زکات از واجبات مالی در آیین اسلام میباشد که بر پایه ی آن، مسلمانها بایستی مقدار معینی از ۹ مداد فرآورده برای مصرف در معاش فقرا و بقیه کارها همگانی اجتماعی بپردازند. این ۹ فرآورده عبارتند از نقدین (طلا و جواهرات و نقره)، انعام ثلاثه ( گاو، گوسفند و شتر) و غلات اربعه (گندم، جو، کشمش و رطب). مقدار پرداختی هر مورد از این کالاها متعدد بوده و در فقه رقم حسینیه نصرت مشهد خورده میباشد.
زکات مثلا مهمترین واجبات میباشد و تأکید اکثری بر آن گردیده است. زکات از فروع آیین شمرده گردیده و در منابع فقاهتی در کنار نماز و جهاد قرار گرفته و یکیاز از پنج ردیف آئین میباشد. در ۵۹ آیه قرآن و حدود ۲۰۰۰ داستان به زکات اشاره گردیده است. در قرآن در اکثری از مفاد از کلمه و واژه صدقه برای اشاره به زکات مصرف شده میباشد و در فقه، زکات را صدقه واجب آدرس حسینیه نصرت مشهد می خوانند.
زکات دو نوع داراست: زکات تن که به عبارتی زکات فطره میباشد و در عید فطر پرداخت میشود و زکات فرآورده که به غلات چهارگانه، دامها و سکهها با حالت خاصی وابستگی رزرو حسینیه نصرت مشهد می گیرد.
معناشناسی
زکات از ریشه لغوی «ز ک و» دلالت بر رویش و نمو و زیاد شدن داراست.[۱] خلیل بن احمد درباره معنای لغوی زکات می گوید: «زکات متاع به معنای نظافت کردن آن میباشد و پاراگراف «زکا الزرع یزکو زکاء» به معنای پرورش کردن کشتزار و تولید ها میباشد.»[۲] راغب اصفهانی اصل زکات را بهمعنای رشدی که از برکت آفریدگار بهدست آمده می داند.[۳] و علامه طباطبایی معنای لغوی زکات را پاک سازی بیان شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد مینماید.[۴]
زکات در اصطلاح فقهی بهمعنای وجوب پرداخت اندازه معینی از بعضا اموال میباشد که به حد نصابی خاص رسیده باشد. انگیزه اینکه این واجب، زکات نامیده گردیده، آرزو به برکت یافتن جنس، یا این که برای پاکیزه کردن نفس آدم میباشد.[۵]
زکات معنای عامی هم دارااست که به همۀ یاریهای واجب و مستحب به سایر افراد گفته می شود.[مستلزم منبع]
در بعضی از نشانهها قرآن[۶] برای اشاره به زکات از کلمه صدقه مصرف شده میباشد، برای زکات واجب از اصطلاح صدقه واجب به کارگیری میگردد تا از صدقههای مستحب متمایز خواهد شد.[مستلزم منبع]
بنابر لحاظ راغب اصفهانی صدقه اصولا برای کارها مستحبی و زکات در کارها واجب به کارگیری میگردد؛ البته به زکات واجب از آن جهت که صاحبش آن را ازروی اختیار و گرایش می پردازد، صدقه نیز میگویند.[۷]
زکات در قرآن و احادیث
زکات از مهمترین نرم افزارهای اقتصادی اسلام میباشد. این واژه و کلمه به هم پا مشتقاتش در قرآن ۵۹ جايگاه در ۲۹ سوره و ۵۶ آیه به فعالیت رفته، که ۲۷ گزینه در کنار نماز آمده میباشد: وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ ﴿٤﴾[مؤمنون–۴] الَّذِينَ إِن مَّكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ...﴿٤١﴾[حج–۴۱] ...وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ ۚ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَـٰئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿١٦٢﴾[نساء–۱۶۲] رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّـهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ ۙ...﴿٣٧﴾[نور و روشنایی–۳۷]
