حدیث شَجَرِه آفرینش رسول(ص) و امام علی(ع) را از یک درخت و آفرینش دیگر پیامبران یا این که بقیه عموم را از درختانی دیگر تعریف مینماید. این حدیث در جامعه ها حدیثی شیعه و سنی از برخی صحابه همانند جابر بن عبدالله انصاری و ابوسعید خدری از فرستاده اسلام(ص) قصه حسینیه نصرت مشهد گردیدهاست.
شیعه ها آفرینش رسول(ص) و امام علی(ع) از یک منشأ را، دلیلی بر هم اندازه بودن آن دو در وجوب اطاعت و ولایت دانسته و با استناد بهاین حدیث بر بایستگی محبت اهل بیت(ع) تأکید کردهاند. در تفاسیر شیعه و اهل سنت در تعبیر و انتخاب مصداق برخی نشانهها قرآن مثلا آیه مودت به حدیث شجره استناد آدرس حسینیه نصرت مشهد گردیده است.
معرفی و متن حدیث
حدیث شجره، حدیثی از رسول(ص) میباشد که خلقت خویش و علی بن ابیطالب را از یک درخت و خلقت دیگر انبیاء یا این که باقی عموم را از درخت یا این که درختانی دیگر تعریف مینماید. این حدیث با نقلهای متفاوتی در جامعه ها حدیثی شیعه و سنی آمده میباشد، به عنوان مثال نقلهای آن عبارت رزرو حسینیه نصرت مشهد میباشد از:
«أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ وَ النَّاسُ مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّی.»[۱]
«النَّاسُ مِنْ شَجَرٍ شَتَّی وَ أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ.»[۲]
«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی خَلَقَ الْأَنْبِیاءَ مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّی وَ خُلِقْتُ أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ فَأَنَا أَصْلُهَا وَ عَلِی فَرْعُهَا وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَینُ ثِمَارُهَا وَ أَشْیاعُنَا أَوْرَاقُنَا...»[۳](به صدق که خدا، پیامبران را از درختان گوناگونی آفرید، اما اینجانب و علی، از یک درخت آفریده گردیدهایم. پس اینجانب، ریشه درخت و علی، تنه آن و حسین و حسن، میوههای آن و رهروان(شیعهها) ما، برگهایش شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشند.)
«یا این که عَلِیّ النَّاسُ مِنْ شَجَرٍ شَتَّی وَ أَنَا وَ أَنْتَ مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ...»[۴]
«إِنَّ النَّاسَ خُلِقُوا مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّی وَ خُلِقْتُ أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ.»[۵]
«أَنَا وَ عَلِىٌّ مِنْ شَجَرَهٍ واحِدَهٍ، وَسائِرُ النّاسِ مِنْ شَجَرٍ شَتّى.» [۶]
محتوا
حدیث شجره در تفاسیر قرآن پایین بعضا از آیه ها قرآن برای مثال آیه ۴ سوره رعد و آیه ۲۳ سوره شوری برای توضیح و ذکر مصادیق آیه ها نقل گردیده است.[۷] حسکانی از علمای اهل سنت در کتاب شواهد التنزیل پایین آیه ۴ سوره رعد «وَ فِی الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِیلٌ صِنْوانٌ وَ غَیرُ صِنْوان؛ و در زمین قطعههای همجوار و گلشنهایی از انگورها و زراعت و رطب شبیه هم و غیرمشابه هم وجود داراست.»، به گزارش جابر بن عبدالله انصاری آورده میباشد: نبی پروردگار(ص) خطاب به علی(ع) اعلامکرد: «ای علی عموم از درختان مختلفی میباشند و اینجانب و تو از یک درخت هستیم.» و بعداز آن آیه ۴ سوره رعد را خواندن کرد.[۸] حسکانی همینطور از ابوسعید خدری از رسول اسلام(ص) آورده میباشد که: «عموم از درختان گوناگونی خوی گردیدهاند و اینجانب و علی از یک درخت آفریده گردیدهایم، اینجانب ریشه آن و علی شاخه آن میباشد؛ پس خوشا به اکنون هر کس به ریشه آن تمسک جوید و از شاخه آن بخورد.»[۹]
