شرّ اخلاقی به شغل های ناپسند مانند قتل یا این که دزدی گفته میگردد که از موجودات دارنده تفویض راز زده و موجب مشقت دیگر افراد میگردد. وقوع اتفاقاتی همانند نبردهای جهانی و کشتارهای عظیم، این سؤال را پررنگ نموده است که چرا پروردگار بازدارنده وقوع این اتفاقات نمیشود؟ خداناباوران وجود این شُرور را با وجود خدای عادل و توانمند ناسازگار می دانند و از خداباوران انتظار داراهستند که پاسخی منطقی برای این ناسازگاری حسینیه نصرت مشهد ارائه نمایند.
الهیدانان شیعه معتقدند که شُرور اخلاقی فیض تفویض بشرها میباشد و آفریدگار بشر را بهاستدلال مصلحت بالاتری، مختار آفریده میباشد. آفریدگار بازدارنده تحقق شر نمیشود، به دلیل آنکه در این حالت، تفویض بیمضمون خواهد بود. ضمن این، وجود شرور، مسئلهای برای رویش بشرها آماده مینماید؛ برای مثالً ظلمستیزی و طاقت در قبال ناملایمات، فقط با وجود ظلم و بداخلاقی معنی پیدا آدرس حسینیه نصرت مشهد مینماید.
خط مش مهم در آیهها و احادیث برای توجیه منطقی وجود شرور در جهان، تبیین مکانیسم جبران برای درد و سختیهای ناشی از شُرور اخلاقی در جهان و آخرت میباشد. متکلمان عدلیه معتقدند انتصاف بهمعنای تصاحب کردن حق مظلوم از ظالم بر خداوند واجب میباشد. در سود عدل و داد را بایستی در عرصهای بالاتر از این عالم جُست. علاوه بر این که معبود در جهان نیز شرایطی را برای نبرد با شرارت اجتماعی در پوسته آیین اوضاع کرده و مجریانی برای آن انتخاب رزرو حسینیه نصرت مشهد نموده است.
در پاسخی دیگر بهاین قضیه، شرور اخلاقی را عدمی می دانند. از جمله، پلیدی زنا، ناشی از خلا خصوصیتهای لایقای مانند عفت میباشد. مرتضی مطهری این جواب را برای توجیه شرور ناکافی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد دانسته میباشد.
معرفی و مقام
شرّ اخلاقی به شغل های ناپسند و از روی میلِ موجودات دارنده سپردن همانند قتل و دزدی گفته می شود که موجب مشقت و درد دیگر افراد می گردد.[۱] در تقسیماتی که از شر ارائه شدهاست، شر اخلاقی را در مقابل شر طبیعی قرار دادهاند. شر طبیعی اموری همانند بیماری، سیل، زمینلرزه می باشند که منشأ درد و مشقت بشرها بوده و فارغ از دخالت ارادی مخلوقات صورت گرفته میباشد.[۲]
وجود شرور در فقید را یکی مهمترین معضلهای ادیان آسمانی دانستهاند.[۳] با این حالا تبدیل شدن آن به یک موضوع پررنگ را مرتبط با زمان مبارزه جهانی اولیه و دوم می دانند.[۴] کشتار میلیونها بشر، این سؤال را در ذهن آنان ساخت که چرا پروردگار بازدارنده این همگی شغل های زشت نمیشود؟[۵]
خداناباوران، وجود شرور اخلاقی را دلیلی بر عدم وجود خدای عادل، حاذق و خیرخواه دانستهاند؛ به این دلیلکه درصورتی که اینگونه خدایی وجود داشته باشد، وجود این شرور در دانا، بیمفهوم خواهد بود.[۶] بر این محور خداباوران و آیینداران ما یحتاج میباشد ناسازگاری دربین وجود این شرور در دانا با خدای کارکشته، عالِم و خیرخواه را حل نمایند و پاسخی منطقی برای آن داشته باشند.[۷]
سپردن بشر، مصلحت فراتر
به نظریه الهیدانان مسلمان، وجود شرور اخلاقی با خصوصیتهای پروردگار همانند عدل ناسازگار وجود ندارد؛ به دلیل آنکه ریشه در مشت آدمها دارااست. معبود مطابق مصلحت بالاتری که جان دار مختار در نظام احسن دارااست، دست به آفرینش این جانور زده میباشد.[۸] در حکمت آفرینش مو جود مختار اورده شده میباشد که خدا آدم را دارنده عقل و غریزه ها آفریده و با تفویض آزاد تعیین مینماید، به این ترتیب بها شغل های نیک بشر بیشتر از ملائکه میباشد که تنهاً بر پایه ی عقلانیت فعالیت مینمایند.[۹]
مو جود دارنده تفویض ممکن میباشد شغل زشت نیز اجرا دهد؛ به دلیل آن که تفویض داشتن یعنی بشر بتواند فعالیت زشت و نیک را تعیین نماید. در شرایطی که خدا بازدارنده این گزینش گردد، در واقعیت به وی تفویض نداده میباشد.[۱۰] در حدیث توحید مفضل که مفضل بن قدمت از امام راستگو(ع) نقل کرده، نیز در جواب به شرور اخلاقی، به قضیه سپردن آدم اشاره گردیده و تفویض، وجه تمایز و برتری بشر نسبت به حیوان ها شمرده شدهاست.[۱۱]
پروردگار، بشرِ شَرور نیافریده میباشد؛ بلکه آدمِ دارنده از روی میل آفریده میباشد که با سودبه چنگ آوردن از اختیارش دست به شرارت زده میباشد. خدا سازوکاری در خلقت برای نشر نسل آدمها قرار داده و در آن مداخله نمینماید. بشرها بر طبق نظام اَسباب و مُسَبَّبات آفرینش به وجود آمده، بعضا شرور و بعضی نیکخلق می گردند.[۱۲] ناپسندیِ امور به نسبت آدم میباشد که با کمال و پرورش وی سازگار وجود ندارد. برای مثال، قتل زیرا موجب سقوط آدم میگردد و اورا از آفریدگار بدور مینماید به نسبت وی شرّ میباشد. ولی به نسبت معبود از آن جهت که حکیمانه آدم دارنده تفویض آفریده میباشد، شر محسوب نمیشود.[۱۳]
عالم عرصه کنش و برخورد بین نه و شر میباشد که موضوع آزمون و در فیض پرورش را آماده مینماید. وجود آدمهای ظالم میباشد که موجب می شود فضیلت ظلمستیزی ساخت و ساز گردد. همانطور که در صورتیکه بدِاخلاقی وجود نداشت، فضیلتی با تیتر طاقت در مقابل خلق و خویِ ناپسند، بیمضمون بود.[۱۴] به گفته ملاصدرا، در شرایطی که دلهای مشقت بار و خشن نبودند، آدمهای طالب حق به کمال خویش نمیرسیدند.[۱۵]
اهل عرفان نیز که ساختار آفرینش را بر محور اسماء و صفات الهی تصویر کردهاند؛[۱۶] موجودات شرور را لازمه تحقق بعضا از اسماء الهی مثل انتقام، جبّاری، توبهپذیری، عفووبخشش و عفووبخشش میدانند.[۱۷]
رزرو حسینیه نصرت مشهد برای مراسم؛ راهنمای کامل هماهنگی و استفاده از حسینیه