تحصیلات
تبریزی در سه حوزه تبریز، قم و نجف تحصیلات حوزوی خویش را گذارند. وی در آغاز در هفتسالگی وارد مدرسه ها نو شد و تا سال دوم متوسطه علم آموزی کرد و بعد از آن به انگیزه عشق و علاقهای که به دروس حوزوی داشت، با وجود مخالفت خانواده و دور و بری ها، متوسطه را رها کرد و در مکتب طالبیه تبریز به علم آموزی درگیر شد. [۹] و دروس ادبیات، معانی و ذکر و قسمتی از فقه و اصول را فرا گرفت.[۱۰] او درین زمانه با محمدتقی جعفری حسینیه نصرت مشهد همدعوا بود.[۱۱]
آیتالله تبریزی در نوزدهسالگی (۱۳۶۴ق) راهی قم شد و هفت سال درین شهر سکونت گزید.[۱۲] بیان شده وی درین عصر به عنوان مثال اشخاص آیتم اعتنا آیتالله بروجردی رییس حوزه علمیه بود، و از طلاب آزمون میگرفت و پرداخت شهریه دانش آموزها مشروط به لحاظ ممتحنین بود.»[۱۳] وی درین عصر هفت سال در درس آیتالله بروجرودی و چهار سال نیز در درس آیتالله حجت کمپان ی آدرس حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۴]
تبریزی در بیست و هفتسالگی(سال ۱۳۷۱ق) خویش را به شهر نجف رساند و با امداد میرزا علی غروی که سالیانی در نجف بود، در مکتب قوام سکونت کرد.[۱۵] آیتالله تبریزی در نجف در دروس اساتید بزرگی، زیرا سید عبدالهادی شیرازی و سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خویی کمپانی کرد و در به عبارتی سالهای در آغاز گزینه اعتنا اساتید قرار گرفت.با آمادگی و همتی که از خویش علامت بخشید گزینه اعتنا استادش خوئی قرار گرفته و رفتهرفته به معلم مجاورتخیس و از خاصیت شاگردان او شد.[۱۶] آیت الله خوئی سؤالات علمی دیگر شاگردان خویش را به میرزا جواد تبریزی ارجاع میاعطا رزرو حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۷]
درس دادن و عضویت در هیئت استفتا
آیتالله خویی، تبریزی را جزء اعضای دفتر کار استفتاء خویش معرفی کرد و وی حدود بیست سال در محل کار استفتاء و محفل درس مدرس کمپانی داشت.[۱۸] تبریزی در نجف درسهای سطح بهتر حوزه علمیه را چنددفعه درس دادن کرد و بعد از آن درگیر درس دادن درس بیرون شد.[۱۹] آیتالله خوئی بعداز درایت از استارت درس بیرونِ وی، گفته بود که میرزا جواد فاضل و مجتهد مطلق شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۲۰]
آیتالله تبریزی خلال اینکه در دروس فقه و اصول به سکو اجتهاد رسید، در دروس تعبیر و رجال سعی متعددی کرد و به تبحر دست یافت.[۲۱] از هم گفت و گوها و هم درسهای وی میاقتدار از سید محمدباقر صدر، روحانی مجتبی لنکرانی، صدر بادکوبهای، وحید خراسانی، سید علی سیستانی، و علیاصغر احمدی شاهرودی را اسم موفقیت.[۲۲]
رجوع به جمهوری اسلامی ایران
در سال ۱۳۵۴ش حکومت عراق دشوارگیریهایی بر ضد ایرانیان جاری ساختن کرد و ایرانیان بخش اعظمی را از عراق اخراج کرد. آیتالله تبریزی بعداز ۲۳ سال به یار تنی چند از ایرانیان ناچار به رخنه عراق شد.[۲۳] این در حالی بود که آیتالله خویی از او میخواست در نجف به درس دادن ادامه دهد و معتقد بود که وی قادر است در آجل مجاورت یکیاز استوانههای حوزهٔ علمیه نجف خواهد شد و این مقاله را به بعضا از دوستان مجاورت خویش گفته بود. این صحبت پر اسم و رسم بود که او به فرزند ابوالحسن مشکینی اردبیلی صاحب و مالک لبه بر کفایه گفته بود: «وی مجتهدِ مطلق می باشند».[۲۴]
از اساتید حوزه علمیه قم