در کتاب وسایل الشیعه و مستدرک آن، ۱۹۸۰ حدیث دراین باب آمده میباشد که مداقه بالای آن را میرساند. بخشی از اثرها زکات در احادیث عبارتند از:
مایۀ پاکسازی و تزکیۀ روح آدم[۸]
یک کدام از پنج ردیف آئین اسلام[۹]
فرو نشاندن خشم آفریدگار[۱۰]
شرط تایید نماز[۱۱]
پرداخت زکات نشانۀ عشق و علاقه پروردگار به بشر میباشد [۱۲]
ادله دوست داستنی شدن نزد خداوند[۱۳]
طاقت فرساترین واجب [۱۴]
برهان نه و صلاح جامعه[۱۵]
حافظ اموال[۱۶]
آمرزش گناهان[۱۷]
زیاد شدن روزی و اینکه زکات دادن هیچ گاه سبب ساز پایین آمدن محصول کسی نمیشود[۱۸] [۱۹]
تزکیه نفس و زیاد شدن متاع[۲۰]
معالجه بیماران[۲۱]
دفع بلا از خویش فرد و سایر افراد[۲۲]
زکات آزمایشی برای مالداران و کمکی برای فقراست[۲۳]
معالجه بخل[۲۴]
باعث گشایش برای مردگان[۲۵]
فقر زدایی[۲۶]
شکاف کردن زکات اثرها زیانباری برای تارک آن داراست که عبارتند از:
تلف شدن اموال[۲۷]
زیان دو موازی[۲۸]
هزینه کردن در روش اشرار و گناه[۲۹]
محروم شدن از عفو و بخشش الهی[۳۰]
یکیاز اقسام دزدی[۳۱]
محتاج شدن [۳۲]
عدم تایید نماز[۳۳]
محصول زکات داده نشده حریق روز قیامت می شود[۳۴]
زکات ندادن سبب بیایمان مردن میگردد[۳۵]
زکات ندادن سبب ساز بیبرکتی زمین میگردد[۳۶]
وجوب زکات
وجوب زکات از ضروریات آیین اسلام و آیتم واقعه همگی مسلمان ها میباشد و انکار وجوب آن موجب ارتداد گردد.[۳۷] زکات از عبادات بهشمار میرود، از این رو، نیت (قصد نزدیکی) در آن شرط میباشد.[۳۸]
از آیهها متعدد قرآن مثلا آیه ۱۵۶ سوره اعراف، ۳ سوره نمل، ۴ سوره لقمان، و آیه ۷ سوره فصلت که همگی از سورههای مکّی میباشند، اینگونه استعمال می گردد که: حکم وجوب زکات در مکه نازل شدهاست، و مسلمان ها ملزم به اجرا این وظیفه اسلامی بودند؛ البته وقتی که رسول(ص) به مدینه هجرت کرد و شالوده حکومت اسلامی را گذارد از طرف آفریدگار مأموریت یافت که زکات را شخصاً از عموم بگیرد - خیر اینکه خودشان به گرایش و لحاظ خویش، در مصارف آن صرف نمایند -. آیه شریفه «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً...»[۳۹] دراین هنگام نازل شد. پر اسم و رسم این میباشد که نزول این آیه در سال دوم مهاجرت بود و آنگاه مصارف زکات به صورت ظریف در آیه ۶۰ سوره توبه ذکر شده است.[۴۰]
زکات در ادیان قدیمی
زکات ضمن آئین اسلام در ادیان قبل نیز بوده میباشد؛ یعنی زکات به یار و همدم نماز از مشترکات کلیه ادیان آسمانی میباشد و آیه ها اکثری در قرآن کریم ومهربان گواه این مدعاست.[۴۱]
با پژوهش آیه ها و احادیث در می یابیم که زکات در اسلام همچون زکات در دیگر ادیان الهی وجود ندارد که تنها بر اساس یک نوع وصیت و توصیه اخلاقی باشد؛ بلکه واجبی الهی میباشد و بیاعتنایی به آن فسق بوده و منکر وجوب آن، کافر میباشد.[۴۲]
زکات از واجبات مالی در آیین اسلام میباشد که بر پایه ی آن، مسلمانها بایستی مقدار معینی از ۹ مداد فرآورده برای مصرف در معاش فقرا و بقیه کارها همگانی اجتماعی بپردازند. این ۹ فرآورده عبارتند از نقدین (طلا و جواهرات و نقره)، انعام ثلاثه ( گاو، گوسفند و شتر) و غلات اربعه (گندم، جو، کشمش و رطب). مقدار پرداختی هر مورد از این کالاها متعدد بوده و در فقه رقم حسینیه نصرت مشهد خورده میباشد.
