرس حسینیه نصرت مشهد شد.[۲۹]
طریق نو شرعی
روحانی اثرگذار روشی متعدد با زمان قبل از خویش در فقه شیعه مبناگذاری کرد. به گفته سبحانی و گرجی، قبل از روحانی اثر گذار دو طریق شرعی اشاعه داشت: طریق در آغاز به طور افراطی بر احادیث مبتنی بود و در آن در زمینه ی مدرک و متن احادیث اعتنا کافی شکل نمیگرفت.[۳۰] شیوه دوم به احادیث اعتنا مورد نیاز را نداشت و بیشتراز حد بر قواعد عقلی تأکید می کرد؛ هرچند مانند قیاس با نصوص شرعی در تعارض باشند.[۳۱] روضه خوان موءثر روش وسط را برگزید و شیوه فقاهتی جدیدی سازه کرد که در آن آغاز به امداد عقل اصول و قواعدی برای استنباط احکام تدوین می شد. آنگاه بوسیله این اصول، استنباط احکام از متن ها فقاهتی اعمال میگرفت.[۳۲] به این جهت او را تدوینکننده علم اصول فقه رزرو حسینیه نصرت مشهد دانستهاند.[۳۳]
بعداز روحانی اثرگذار، شاگردانش سید مرتضی در کتاب الذریعة الی اصول الشریعة و روضه خوان طوسی در کتاب العُدَّة فی الاصول، اینشیوه را ادامه دادند.[۳۴]
حضور در مناظرات علمی
کتاب الارشاد نوشته روضه خوان موءثر
در عصر روحانی اثرگذار گفتگوهای علمی در بین علماء والا مذهبها متعدد اسلامی در بغداد برگزار می شد. اکثری از این مناظرات در حضور خلفای عباسی شکل میگرفت. روحانی اثرگذار دراین جلسات حاضر می شد و به نقد ها نسبت به مذهب شیعه جواب میاعطا شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد کرد.[۳۵]
در منزل روضه خوان موثر نیز مجلس بحثی برپا می شد که علماء مذهبها مختلف اسلامی ازجمله معتزله و زیدیه و اسماعیلیه در آن کمپانی میکردند.[۳۶]
ماجرای اصلاح خطا در فتوا
بر شالوده گزارشی، داعیه گردیده روحانی اثر گذار در صدور فتوایی خطا کرده و امام فرصت(عج) آن را اصلاح نموده است.[۳۷] اورده شده سابقترین منبع این گزارش مرتبط با ۱۵۰ سال قبل میباشد.[۳۸] ضعف منبع توقیع، تعارض فتوا با احادیث و فتاوای دارای اسم و رسم، اتهام بیسوادی یا این که شتاب در صدور فتوا به روضه خوان موثر، از دلایل عدم صدق اینگونه روایتی معرفی گردیده است؛[۳۹] خلال اینکه روضه خوان اثرگذار، در کتاب دینی خویش، المقنعه، به فتوای دارای شهرت درین قضیه تصریح کرده و بر این شالوده، صدور اینگونه اشتباهی از او به ماجراسرایی مشابه دانسته گردیدهاست.[۴۰]
مطابق نقل نام برده که به منابع مکتوب معاصر هم رویه یافته میباشد،[۴۱] مردی روستایی نزد روضه خوان موثر رفت و از وی پرسید که درحالتی که زنی آبستن از جهان برود و جنین در شکمش زنده باقیمانده باشد، می بایست جنین را با زن دفن کرد، یا این که آن را درآورد؟ روضه خوان موثر به مرد اظهار کرد که زن را سوای درآوردن فرزند از شکمش دفن نمائید. در روش رجوع، شخصی سوار بر اسب خویش را به مرد روستایی رساند و خاطرنشان کرد که روضه خوان گفته شکم زن را بشکافید، نوپا را خارج بیاورید و بعد زن را دفن نمائید. چندی آنگاه که مرد روستایی، قصه را برای روحانی موثر نقل کرد، روضه خوان تعجب کرد و صادر کردن شخصی برای اصلاح فتوا را انکار کرد و متوجه شد که آن شخص، امام مجال بوده میباشد. روضه خوان موءثر بعد از آن دست از فتوا دادن برداشت، تا آنکه در توقیعی از امام مجال، به او گفته شد که فتوا بده، و ما آن را اصلاح و پایدار می کنیم.[۴۲] [یادداشت ۳]