نشست درس بیرون فقه آیتالله تبریزی در مسجد اعظم
عمده تبحر آیتالله تبریزی در فقه، اصول و رجال بود. او بعداز برگشت به کشور ایران و اقامت در حوزه علمیه قم، در هر سه قضیه به درس دادن خاطر نشان نمود. درس دادن او به دلیل مصاحبت زیاد اساتید بلندمرتبه نجف تا حدودی به مدل حوزه علمیه نجف بود.[۲۵] درس دادن فقه وی از سال ۱۳۵۵ش تا ۱۳۸۵ش از شروع در حسینه ارک قم و تا پایان قدمت در مسجد اعظم ادامه داشت.[۲۶]
شاگردان
بنابر گفته بعضی، آیتالله میرزا جواد تبریزی به رویش و تربیت شاگردان اهتمام داشت و در طولّ سالیان تدریسش اکثری از دروس وی سود کردهاند و به جايگاه اجتهاد رسیدند. به عنوان مثال شاگردانش:
مهدی شبزندهدار[۲۷]
مهدی گنجی
محمدتقی شهیدی
علیرضا اعرافی
عبدالله احمدی شاهرودی
محمد مدرک
سید منیر خباز
سید محمدرضا مدرسی یزدی.[۲۸]
حسین شوپائی جویباری
محمد قائنی
مرجعیت
بعداز رحلت آیتالله خویی، تودهای از علما خواهان تایید جایگاه مرجعیت از سوی آیتالله تبریزی شدند.[۲۹] بعداز درگذشت محمدعلی اراکی واپسین عالم مانده از شاگردان عبدالکریم حائری در آذر ۱۳۷۳ش، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هفت نفر از فقیهان قم را بهتیتر مرجع پیروی معرفی کرد که اسم آیتالله تبریزی نیز در ستون پنجم این فهرست قرار داشت.[۳۰] وی هم اینگونه یکیاز سه عالم سفارش گردیده از سوی جامعه روحانیت مبارز و جنگجو طهران بود.[۳۱] آیتالله تبریزی تا قبل از این معرفی نیز مقلدانی در سوریه، لبنان، کویت، بحرین، عراق داشت و به همین جهت مبادرت به نشر رساله توضیح المسائل کرد و مرجعیت را به عهده گرفت.[۳۲]
تحصیلات
تبریزی در سه حوزه تبریز، قم و نجف تحصیلات حوزوی خویش را گذارند. وی در آغاز در هفتسالگی وارد مدرسه ها نو شد و تا سال دوم متوسطه علم آموزی کرد و بعد از آن به انگیزه عشق و علاقهای که به دروس حوزوی داشت، با وجود مخالفت خانواده و دور و بری ها، متوسطه را رها کرد و در مکتب طالبیه تبریز به علم آموزی درگیر شد. [۹] و دروس ادبیات، معانی و ذکر و قسمتی از فقه و اصول را فرا گرفت.[۱۰] او درین زمانه با محمدتقی جعفری حسینیه نصرت مشهد همدعوا بود.[۱۱]
آیتالله تبریزی در نوزدهسالگی (۱۳۶۴ق) راهی قم شد و هفت سال درین شهر سکونت گزید.[۱۲] بیان شده وی درین عصر به عنوان مثال اشخاص آیتم اعتنا آیتالله بروجردی رییس حوزه علمیه بود، و از طلاب آزمون میگرفت و پرداخت شهریه دانش آموزها مشروط به لحاظ ممتحنین بود.»[۱۳] وی درین عصر هفت سال در درس آیتالله بروجرودی و چهار سال نیز در درس آیتالله حجت کمپان ی آدرس حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۴]
تبریزی در بیست و هفتسالگی(سال ۱۳۷۱ق) خویش را به شهر نجف رساند و با امداد میرزا علی غروی که سالیانی در نجف بود، در مکتب قوام سکونت کرد.[۱۵] آیتالله تبریزی در نجف در دروس اساتید بزرگی، زیرا سید عبدالهادی شیرازی و سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خویی کمپانی کرد و در به عبارتی سالهای در آغاز گزینه اعتنا اساتید قرار گرفت.با آمادگی و همتی که از خویش علامت بخشید گزینه اعتنا استادش خوئی قرار گرفته و رفتهرفته به معلم مجاورتخیس و از خاصیت شاگردان او شد.[۱۶] آیت الله خوئی سؤالات علمی دیگر شاگردان خویش را به میرزا جواد تبریزی ارجاع میاعطا رزرو حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۷]
