بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

حکومت امام علی(ع)
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: خلافت امام علی(ع)
بعداز کشته شدن عثمان، حکیم بن جبله، زبیر را که از بیعت با امام علی(ع) دوری می کرد، به بیعت واداشت.[۱۴] بعداً زبیر داعیه کرد که دزدی از عبدالقیس چاقو برگردنش گذارده و اورا به بیعت بدون چاره کرده،[۱۵] ولی روضه خوان اثرگذار بیعت اجباری زبیر را رد نموده حسینیه نصرت مشهد است.[۱۶]

زد خورد با اصحاب جمل و شهیدشدن
بعداز انتصاب عثمان بن حنیف به ولایت بصره به وسیله امام علی(ع)، مسئولیت نظامیان بصره نیز به حکیم بن جبله واگذار شد.[۱۷]

در سال ۳۶ قمری، قبل از مبارزه جمل، زبیر، طلحه و عایشه به سمت بصره جنبش کردند والی آنجا از طرف امام علی(ع) عثمان بن حنیف بود. اصحاب جمل در محلی به اسم چاه ابوموسی گردآوری شدند. هنگامی خبر به بصره رسید، حکیم خواست به سوی آنها برود، البته عثمان بن حنیف نپذیرفت.[۱۸] عثمان بن حنیف، عمران بن حصین و ابوالاسود دوئلی را نزد آنها ارسال کرد تا از پیکار منصرفشان سازد البته سودی نبخشید[۱۹] آنگاه گروهی به فرماندهی حکیم‌ بن جبله را برای نزاع به سوی آنها آدرس حسینیه نصرت مشهد ارسال کرد.

[۲۰] بر اساس گزارشی دو طرف بعداز زد خورد توافق کردند تا‌زمانی‌که امام علی(ع) به بصره نیامده، با هم نجنگند.[۲۱] البته طلحه و طرفدارانش شبانه وارد قصر شدند و ۴۰ بدن از نگهبانان بیت‌المال را کشتند و عثمان بن حنیف را به اسارت گرفتند. فردای آن شب، حکیم با ۷۰۰ نفر در محلی به اسم زابوقه با آن‌ها جنگید.[۲۲] درین مبارزه ۷۰ نفر از خویشاوندان عبدالقیس شهید شدند، پای حکیم جدا شد وی پای جدا گردیده خویش را به سمت قاتلش پرتاب کرد و وی زمین زمین‌خورد. حکیم کشان کشان خویش را به وی رساند و اورا کشت. بعد از آن خویش نیز به رزرو حسینیه نصرت مشهد شهید شدن رسید.[۲۳]

مذاکره با ابن زبیر
حکیم در زابوقه با عبدالله بن زبیر دیدار کرد. ابن زبیر از وی پرسید چه می خواهی؟ حکیم در جواب اظهار‌کرد ما نیز از این ارزاق به کار گیری کنیم و عثمان بن حنیف آزاد خواهد شد. به عبارتی‌سیرتکامل که پیشتر توافق کرده بودیم تا علی(ع) خویش بیاید. وی قسم و سوگند حافظه کرد که در شرایطی که اشخاص بیشتری داشت به‌این سفارش راضی نمیشد و با آن ها وارد پیکار می‌گشت. همینطور به ابن زبیر اذعان کرد شما چرا خون مسلمان ها را حلال شمردید؟ لشکریان ابن زبیر گفتند به خونخواهی عثمان بن عفان. ابن زبیر با هر دو سفارش او مخالفت کرد و اظهار‌کرد در حالتی که عثمان بن حنیف را آزاد می کنیم که به طور رسمیً علی(ع) را از خلافت برکنار کرده و درالاماره را به ما واگذار شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نماید.[۲۴]

در بعضی منابع از زد خورد او با اصحاب جمل به پیکار جمل اصغر خاطر میگردد.[۲۵] و به دلیل قربت این دو اتفاق در بعضی گزارش‌ها شهید شدن وی در مبارزه جمل دانسته گردیده‌است.[۲۶] امام علی(ع) با شنیدن خبر شهید شدن حکیم بن جبله و شکنجه عثمان بن حنیف، به همپا دوازده هزار نفر به سوی بصره جنبش کرد و شعری نیز در مدح حکیم سرود[۲۷] و از وی با کنیه رجل پارسا خاطر کرد.[۲۸]

سید عارف حسین حسینی

سید عارف حسین حسینی (۱۳۲۵-۱۳۶۷ش) از روحانیان شیعه پاکستان و رهبر نهضت جعفریه بود. او در نجف و قم دروس معارف اهل بیت(ع) را یادگرفت. در نجف از شاگردان امام خمینی بود. در پاکستان خلال نیازهای فرهنگی، عبادی و مذهبی عموم، به نیازهای بهداشتی و اقتصادی عموم نیز تحقیق میکرد. حسینی در ۱۴ مرداد ۱۳۶۷ ش. در مکتب دارالمعارف الاسلامیه پیشاور، از سوی اشخاص ناشناس، غرض گلوله قرار گرفت و به شهید شدن حسینیه نصرت مشهد رسید.