زکات مثلا مهمترین واجبات میباشد و تأکید اکثری بر آن گردیده است. زکات از فروع آیین شمرده گردیده و در منابع فقاهتی در کنار نماز و جهاد قرار گرفته و یکیاز از پنج ردیف آئین میباشد. در ۵۹ آیه قرآن و حدود ۲۰۰۰ داستان به زکات اشاره گردیده است. در قرآن در اکثری از مفاد از کلمه و واژه صدقه برای اشاره به زکات مصرف شده میباشد و در فقه، زکات را صدقه واجب آدرس حسینیه نصرت مشهد می خوانند.
زکات دو نوع داراست: زکات تن که به عبارتی زکات فطره میباشد و در عید فطر پرداخت میشود و زکات فرآورده که به غلات چهارگانه، دامها و سکهها با حالت خاصی وابستگی رزرو حسینیه نصرت مشهد می گیرد.
معناشناسی
زکات از ریشه لغوی «ز ک و» دلالت بر رویش و نمو و زیاد شدن داراست.[۱] خلیل بن احمد درباره معنای لغوی زکات می گوید: «زکات متاع به معنای نظافت کردن آن میباشد و پاراگراف «زکا الزرع یزکو زکاء» به معنای پرورش کردن کشتزار و تولید ها میباشد.»[۲] راغب اصفهانی اصل زکات را بهمعنای رشدی که از برکت آفریدگار بهدست آمده می داند.[۳] و علامه طباطبایی معنای لغوی زکات را پاک سازی بیان شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد مینماید.[۴]
زکات در اصطلاح فقهی بهمعنای وجوب پرداخت اندازه معینی از بعضا اموال میباشد که به حد نصابی خاص رسیده باشد. انگیزه اینکه این واجب، زکات نامیده گردیده، آرزو به برکت یافتن جنس، یا این که برای پاکیزه کردن نفس آدم میباشد.[۵]
زکات معنای عامی هم دارااست که به همۀ یاریهای واجب و مستحب به سایر افراد گفته می شود.[مستلزم منبع]
در بعضی از نشانهها قرآن[۶] برای اشاره به زکات از کلمه صدقه مصرف شده میباشد، برای زکات واجب از اصطلاح صدقه واجب به کارگیری میگردد تا از صدقههای مستحب متمایز خواهد شد.[مستلزم منبع]
بنابر لحاظ راغب اصفهانی صدقه اصولا برای کارها مستحبی و زکات در کارها واجب به کارگیری میگردد؛ البته به زکات واجب از آن جهت که صاحبش آن را ازروی اختیار و گرایش می پردازد، صدقه نیز میگویند.[۷]
زکات در قرآن و احادیث
زکات از مهمترین نرم افزارهای اقتصادی اسلام میباشد. این واژه و کلمه به هم پا مشتقاتش در قرآن ۵۹ جايگاه در ۲۹ سوره و ۵۶ آیه به فعالیت رفته، که ۲۷ گزینه در کنار نماز آمده میباشد: وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ ﴿٤﴾[مؤمنون–۴] الَّذِينَ إِن مَّكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ...﴿٤١﴾[حج–۴۱] ...وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ ۚ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَـٰئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿١٦٢﴾[نساء–۱۶۲] رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّـهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ ۙ...﴿٣٧﴾[نور و روشنایی–۳۷]