اثرها درباره روحانی موثر
کنگره جهانی هزاره روضه خوان موءثر
درباره روضه خوان اثر گذار کتابها و مقالهها زیادی کتابت و منتشر گردیدهاست. برای مثال:
روحانی موثر درفشدار آزادی پندار، سید جعفر مرتضی عاملی
تاملهای کلامی روحانی موثر، مارتین مکدرموت،( به انگلیسیMcdermott, Martin)
روحانی اثر گذار، علی اکبر ولایتی
مدافع حریم تشیع (مروری بر معاش و اثرها روحانی اثرگذار)، قاسمعلی کوچنانی
روحانی موءثر؛ استاد امت تاثیر احمد لقمانی.[۴۳]
در فروددین ماه ۱۳۷۲ش (۲۴ تا ۲۶ شوال ۱۴۱۳ق) کنگره جهانی هزاره روحانی اثرگذار در قم برگزار شد. دراین کنگره بیش تر از ۲۵۰ بدن از شخصیتهای علمی از ۲۳ مرزو بوم عالم در پوسته ارائه نوشتهیعلمی به نظارت درنگهای کلامی، دینی، تاریخی و حدیثی روضه خوان موثر و خصوصیتهای بعدازظهر وی پرداختند. این مقاله ها در پوسته تعدادی جلد کتاب منتشر شد.[۴۴]
همینطور در سال ۱۳۷۳ش تیمای تلویزیونی درباره معاش روضه خوان اثرگذار با تیتر خورشید شب و با نویسندگی محمود حسنی و کارگردانی سیروس مقدم ساخته شد و در سال ۱۳۷۴ش از کانال دوم سیمای جمهوری اسلامی پخش شد.[۴۵]
روضه خوان موءثر اثرها زیادی کتابت کرد که مبنی بر فهرست نجاشی تعداد آنان ۱۷۵ کتاب و رساله میباشد.[۲۶] آورده شده نیمی از این اثر ها درباره امامت میباشد.[۲۷] دارای شهرتترین تاثیر روضه خوان اثرگذار در دانش فقه، المُقنَعَة، در دانش صحبت، اوائل المقالات و در تفصیل درحال حاضرنگاری امامان، الاِرشاد حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۲۸]
گروه اثر ها مکتوب روحانی اثرگذار در گروهای چهارده جلدی با تیتر مُصَنَّفات روحانی موثر منتشر گردیده است. این شرکت در سال ۱۳۷۱ش، برای برگزاری کنگره جهانی روضه خوان اثرگذار منتشر آدرس حسینیه نصرت مشهد شد.[۲۹]
طریق نو شرعی
روحانی اثرگذار روشی متعدد با زمان قبل از خویش در فقه شیعه مبناگذاری کرد. به گفته سبحانی و گرجی، قبل از روحانی اثر گذار دو طریق شرعی اشاعه داشت: طریق در آغاز به طور افراطی بر احادیث مبتنی بود و در آن در زمینه ی مدرک و متن احادیث اعتنا کافی شکل نمیگرفت.[۳۰] شیوه دوم به احادیث اعتنا مورد نیاز را نداشت و بیشتراز حد بر قواعد عقلی تأکید می کرد؛ هرچند مانند قیاس با نصوص شرعی در تعارض باشند.[۳۱] روضه خوان موءثر روش وسط را برگزید و شیوه فقاهتی جدیدی سازه کرد که در آن آغاز به امداد عقل اصول و قواعدی برای استنباط احکام تدوین می شد. آنگاه بوسیله این اصول، استنباط احکام از متن ها فقاهتی اعمال میگرفت.[۳۲] به این جهت او را تدوینکننده علم اصول فقه رزرو حسینیه نصرت مشهد دانستهاند.[۳۳]
بعداز روحانی اثرگذار، شاگردانش سید مرتضی در کتاب الذریعة الی اصول الشریعة و روضه خوان طوسی در کتاب العُدَّة فی الاصول، اینشیوه را ادامه دادند.[۳۴]
حضور در مناظرات علمی
کتاب الارشاد نوشته روضه خوان موءثر
در عصر روحانی اثرگذار گفتگوهای علمی در بین علماء والا مذهبها متعدد اسلامی در بغداد برگزار می شد. اکثری از این مناظرات در حضور خلفای عباسی شکل میگرفت. روحانی اثرگذار دراین جلسات حاضر می شد و به نقد ها نسبت به مذهب شیعه جواب میاعطا شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد کرد.[۳۵]