نسب و محل تولد
عارف حسین، فرزند سید فضل و ادب حسین، در ۴ آذر ۱۳۲۵ش موازی با ۲۵ نوامبر ۱۹۴۶م و ۱ محرم ۱۳۶۶ق در روستای پیوار، از توابع شهرستان پاراچنار، در پاکستان، در خانواده‌ای مذهبی و روضه خوان از سادات پاکستان چشم به جهان گشود. محل تولد وی در نوار مرزی پاکستان و افغانستان قرار گرفته میباشد که در آن سه فامیل غندی خیل، علی‌زئی و دویرزئی معاش می‌نمایند. حسینی از قوم پشتون دویرزئی بود. سلسله‌نسب وی به سلطان شرف بوعلی قلندر بن سید فخر البته میرسد که در کرمان مدفون میباشد. زیرا نسب وی را به حسین الاصغر، فرزند امام سجاد(ع)، منتهی می دانند، فامیل او به حسینی پر اسم و رسم میباشد.[۱] اجداد وی که بخش اعظمی از آنها روضه خوان و مبلّغ بودند برای تکثیر معارف اسلامی و اهل بیت(ع) در حیطه پیوار و نواحی آن شغل آدرس حسینیه نصرت مشهد داشتند.[۲]

زندگانی
حسینی روزگار کودکی را در محل تولد خویش گذراند و قرآن و تعالیم ابتدایی فقاهتی را نزد پدرش، که شیخ بود، آموخت. آنگاه به مکتب رفت و پس از اتمام عصر مدرسه ابتدایی و موعظه، راهی دبیرستانی در پاراچنار شوید. در ۱۳۴۳ش دیپلم گرفت و بعد از آن به مکتب جعفریه پاراچنار رفت و آموزش دروس فقاهتی را نزد حاجی غلام جعفر لقمان‌خیل استارت کرد و در زمان کوتاهی ادبیات عرب را آموخت. گویش مادری وی پشتو بود. افزون بر آن، او به فارسی و عربی و اردو نیز اشراف رزرو حسینیه نصرت مشهد داشت.[۳]

در نجف
حسینی در ۱۹۶۷م/ ۱۳۴۶ش برای ادامه علم آموزی به نجف رفت و در کلاس درس اساتید زیرا معلم افغانی، مدرس دارای اسم و رسم ادبیات عرب در حوزه علمیه نجف، آیت الله مدنی، روضه خوان اشرف اصفهانی و آیت الله مرتضوی کمپانی می کرد.[۴] عارف حسین حسینی درین زمان در کنار علم آموزی با دعا ها مثلا دعای کمیل و زیارت عاشورا انس فراوان داشت و بیشتراز بیست توشه پیاده به زیارت امام حسین در شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد کربلا رفت[۵]

شهید عارف حسینی در نوجوانی با خرقه مستقر پاراچنار

مزار شهید عارف حسینی در پاراچنار پاکستان
شناخت با امام خمینی

او بوسیله سید اسدالله مدنی با امام خمینی آشنا شد و در رینگ درس وی کمپانی کرد.[۶] وی فقط محصل پاکستانی بود که با وجود محدودیت‌های اوضاع و احوال گردیده بر امام خمینی در نماز جماعت او کمپانی کرده و سخنرانی‌های امام خمینی حضور داشت. عارف حسین حسینی از امام خمینی وکالت طومار اخذ کرد و آیتم متکی بودن وی بود.[۷]حسینی در ۱۳۵۲ش، به جرم کمپانی در عمل‌های انقلابی، از سوی رژیم بعث عراق بازداشت، زندانی و بعداز مدتی از عراق اخراج شوید.[۸]

حصول عفو و برکت با استغفار
آیه‌ها ۱۰ تا ۱۲ سوره نوح «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُ‌وا رَ‌بَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارً‌ا يُرْ‌سِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَ‌ارً‌ا وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَالٍ وَ بَنِينَ وَ يَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَ يَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارً‌ا»[یادداشت ۴] استغفار را به عنوان مثال طرق دستیابی عفووبخشش و برکت آفریدگار معرفی کرده‌میباشد.[۱۲] زیر این آیه ها روایاتی وارداتی که جلب فایده و عفو وبخشش پروردگار را مشروط به طلب آمرزش از آفریدگار حسینیه نصرت مشهد کرده‌میباشد.[۱۳][یادداشت ۵]

نشانه‌ها دارای اسم و رسم
دو آیه ۴ و ۲۸ سوره نوح درباره تعقل فرصت مرگ و طلب غفران برای خویش و مؤمنان از آیه ها دارای اسم و رسم و نام دار این آدرس حسینیه نصرت مشهد سوره میباشد.