در روایاتی از منابع اهل سنت و شیعه با استناد به حدیث شجره در تعبیروتفسیر بعضا نشانهها برای مثال آیه ۸۹ سوره نمل «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیرٌ مِنْها وَ هُم مَنْ فَزَعٍ یوْمَئِذٍ آمِنُونَ؛ عده ای که عمل خیر و خوبی ایفا دهند پاداشی خوب از آن خواهند داشت؛ و آن ها از وحشت آن روز در امانند»، منظور از حسنه، محبت امام علی(ع) و اهل بیت(ع) معرفی گردیدهاست.[۱۰] در یک کدام از این احادیث که ابوامامه باهلی از نبی نقل کرده، آمده میباشد که :«پیامبران از درخت دیگری رفتار گردیدهاند و اینجانب و علی از یک درخت آفریده گردیدهایم؛ پس اینجانب اصل آن درخت هستم و علی فرع آن و حسن و حسین میوههای آن و شیعهها ما برگهای آن میباشند. پس هرکس به شاخههای آن درآویزد نجات می یابد و هرکس گم راه خواهد شد سقوط مینماید و در صورتیکه هزار سال معبود را عبادت نماید و محبت مارا نداشته باشد آفریدگار اورا به طور در حریق میافکند.» بعد آیه ۲۳ سوره شوری «َ قُلْ لا أَسْئَلُنادرْ عَلَیهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی» را قرائت کرد.[۱۱]
گواهی
حدیث شجره در جامعه ها حدیثی شیعه و اهل سنت ازجمله امالی روحانی طوسی،[۱۲] بحارالانوار،[۱۳] کنز العمال،[۱۴] شواهد التنزیل[۱۵] المستدرک علی الصحیحین[۱۶] و المعجم الاوسط[۱۷] و به داستان جابر بن عبدالله انصاری، بریدة بن حصیب، عبدالله بن قدمت، ابو سعید خدری و ابوامامه باهلی از فرستاده اسلام(ص) نقل گردیدهاست.
در کتابهای زیادی ازجمله عبقات الانوار،[۱۸] احقاق الحق،[۱۹] المستدرک علی الصحیحین[۲۰] و نفحات الازهار[۲۱] حدیث شجره را از روایات درست السند و دارای اعتبار دانستهاند.
حدیث شَجَرِه آفرینش رسول(ص) و امام علی(ع) را از یک درخت و آفرینش دیگر پیامبران یا این که بقیه عموم را از درختانی دیگر تعریف مینماید. این حدیث در جامعه ها حدیثی شیعه و سنی از برخی صحابه همانند جابر بن عبدالله انصاری و ابوسعید خدری از فرستاده اسلام(ص) قصه حسینیه نصرت مشهد گردیدهاست.
شیعه ها آفرینش رسول(ص) و امام علی(ع) از یک منشأ را، دلیلی بر هم اندازه بودن آن دو در وجوب اطاعت و ولایت دانسته و با استناد بهاین حدیث بر بایستگی محبت اهل بیت(ع) تأکید کردهاند. در تفاسیر شیعه و اهل سنت در تعبیر و انتخاب مصداق برخی نشانهها قرآن مثلا آیه مودت به حدیث شجره استناد آدرس حسینیه نصرت مشهد گردیده است.
معرفی و متن حدیث
حدیث شجره، حدیثی از رسول(ص) میباشد که خلقت خویش و علی بن ابیطالب را از یک درخت و خلقت دیگر انبیاء یا این که باقی عموم را از درخت یا این که درختانی دیگر تعریف مینماید. این حدیث با نقلهای متفاوتی در جامعه ها حدیثی شیعه و سنی آمده میباشد، به عنوان مثال نقلهای آن عبارت رزرو حسینیه نصرت مشهد میباشد از:
«أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ وَ النَّاسُ مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّی.»[۱]
«النَّاسُ مِنْ شَجَرٍ شَتَّی وَ أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ.»[۲]
«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی خَلَقَ الْأَنْبِیاءَ مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّی وَ خُلِقْتُ أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ فَأَنَا أَصْلُهَا وَ عَلِی فَرْعُهَا وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَینُ ثِمَارُهَا وَ أَشْیاعُنَا أَوْرَاقُنَا...»[۳](به صدق که خدا، پیامبران را از درختان گوناگونی آفرید، اما اینجانب و علی، از یک درخت آفریده گردیدهایم. پس اینجانب، ریشه درخت و علی، تنه آن و حسین و حسن، میوههای آن و رهروان(شیعهها) ما، برگهایش شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشند.)