در منزل روضه خوان موثر نیز مجلس بحثی برپا می شد که علماء مذهبها مختلف اسلامی ازجمله معتزله و زیدیه و اسماعیلیه در آن کمپانی میکردند.[۳۶]
ماجرای اصلاح خطا در فتوا
بر شالوده گزارشی، داعیه گردیده روحانی اثر گذار در صدور فتوایی خطا کرده و امام فرصت(عج) آن را اصلاح نموده است.[۳۷] اورده شده سابقترین منبع این گزارش مرتبط با ۱۵۰ سال قبل میباشد.[۳۸] ضعف منبع توقیع، تعارض فتوا با احادیث و فتاوای دارای اسم و رسم، اتهام بیسوادی یا این که شتاب در صدور فتوا به روضه خوان موثر، از دلایل عدم صدق اینگونه روایتی معرفی گردیده است؛[۳۹] خلال اینکه روضه خوان اثرگذار، در کتاب دینی خویش، المقنعه، به فتوای دارای شهرت درین قضیه تصریح کرده و بر این شالوده، صدور اینگونه اشتباهی از او به ماجراسرایی مشابه دانسته گردیدهاست.[۴۰]
مطابق نقل نام برده که به منابع مکتوب معاصر هم رویه یافته میباشد،[۴۱] مردی روستایی نزد روضه خوان موثر رفت و از وی پرسید که درحالتی که زنی آبستن از جهان برود و جنین در شکمش زنده باقیمانده باشد، می بایست جنین را با زن دفن کرد، یا این که آن را درآورد؟ روضه خوان موثر به مرد اظهار کرد که زن را سوای درآوردن فرزند از شکمش دفن نمائید. در روش رجوع، شخصی سوار بر اسب خویش را به مرد روستایی رساند و خاطرنشان کرد که روضه خوان گفته شکم زن را بشکافید، نوپا را خارج بیاورید و بعد زن را دفن نمائید. چندی آنگاه که مرد روستایی، قصه را برای روحانی موثر نقل کرد، روضه خوان تعجب کرد و صادر کردن شخصی برای اصلاح فتوا را انکار کرد و متوجه شد که آن شخص، امام مجال بوده میباشد. روضه خوان موءثر بعد از آن دست از فتوا دادن برداشت، تا آنکه در توقیعی از امام مجال، به او گفته شد که فتوا بده، و ما آن را اصلاح و پایدار می کنیم.[۴۲] [یادداشت ۳]
اثرها درباره روحانی موثر
کنگره جهانی هزاره روضه خوان موءثر
درباره روضه خوان اثر گذار کتابها و مقالهها زیادی کتابت و منتشر گردیدهاست. برای مثال:
روحانی موثر درفشدار آزادی پندار، سید جعفر مرتضی عاملی
تاملهای کلامی روحانی موثر، مارتین مکدرموت،( به انگلیسیMcdermott, Martin)
روحانی اثر گذار، علی اکبر ولایتی
مدافع حریم تشیع (مروری بر معاش و اثرها روحانی اثرگذار)، قاسمعلی کوچنانی
روحانی موءثر؛ استاد امت تاثیر احمد لقمانی.[۴۳]
در فروددین ماه ۱۳۷۲ش (۲۴ تا ۲۶ شوال ۱۴۱۳ق) کنگره جهانی هزاره روحانی اثرگذار در قم برگزار شد. دراین کنگره بیش تر از ۲۵۰ بدن از شخصیتهای علمی از ۲۳ مرزو بوم عالم در پوسته ارائه نوشتهیعلمی به نظارت درنگهای کلامی، دینی، تاریخی و حدیثی روضه خوان موثر و خصوصیتهای بعدازظهر وی پرداختند. این مقاله ها در پوسته تعدادی جلد کتاب منتشر شد.[۴۴]
همینطور در سال ۱۳۷۳ش تیمای تلویزیونی درباره معاش روضه خوان اثرگذار با تیتر خورشید شب و با نویسندگی محمود حسنی و کارگردانی سیروس مقدم ساخته شد و در سال ۱۳۷۴ش از کانال دوم سیمای جمهوری اسلامی پخش شد.[۴۵]
آدرس حسینیه نصرت مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از حضور در مراسم