آيه تأخیر اجل (۴)
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: آیه تأخیر اجل
«يَغْفِرْ‌ لَكُم مِّن ذُنُاینترنتِكُمْ وَيُؤَخِّرْ‌كُمْ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى ۚ إِنَّ أَجَلَ اللَّـهِ إِذَا جَاءَ لَا يُؤَخَّرُ‌ لَوْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ﴿۴﴾»
([تا] برخى از گناهانتان را بر شما ببخشايد و [اجل‌] شما‌را تا وقتى معين به تأخير اندازد. در شرایطی که بدانيد، زیرا وقت مقرر آفریدگار رسد، تأخير بر نخواهد رزرو حسینیه نصرت مشهد داشت.)

به تأخیر افتادن اَجَل یا این که مجال مرگ آدم از مباحث کلامی میباشد که تحت آیه چهارم سوره نوح به آن پرداخته گردیده است.[۱۴] در‌این آیه خطاب به مشرکان آمده میباشد در شکل ایمان به اصول سه‌گانه دعوت حضرت نوح(ع) گناهان شما بخشیده و اجل شما به تأخیر شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میفتد.[۱۵]

اکثری از مفسران شیعی طبق موردها این آیه «اجل» را به «اجل آویزان» و‌ اجل مسمی یا این که «اجل پایانی» و به تعابیر دیگر به اجل مجاورت و به دور یا این که اجل منوط و اجل مطلق تقسیم کرده‌اند؛ بر این پایه «اجل آویزان» بوسیله راهکارهایی مثلا استغفار قابل تأخیر میباشد و اجل آخری که از آن به «اجل الله» نیز تعبیر و تفسیر گردیده، حتمی میباشد و قابل تغییر و تحول وجود ندارد.[۱۶] علامه طباطبایی تأخير مرگ تا اجلى معين را در‌این آیه، نتيجه عبادت آفریدگار، تقوى و اطاعت نبی دانسته و اینکه به كفار وعده داده گردیده چنانچه صاحب و مالک ايمان و زهدو تقوا و اطاعت شوند، اجل كوتاه‌ترشان را تا اجل مسمى به تأخير مى‌‏اندازد.[۱۷]

تأخیر اجل، آیتم پذیرش احادیث نیز واقع گردیده است. [۱۸] در روایتی از امام راست گو(ع) آمده میباشد «مَنْ یَمُوتُ بالذُنوب أَکْثَرُ مِمَّنْ یَمُوتُ بالآجال وَ مَنْ یَعیشُ بالإحْسان أَکْثَرُ ممَّن یَعیشُ بالأَعمار؛ آنان كه بر تاثیر گناهان مى‏‌ميرند بيش از آن ها میباشند كه به مرگ الهى( اجل پایگاهّر) از دنيا مى‌فرآیند و كسانى كه بر تاثیر نيكوكارى قدمت طولانى پيدا مى‏‌كنند بيش از كسانى میباشند كه بر تاثیر دست اندرکاران طبيعى عمرشان زياد مى‌‏خواهد شد»[۱۹]

آیه طلب غفران بر ای والدین و خاندان(۲۸)
آیه ۲۸ سوره نوح درباره طلب غفران برای خویش، پدر و مادر و مؤمنان از دعاهای قرآنی مشهوری میباشد که در قنوت نماز نیز خوانده می شود.

«رَّ‌بِّ اغْفِرْ‌ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارً‌ا﴿۲۸﴾»
(پروردگارا، بر اینجانب و بابا و مادرم و هر مؤمنى كه در سرايم درآيد و بر مردان و زنان با ايمان ببخشاى و جز بر هلاكت ستمگران ميفزاى.)

