ساختار نژادی
علویان ترکیه از نظر نژادی به سه تیم تقسیم میشوند که عبارتند از ترکمنها، کردها و زازاها.
ترکمن
بیشترین نژاد علویان را ترکمنها به خویش تخصیص دادهاند. ترکمنها شاخهای از نژاد رخنه میباشند که به حیث تاریخی به آنها اغوز میگویند. اغوزهایی که از نصفه دوم قرن دهم میلادی به اسلام گرویند، ترکمن نامیده شدند البته آن تیم از آنها که مسلمان نشدند، همچنان به اغوز آوازه داراهستند.[۱۱] ترکمنها خویش سه حسینیه نصرت مشهد مجموعهاند:
چینیها
این مجموعه منسوب به شاخه اوچ اوک (به معنای سه تیر) اوغوزها میباشند. در کتاب ولایت طومار حاج بکتاش البته یک کدام از شخصیتهای تاریخی علویان، از این دسته کلام به بین آمده میباشد. چینیها در زمانه نخستین احاطه سلجوقیان بر آناتولی بدین بخش ها کوچ کردند. آنها از سوی دولت سلجوقی تحت عنوان حاکمان بخش ها مرزی منصوب شدند. این دسته در اواخر قرن سیزدهم میلادی به جهت هم نظریه بودن با صفویه و قرابت شدید و هم نظریه بودن با آنها به قزلباش دارای شهرت شدند. قزلباش لقبی بود که به سربازان صفویه اطلاق میشد. اکثری از چینیها امروزه در شهرهای گرسون، تیره بولو، گورلو و واقفی عظیم بنا شده در استان ترابزون در شمال ترکیه معاش مینمایند. آن ها پایین تأثیر بزرگان اهل سنت و والیان این بخش ها، علویگری را رها کرده و به اهلسنت میل پیدا کردند. اما تودهای از چینیهایی که در استان بالکسیر بنا شده در شمال غربی ترکیه معاش مینمایند، نام و نشان علوی خویش را محافظت آدرس حسینیه نصرت مشهد کردند.[۱۲]
تَخْتَچیها
این تیم از ترکمنها امروزه در بخشها وسیعی از جنوب تا جنوب غربی ترکیه، از ماراش تا کوههای توروس و از انتهای کوههای توروس تا جنوب دریای اژه (دریایی در امتداد شمال غربی تا جنوب غربی ترکیه) معاش مینمایند. تختچیها را میاقتدار در بخشها جنگلی شهرهای آدانا، ماراش، ایچل، بوردور، اسپارتا، دنیزلی، موغلا، آیدین، ازمیر، بالیکسر، و تراکیا(نصیب اروپایی ترکیه) روءیت رزرو حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۳]
بیدیها
این تیم از شاخه بوزوک ترکمنها می باشند که در تأسیس حکومت صفوی شریک بودند. در زمان کنونی، علویانی که در اواسط آناتولی معاش مینمایند، به بیدیها منسوب میباشند. شهرهای آنکارا، توکات، کرشهیر، قیصری، نوشهیر و توابع آن محل سکونت این گروه از علویان ترکمن شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۴]
کردها
بعضی دانشمندان استانبولی معتقدند، یک سوم کردهای مستقر در ترکیه، علوی میباشند. کردهای علوی به طور متفرق در شهرهای بینگول، تونجلی، ارزنجان، سیواس، یوزگات، الازغ، مالاتیا، قهرمان ماراش و قیصری معاش مینمایند.[۱۵]
زازاها
زازاها یک کدام از نژاد علویان را تشکیل میدهند. گویش آنها تشابه متعددی به لهجه کردی و حتی لری دارااست. نسبتاً نیمی از زازاها سنی و نیمی دیگر علوی میباشند. زازاهای علوی در مناطقی از کوههای مونزور در شمال ترکیه، راءس شهر ارزنجان و شهر ارزروم معاش مینمایند.[۱۶]
علویان نصیریه (عربها)
در ترکیه گروهی دیگر از علویان وجود دارا هستند که دارنده نژاد عرب میباشند. آنان در جنوب ترکیه و در بخشها مرزی با سوریه در شهرهای حاتای و آدانا معاش مینمایند. این مجموعه به عبارتی علویان سوریه یا این که نصیریه میباشند و ارتباطی با علویان ترکیه که به علویان آناتولی نیز مشهورند ندارند.[۱۷] علویان عرب نسبت به علویان ترکیه از جمعیت کمتری برخوردارند. برگزاری مراسم عید غدیر در شهر حاتای با حضور هزاران نفر، تحت عنوان یکی اساسیترین و باشکوهترین مراسم علویان به شمار میرود. درین مراسم مفتیهای اهل سنت و مسئولان دولتی نیز کمپانی مینمایند.[۱۸]
فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حسینیه نصرت مشهد