عمره
در سال ۱۴۳۷ق بیش تر از شش میلیون نفر و در سال ۱۴۴۰ق (۱۳۹۷ش-۱۳۹۸ش) حدود شش میلیون و هفتصد هزار نفر، عمره مفرده اجرا دادند.[۴۶] ولی دولت ایالات متحده عربی براساس اپ ۲۰۳۰ در عملکرد میباشد کهاین تعداد را برای سال ۲۰۳۰ به پانزده میلیون زائر حسینیه نصرت مشهد برساند.[۴۶]
پول در گردش
مبتنی بر گزارشهای گوناگون، در سال ۱۴۳۷ق (۱۳۹۴ش) بیش تر از هشت میلیون زائر به زیارت منزل پروردگار هجرت کردهاند و درآمد بدون واسطه حکومت ایالات متحده عربی از این روش حدود ۱۲ میلیارد دلار بوده میباشد.[۴۷] این درآمد، حدود ۹ درصد درآمد نفت ایالات متحده عربی آدرس حسینیه نصرت مشهد بوده میباشد.[۴۸]
درآمدزایی از حج، منحصربهفرد به دولت ایالات متحده عربی وجود ندارد. کشورهای دیگر نیز به اندازه خویش از پول در گردش حج سودمند می گردند: در سال ۱۳۹۳ش، سعید اوحدی رییس وقت سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران، میزان دارایی زائران اهل ایران در سیستم بانکی ایران را بیشتراز ۹۰هزار میلیارد ریال اعلام نموده است. وی همینطور پول در گردش سازمان حج و زیارت در خزانههای مرزوبوم را یکمیلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار دانست و معتقد بود هیچ ارگان، بنیان و دستگاهی این ترازو پول در گردش را در سیستم بانکی رزرو حسینیه نصرت مشهد ندارد.[۴۹]
تاریخچه ممنوعیت و تعطیلیِ حج
قرآن از کسانی که بازدارنده حج سایر افراد گردیدهاند، به بدی حافظه مینماید: «آن ها اشخاصی می باشند که کافر شدند و شمارا از (زیارت) مسجد الحرام و وصال قربانیهایتان به محل قربانگاه بازداشتند».[۵۰] در احادیث نیز از سوراخ حج به طور جمعی و تعطیلی آن بهشدت شماتت شدهاست.[۵۱] همینطور در احادیث آمده میباشد بر قاضی مسلمان واجب میباشد درحالتی که عموم فریضه حج را شکاف کردند، آنها را به اعمال دادن آن وادار نماید و در شکل نیاز، هزینه مسافرت را از مال عموم تأمین شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نماید.[۵۲]
با این هم اکنون، در زمان تاریخ به دلیل مسائل امنیتی، اقتصادی و سیاسی، گاهی حج ممنوع و تعطیل گردیدهاست. اولیه پرهیز از حج مسلمان ها را مشرکان مکه و در سال ششم هجری اجرا دادند، که به دنبال آن، صلح حدیبیه شکل گرفت و مسلمانها توانستند از سال بعد از آن منزل پروردگار را زیارت نمایند.[۵۳]
تحریم حج در طول صفویه و قاجار
مسیر حج ایرانیان در حین حکومت صفویه از مملکتهای دولت عثمانی میسپری شد و مسافرت به قلمرو عثمانی، به ویژه وقتی که حریق پیکار دربین دو دولت برافروخته بود، با مانع ها و مشکلاتی روبهرو میشد. فرمان روا عباس صفوی که حجگزاری ایرانیان را برهان روان شدن پولِ بسیار به مرزوبوم معاند میروءیت کرد، هجرت حج را مدتی ممنوع کرد. در سالهای نهایی دولت قاجار نیز به جهت وقوع مبارزه جهانی اولیه و مشغول شدن خاورمیانه دراین نبردها، به ویژه توسعه و گسترش دامنه جنگ به عراق، حجگزاری ایرانیان و دیگر کشورهای حوزه به بازه پنج سال جدا شد.[۵۴]
حکومت آل سعود و ممنوعیت حج