در کتاب وسایل الشیعه و مستدرک آن، ۱۹۸۰ حدیث دراین باب آمده میباشد که مداقه بالای آن را میرساند. بخشی از اثرها زکات در احادیث عبارتند از:
مایۀ پاکسازی و تزکیۀ روح آدم[۸]
یک کدام از پنج ردیف آئین اسلام[۹]
فرو نشاندن خشم آفریدگار[۱۰]
شرط تایید نماز[۱۱]
پرداخت زکات نشانۀ عشق و علاقه پروردگار به بشر میباشد [۱۲]
ادله دوست داستنی شدن نزد خداوند[۱۳]
طاقت فرساترین واجب [۱۴]
برهان نه و صلاح جامعه[۱۵]
حافظ اموال[۱۶]
آمرزش گناهان[۱۷]
زیاد شدن روزی و اینکه زکات دادن هیچ گاه سبب ساز پایین آمدن محصول کسی نمیشود[۱۸] [۱۹]
تزکیه نفس و زیاد شدن متاع[۲۰]
معالجه بیماران[۲۱]
دفع بلا از خویش فرد و سایر افراد[۲۲]
زکات آزمایشی برای مالداران و کمکی برای فقراست[۲۳]
معالجه بخل[۲۴]
باعث گشایش برای مردگان[۲۵]
فقر زدایی[۲۶]
شکاف کردن زکات اثرها زیانباری برای تارک آن داراست که عبارتند از:
تلف شدن اموال[۲۷]
زیان دو موازی[۲۸]
هزینه کردن در روش اشرار و گناه[۲۹]
محروم شدن از عفو و بخشش الهی[۳۰]
یکیاز اقسام دزدی[۳۱]
محتاج شدن [۳۲]
عدم تایید نماز[۳۳]
محصول زکات داده نشده حریق روز قیامت می شود[۳۴]
زکات ندادن سبب بیایمان مردن میگردد[۳۵]
زکات ندادن سبب ساز بیبرکتی زمین میگردد[۳۶]
وجوب زکات
وجوب زکات از ضروریات آیین اسلام و آیتم واقعه همگی مسلمان ها میباشد و انکار وجوب آن موجب ارتداد گردد.[۳۷] زکات از عبادات بهشمار میرود، از این رو، نیت (قصد نزدیکی) در آن شرط میباشد.[۳۸]
از آیهها متعدد قرآن مثلا آیه ۱۵۶ سوره اعراف، ۳ سوره نمل، ۴ سوره لقمان، و آیه ۷ سوره فصلت که همگی از سورههای مکّی میباشند، اینگونه استعمال می گردد که: حکم وجوب زکات در مکه نازل شدهاست، و مسلمان ها ملزم به اجرا این وظیفه اسلامی بودند؛ البته وقتی که رسول(ص) به مدینه هجرت کرد و شالوده حکومت اسلامی را گذارد از طرف آفریدگار مأموریت یافت که زکات را شخصاً از عموم بگیرد - خیر اینکه خودشان به گرایش و لحاظ خویش، در مصارف آن صرف نمایند -. آیه شریفه «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً...»[۳۹] دراین هنگام نازل شد. پر اسم و رسم این میباشد که نزول این آیه در سال دوم مهاجرت بود و آنگاه مصارف زکات به صورت ظریف در آیه ۶۰ سوره توبه ذکر شده است.[۴۰]
زکات در ادیان قدیمی
زکات ضمن آئین اسلام در ادیان قبل نیز بوده میباشد؛ یعنی زکات به یار و همدم نماز از مشترکات کلیه ادیان آسمانی میباشد و آیه ها اکثری در قرآن کریم ومهربان گواه این مدعاست.[۴۱]
با پژوهش آیه ها و احادیث در می یابیم که زکات در اسلام همچون زکات در دیگر ادیان الهی وجود ندارد که تنها بر اساس یک نوع وصیت و توصیه اخلاقی باشد؛ بلکه واجبی الهی میباشد و بیاعتنایی به آن فسق بوده و منکر وجوب آن، کافر میباشد.[۴۲]
فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حسینیه نصرت مشهد