درس دادن و عضویت در هیئت استفتا
آیتالله خویی، تبریزی را جزء اعضای دفتر کار استفتاء خویش معرفی کرد و وی حدود بیست سال در محل کار استفتاء و محفل درس مدرس کمپانی داشت.[۱۸] تبریزی در نجف درسهای سطح بهتر حوزه علمیه را چنددفعه درس دادن کرد و بعد از آن درگیر درس دادن درس بیرون شد.[۱۹] آیتالله خوئی بعداز درایت از استارت درس بیرونِ وی، گفته بود که میرزا جواد فاضل و مجتهد مطلق شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۲۰]
آیتالله تبریزی خلال اینکه در دروس فقه و اصول به سکو اجتهاد رسید، در دروس تعبیر و رجال سعی متعددی کرد و به تبحر دست یافت.[۲۱] از هم گفت و گوها و هم درسهای وی میاقتدار از سید محمدباقر صدر، روحانی مجتبی لنکرانی، صدر بادکوبهای، وحید خراسانی، سید علی سیستانی، و علیاصغر احمدی شاهرودی را اسم موفقیت.[۲۲]
رجوع به جمهوری اسلامی ایران
در سال ۱۳۵۴ش حکومت عراق دشوارگیریهایی بر ضد ایرانیان جاری ساختن کرد و ایرانیان بخش اعظمی را از عراق اخراج کرد. آیتالله تبریزی بعداز ۲۳ سال به یار تنی چند از ایرانیان ناچار به رخنه عراق شد.[۲۳] این در حالی بود که آیتالله خویی از او میخواست در نجف به درس دادن ادامه دهد و معتقد بود که وی قادر است در آجل مجاورت یکیاز استوانههای حوزهٔ علمیه نجف خواهد شد و این مقاله را به بعضا از دوستان مجاورت خویش گفته بود. این صحبت پر اسم و رسم بود که او به فرزند ابوالحسن مشکینی اردبیلی صاحب و مالک لبه بر کفایه گفته بود: «وی مجتهدِ مطلق می باشند».[۲۴]
از اساتید حوزه علمیه قم
نشست درس بیرون فقه آیتالله تبریزی در مسجد اعظم
عمده تبحر آیتالله تبریزی در فقه، اصول و رجال بود. او بعداز برگشت به کشور ایران و اقامت در حوزه علمیه قم، در هر سه قضیه به درس دادن خاطر نشان نمود. درس دادن او به دلیل مصاحبت زیاد اساتید بلندمرتبه نجف تا حدودی به مدل حوزه علمیه نجف بود.[۲۵] درس دادن فقه وی از سال ۱۳۵۵ش تا ۱۳۸۵ش از شروع در حسینه ارک قم و تا پایان قدمت در مسجد اعظم ادامه داشت.[۲۶]
شاگردان
بنابر گفته بعضی، آیتالله میرزا جواد تبریزی به رویش و تربیت شاگردان اهتمام داشت و در طولّ سالیان تدریسش اکثری از دروس وی سود کردهاند و به جايگاه اجتهاد رسیدند. به عنوان مثال شاگردانش:
مهدی شبزندهدار[۲۷]
مهدی گنجی
محمدتقی شهیدی
علیرضا اعرافی
عبدالله احمدی شاهرودی
محمد مدرک
سید منیر خباز
سید محمدرضا مدرسی یزدی.[۲۸]
حسین شوپائی جویباری
محمد قائنی
مرجعیت
بعداز رحلت آیتالله خویی، تودهای از علما خواهان تایید جایگاه مرجعیت از سوی آیتالله تبریزی شدند.[۲۹] بعداز درگذشت محمدعلی اراکی واپسین عالم مانده از شاگردان عبدالکریم حائری در آذر ۱۳۷۳ش، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هفت نفر از فقیهان قم را بهتیتر مرجع پیروی معرفی کرد که اسم آیتالله تبریزی نیز در ستون پنجم این فهرست قرار داشت.[۳۰] وی هم اینگونه یکیاز سه عالم سفارش گردیده از سوی جامعه روحانیت مبارز و جنگجو طهران بود.[۳۱] آیتالله تبریزی تا قبل از این معرفی نیز مقلدانی در سوریه، لبنان، کویت، بحرین، عراق داشت و به همین جهت مبادرت به نشر رساله توضیح المسائل کرد و مرجعیت را به عهده گرفت.[۳۲]
فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حسینیه نصرت مشهد