با حاکمیت خویشان سعود در حجاز و ویرانکردن بعضا از جای های مقدس مکه و مدینه، اکثری از کشورهای مسلمان، مسافرت حج شهروندان خویش را ممنوع کردند. دولت جمهوری اسلامی ایران نیز در سال ۱۳۰۴ش مسافرت ایرانیان به مکه و مدینه را ممنوع کرد و دفتر نمایندگیهای خویش در کشورهای عراق، سوریه و مصر را مأمور پیشگیری از مهاجرت ایرانیان به مکه کرد.[۵۵]
بعد از انقلاب اسلامی در حج سال ۱۳۶۶ش وقتی که حاجیان اهل ایران در درحال حاضر اجرا «مراسم برائت از مشرکین» بودند، نظامیان سعودی به آنها حمله کردند و دست به کشتار زائران اهل ایران زدند. این اتفاق به رخداد حج خونین دارای شهرت میباشد. بعد از این کشتار، سه سال ایرانیان به حج نرفتند.[۵۶] همینطور بعداز فاجعه منا در سال ۱۳۹۴ش و کشتهشدن یکسری صد نفر از زائران اهل ایران، و بهوجود وارد شدن خطاها سیاسی، حج واجب برای یکسال متوقف شوید.[۵۷] و نیز دولت سعودی برای کشورهای مختلفی همانند یمن و سوریه (بخش ها پایین در دست گرفتن دولت سوریه) ممنوعیتهایی قرار بخشید.[۵۸]
حادثه ها حج
در مراسم حج اتفاقات ناراحت کننده متعددی صورت داده که مهم ترین آنها در چندین دهه اخیر اینگونه میباشد:
۱۳۹۴ش، فاجعه منا: بیش تر از ۷ هزار نفر بر تاثیر ازدحام جمعیت در مملکت منا کشته شدند. این فاجعه، مرگبارترین رخداد در حج تمتع بود.[۵۹] بهدنبال این واقعه، اعزام حاجیان اهل ایران برای سال ۱۳۹۵ کنسل شد.[۶۰]
۱۳۹۴ش: بر تاثیر سقوط جرثقیل، ۱۰۷ نفر از حاجیان کشته شدند.[۶۱]
۱۳۸۵ش: بر تاثیر ریزش هتلی در مکه ۷۶ نفر و در رمی جمرات بر تاثیر فشار جمعیت ۳۶۴ حاجی کشته شدند.
۱۳۸۲ش: ۲۵۱ حاجی در فشار جمعیت در اول روزهای رمی جمرات کشته شدند.
۱۳۷۷ش: در فشار جمعیت در رمی جمرات، ۱۱۸ حاجی کشته و بیش تر از ۱۸۰ نفر زخمی شدند.
۱۳۷۶ش: بر تاثیر حریقسوزی در چادرهای حاجیان، ۳۴۳ حاجی فوت شدند.
۱۳۷۳ش: ۲۷۰ حاجی بر تاثیر فشار جمعیت در هنگام رمی جمرات کشته شدند.
۱۳۶۹ش: ۱۴۲۶ حاجی بر تاثیر فشار جمعیت در تونلی در منا در گیر خفگی شدند و جان خویش را از دست دادند.
۱۳۶۸ش: حمله به گوشه و کنار مسجد الحرام یک کشته و ۱۶ زخمی بر مکان گذاشت. بعداز آن ۱۶ کویتی به اتهام اعمال این حمله اعدام شدند.
۱۳۶۶ش، کشتار حجاج (۱۳۶۶): نیروهای امنیتی ایالات متحده عربی تظاهرات حجاج اهل ایران را با خشونت سرکوب کردند که طبق داده های عددی قانونی ایالات متحده عربی، ۴۰۲ حاجی برای مثال ۲۷۵ اهل ایران کشته شدند.
۱۳۵۸ش: صدها نفر از نیروهای دارای سلاح مخالف نظام ایالات متحده عربی به مقطع دو هفته در مسجد الحرام تحصن کردند و دهها حاجی را گروگان گرفتند که در غایت آیتم حمله قرار گرفتند. داده های عددی قانونی حاکی از ۱۵۳ کشته و ۵۶۰ مصدوم میباشد.[۶۲]
کتابشناسی
حج مثلا مفاهیم اساسی اسلامی میباشد که کتابهای زیادی در بعد ها متعدد آن به عنوان مثال: فلسفه و اسرار حج، ادبیات و هنر، سفرنامهها و احکام و مسائل حج، به فن تحریر درآمده میباشد. جهت تدبیر بیشتر دراین باره میاقتدار به مدخل پایین مراجعه نمود.