«یا این که عَلِیّ النَّاسُ مِنْ شَجَرٍ شَتَّی وَ أَنَا وَ أَنْتَ مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ...»[۴]
«إِنَّ النَّاسَ خُلِقُوا مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّی وَ خُلِقْتُ أَنَا وَ عَلِی مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ.»[۵]
«أَنَا وَ عَلِىٌّ مِنْ شَجَرَهٍ واحِدَهٍ، وَسائِرُ النّاسِ مِنْ شَجَرٍ شَتّى.» [۶]
محتوا
حدیث شجره در تفاسیر قرآن پایین بعضا از آیه ها قرآن برای مثال آیه ۴ سوره رعد و آیه ۲۳ سوره شوری برای توضیح و ذکر مصادیق آیه ها نقل گردیده است.[۷] حسکانی از علمای اهل سنت در کتاب شواهد التنزیل پایین آیه ۴ سوره رعد «وَ فِی الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِیلٌ صِنْوانٌ وَ غَیرُ صِنْوان؛ و در زمین قطعههای همجوار و گلشنهایی از انگورها و زراعت و رطب شبیه هم و غیرمشابه هم وجود داراست.»، به گزارش جابر بن عبدالله انصاری آورده میباشد: نبی پروردگار(ص) خطاب به علی(ع) اعلامکرد: «ای علی عموم از درختان مختلفی میباشند و اینجانب و تو از یک درخت هستیم.» و بعداز آن آیه ۴ سوره رعد را خواندن کرد.[۸] حسکانی همینطور از ابوسعید خدری از رسول اسلام(ص) آورده میباشد که: «عموم از درختان گوناگونی خوی گردیدهاند و اینجانب و علی از یک درخت آفریده گردیدهایم، اینجانب ریشه آن و علی شاخه آن میباشد؛ پس خوشا به اکنون هر کس به ریشه آن تمسک جوید و از شاخه آن بخورد.»[۹]
در روایاتی از منابع اهل سنت و شیعه با استناد به حدیث شجره در تعبیروتفسیر بعضا نشانهها برای مثال آیه ۸۹ سوره نمل «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیرٌ مِنْها وَ هُم مَنْ فَزَعٍ یوْمَئِذٍ آمِنُونَ؛ عده ای که عمل خیر و خوبی ایفا دهند پاداشی خوب از آن خواهند داشت؛ و آن ها از وحشت آن روز در امانند»، منظور از حسنه، محبت امام علی(ع) و اهل بیت(ع) معرفی گردیدهاست.[۱۰] در یک کدام از این احادیث که ابوامامه باهلی از نبی نقل کرده، آمده میباشد که :«پیامبران از درخت دیگری رفتار گردیدهاند و اینجانب و علی از یک درخت آفریده گردیدهایم؛ پس اینجانب اصل آن درخت هستم و علی فرع آن و حسن و حسین میوههای آن و شیعهها ما برگهای آن میباشند. پس هرکس به شاخههای آن درآویزد نجات می یابد و هرکس گم راه خواهد شد سقوط مینماید و در صورتیکه هزار سال معبود را عبادت نماید و محبت مارا نداشته باشد آفریدگار اورا به طور در حریق میافکند.» بعد آیه ۲۳ سوره شوری «َ قُلْ لا أَسْئَلُنادرْ عَلَیهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی» را قرائت کرد.[۱۱]
گواهی
حدیث شجره در جامعه ها حدیثی شیعه و اهل سنت ازجمله امالی روحانی طوسی،[۱۲] بحارالانوار،[۱۳] کنز العمال،[۱۴] شواهد التنزیل[۱۵] المستدرک علی الصحیحین[۱۶] و المعجم الاوسط[۱۷] و به داستان جابر بن عبدالله انصاری، بریدة بن حصیب، عبدالله بن قدمت، ابو سعید خدری و ابوامامه باهلی از فرستاده اسلام(ص) نقل گردیدهاست.
در کتابهای زیادی ازجمله عبقات الانوار،[۱۸] احقاق الحق،[۱۹] المستدرک علی الصحیحین[۲۰] و نفحات الازهار[۲۱] حدیث شجره را از روایات درست السند و دارای اعتبار دانستهاند.

آدرس حسینیه نصرت مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از حضور در مراسم