عمره
در سال ۱۴۳۷ق بیش تر از شش میلیون نفر و در سال ۱۴۴۰ق (۱۳۹۷ش-۱۳۹۸ش) حدود شش میلیون و هفتصد هزار نفر، عمره مفرده اجرا دادند.[۴۶] ولی دولت ایالات متحده عربی براساس اپ ۲۰۳۰ در عملکرد میباشد کهاین تعداد را برای سال ۲۰۳۰ به پانزده میلیون زائر حسینیه نصرت مشهد برساند.[۴۶]
پول در گردش
مبتنی بر گزارشهای گوناگون، در سال ۱۴۳۷ق (۱۳۹۴ش) بیش تر از هشت میلیون زائر به زیارت منزل پروردگار هجرت کردهاند و درآمد بدون واسطه حکومت ایالات متحده عربی از این روش حدود ۱۲ میلیارد دلار بوده میباشد.[۴۷] این درآمد، حدود ۹ درصد درآمد نفت ایالات متحده عربی آدرس حسینیه نصرت مشهد بوده میباشد.[۴۸]
درآمدزایی از حج، منحصربهفرد به دولت ایالات متحده عربی وجود ندارد. کشورهای دیگر نیز به اندازه خویش از پول در گردش حج سودمند می گردند: در سال ۱۳۹۳ش، سعید اوحدی رییس وقت سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران، میزان دارایی زائران اهل ایران در سیستم بانکی ایران را بیشتراز ۹۰هزار میلیارد ریال اعلام نموده است. وی همینطور پول در گردش سازمان حج و زیارت در خزانههای مرزوبوم را یکمیلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار دانست و معتقد بود هیچ ارگان، بنیان و دستگاهی این ترازو پول در گردش را در سیستم بانکی رزرو حسینیه نصرت مشهد ندارد.[۴۹]
تاریخچه ممنوعیت و تعطیلیِ حج
قرآن از کسانی که بازدارنده حج سایر افراد گردیدهاند، به بدی حافظه مینماید: «آن ها اشخاصی می باشند که کافر شدند و شمارا از (زیارت) مسجد الحرام و وصال قربانیهایتان به محل قربانگاه بازداشتند».[۵۰] در احادیث نیز از سوراخ حج به طور جمعی و تعطیلی آن بهشدت شماتت شدهاست.[۵۱] همینطور در احادیث آمده میباشد بر قاضی مسلمان واجب میباشد درحالتی که عموم فریضه حج را شکاف کردند، آنها را به اعمال دادن آن وادار نماید و در شکل نیاز، هزینه مسافرت را از مال عموم تأمین شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نماید.[۵۲]
با این هم اکنون، در زمان تاریخ به دلیل مسائل امنیتی، اقتصادی و سیاسی، گاهی حج ممنوع و تعطیل گردیدهاست. اولیه پرهیز از حج مسلمان ها را مشرکان مکه و در سال ششم هجری اجرا دادند، که به دنبال آن، صلح حدیبیه شکل گرفت و مسلمانها توانستند از سال بعد از آن منزل پروردگار را زیارت نمایند.[۵۳]
تحریم حج در طول صفویه و قاجار
مسیر حج ایرانیان در حین حکومت صفویه از مملکتهای دولت عثمانی میسپری شد و مسافرت به قلمرو عثمانی، به ویژه وقتی که حریق پیکار دربین دو دولت برافروخته بود، با مانع ها و مشکلاتی روبهرو میشد. فرمان روا عباس صفوی که حجگزاری ایرانیان را برهان روان شدن پولِ بسیار به مرزوبوم معاند میروءیت کرد، هجرت حج را مدتی ممنوع کرد. در سالهای نهایی دولت قاجار نیز به جهت وقوع مبارزه جهانی اولیه و مشغول شدن خاورمیانه دراین نبردها، به ویژه توسعه و گسترش دامنه جنگ به عراق، حجگزاری ایرانیان و دیگر کشورهای حوزه به بازه پنج سال جدا شد.[۵۴]
حکومت آل سعود و ممنوعیت حج
با حاکمیت خویشان سعود در حجاز و ویرانکردن بعضا از جای های مقدس مکه و مدینه، اکثری از کشورهای مسلمان، مسافرت حج شهروندان خویش را ممنوع کردند. دولت جمهوری اسلامی ایران نیز در سال ۱۳۰۴ش مسافرت ایرانیان به مکه و مدینه را ممنوع کرد و دفتر نمایندگیهای خویش در کشورهای عراق، سوریه و مصر را مأمور پیشگیری از مهاجرت ایرانیان به مکه کرد.[۵۵]
بعد از انقلاب اسلامی در حج سال ۱۳۶۶ش وقتی که حاجیان اهل ایران در درحال حاضر اجرا «مراسم برائت از مشرکین» بودند، نظامیان سعودی به آنها حمله کردند و دست به کشتار زائران اهل ایران زدند. این اتفاق به رخداد حج خونین دارای شهرت میباشد. بعد از این کشتار، سه سال ایرانیان به حج نرفتند.[۵۶] همینطور بعداز فاجعه منا در سال ۱۳۹۴ش و کشتهشدن یکسری صد نفر از زائران اهل ایران، و بهوجود وارد شدن خطاها سیاسی، حج واجب برای یکسال متوقف شوید.[۵۷] و نیز دولت سعودی برای کشورهای مختلفی همانند یمن و سوریه (بخش ها پایین در دست گرفتن دولت سوریه) ممنوعیتهایی قرار بخشید.[۵۸]
حادثه ها حج
در مراسم حج اتفاقات ناراحت کننده متعددی صورت داده که مهم ترین آنها در چندین دهه اخیر اینگونه میباشد:
۱۳۹۴ش، فاجعه منا: بیش تر از ۷ هزار نفر بر تاثیر ازدحام جمعیت در مملکت منا کشته شدند. این فاجعه، مرگبارترین رخداد در حج تمتع بود.[۵۹] بهدنبال این واقعه، اعزام حاجیان اهل ایران برای سال ۱۳۹۵ کنسل شد.[۶۰]
۱۳۹۴ش: بر تاثیر سقوط جرثقیل، ۱۰۷ نفر از حاجیان کشته شدند.[۶۱]
۱۳۸۵ش: بر تاثیر ریزش هتلی در مکه ۷۶ نفر و در رمی جمرات بر تاثیر فشار جمعیت ۳۶۴ حاجی کشته شدند.
۱۳۸۲ش: ۲۵۱ حاجی در فشار جمعیت در اول روزهای رمی جمرات کشته شدند.
۱۳۷۷ش: در فشار جمعیت در رمی جمرات، ۱۱۸ حاجی کشته و بیش تر از ۱۸۰ نفر زخمی شدند.
۱۳۷۶ش: بر تاثیر حریقسوزی در چادرهای حاجیان، ۳۴۳ حاجی فوت شدند.
۱۳۷۳ش: ۲۷۰ حاجی بر تاثیر فشار جمعیت در هنگام رمی جمرات کشته شدند.
۱۳۶۹ش: ۱۴۲۶ حاجی بر تاثیر فشار جمعیت در تونلی در منا در گیر خفگی شدند و جان خویش را از دست دادند.
۱۳۶۸ش: حمله به گوشه و کنار مسجد الحرام یک کشته و ۱۶ زخمی بر مکان گذاشت. بعداز آن ۱۶ کویتی به اتهام اعمال این حمله اعدام شدند.
۱۳۶۶ش، کشتار حجاج (۱۳۶۶): نیروهای امنیتی ایالات متحده عربی تظاهرات حجاج اهل ایران را با خشونت سرکوب کردند که طبق داده های عددی قانونی ایالات متحده عربی، ۴۰۲ حاجی برای مثال ۲۷۵ اهل ایران کشته شدند.
۱۳۵۸ش: صدها نفر از نیروهای دارای سلاح مخالف نظام ایالات متحده عربی به مقطع دو هفته در مسجد الحرام تحصن کردند و دهها حاجی را گروگان گرفتند که در غایت آیتم حمله قرار گرفتند. داده های عددی قانونی حاکی از ۱۵۳ کشته و ۵۶۰ مصدوم میباشد.[۶۲]
کتابشناسی
حج مثلا مفاهیم اساسی اسلامی میباشد که کتابهای زیادی در بعد ها متعدد آن به عنوان مثال: فلسفه و اسرار حج، ادبیات و هنر، سفرنامهها و احکام و مسائل حج، به فن تحریر درآمده میباشد. جهت تدبیر بیشتر دراین باره میاقتدار به مدخل پایین مراجعه نمود.

فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حسینیه نصرت مشهد