طلب آمرزش از سوی حضرت نوح(ع) را به جهت قابلیت و امکان رخنه‌ اولایی دانسته‌اند که ممکن میباشد از سوی وی راز زده باشد همچنانکه اولیاء الله پس از کلیه تلاشی که در روش پروردگار از خویش آرم میدهند گشوده خود را تقصیر‌کار می‌دانند تا هیچ زمان گرفتار غرور نشوند.[۲۰] علامه طباطبایی مراد از «ولمن دخل بیتی» را اقوام و فامیل مؤمن و مراد از «و للمومنین و المومنات» را همگی مران و زنان مؤمن تا روز قیامت دانسته میباشد. به لحاظ او واژه و کلمه تبار اشاره به هلاکتی میباشد که در آخرت منجر عذاب اخروی و در عالم سبب هلاکت می گردد. و این به عبارتی گمراهی و غرق شدن خویشاوندان نوح میباشد.[۲۱] فراز‌هایی از آیه ۲۸ سوره نوح در رکعت دوم نماز فرزند برای بابا ومادر که معروف به نماز پدر و مادر میباشد ده رتبه خوانده می‌گردد. [۲۲]

فضیلت و خاصیت
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: فضائل سور
در فضیلت خواندن سوره نوح از فرستاده اکرم(ص) آورده شده هر كس سوره نوح را خواندن كند، از مؤمنانی میباشد كه دعای حضرت نوح مشتمل بر حالا وی می گردد.[۲۳] از امام راست گو(ع) نیز قصه میباشد هر كس كه به معبود ایمان دارااست و كتابش را تلاوت می‌كند، تلاوت سوره نوح را رها نكند. هر عبد و بنده‌ای كه با آرزو به جایزه الهی و شكیبایی در راه و روش پروردگار سوره نوح را در نمازهای واجب و مستحب خویش بخواند آفریدگار او‌را در پردیس در منزل‌های نیكوكاران(ابرار) مسكن دهد.[۲۴] در برخی احادیث برای تلاوت این سوره خواصی زیرا رهایی از اسارت، تن درستی در مسافرت[۲۵] و بهبود حالت مالی[۲۶] و همینطور برآورده شدن حاجات نقل گردیده است.[۲۷]

میثم و اتفاق کربلا
در سال ۶۰ قمری، یه خرده قبل از قیام امام حسین و واقعه کربلا، میثم برای عمره رهسپار مکه شد. زیرا امام را نیافت، سراغ او‌را از امّ‌سلمه گرفت. امّ‌سلمه او‌را از حال و روز امام باخبر نمود. میثم که عازم برگشت به کوفه بود، از ام‌ّسلمه خواست به امام درود برساند و بگوید نزد آفریدگار با امام دیدار حسینیه نصرت مشهد خواهد کرد.[۲۸]

اثر ها
تعبیر و تفسیر
میثم تمار تألیفاتی داشته میباشد. یکی‌از آن ها تفسیری میباشد که از علی (ع) آموخته بود.[۲۹] در روایتی، میثم، خطاب به عبدالله بن عباس گفته میباشد که امام علی (ع) تأویل قرآن را به او آموخته میباشد. وقتی که میثم به عمره رفت، به ابن عباس اعلام‌کرد هر مطلبی درباره تعبیر قرآن می خواهد، از او بپرسد. ابن‌عباس از این توصیه استقبال کرد و شیت و دواتی خواست و آنچه را که میثم املا کرد آدرس حسینیه نصرت مشهد ، نوشت.

زیرا میثم اورا از شهید شدن خویش به فرمان ابن‌زیاد خبر بخشید، ابن‌عباس که گمان میکرد میثم این خبر را از روی غیب گویی به وی داده میباشد، به او بی‌پشت گرمی شد و درصدد برآمد مطالبی را که از وی نوشته بود، پاره نماید. میثم او‌را از این شغل دستگیر و از وی خواست این تعبیر و تفسیر را محافظت نماید و در صورتیکه آنچه او از آن خبر داده میباشد، به وقوع نپیوست، آن را از در بین پیروز شود. ابن‌عباس به عهده گرفت و بعداز مدتی کلیه اخباری که میثم از آتی داده بود، متفحص رزرو حسینیه نصرت مشهد شد.[۳۰]

حدیث
میثم، کتابی هم در حدیث داشته میباشد که فرزندانش از آن، روایاتی نقل کرده‌اند. پاره‌ای از احادیث آن در منابع مو جود میباشد.[۳۱] این روایات حاوی موضوعاتی زیرا حبّ و بغض به اهل بیت (ع)، برتری مسجد کوفه بر مسجدالاقصی، چهار توشه اقرار به زنای محصنه و حدّ آن و مشخص و معلوم‌کردن قتل کننده جوانی اَعرابی برای جا ماندگان‌اش به دست علی (ع)، شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۳۲]

شهیدشدن
خبر امام از شهیدشدن او
امام علی (ع) میثم را از کیفیت شهادتش، قتل کننده او و آویخته‌شدنش به درخت نخلی که آن را به وی علامت داده بود، با خبر ساخته و به وی بشارت داده بود که محرک مقاومت وی در قبال خواست ابن زیاد آن میباشد که در آخرت، کنار امام در رتبه‌ای لایق خواهد بود. بیان شده میباشد میثم کنار آن درخت نماز میخواند و با آن صحبت می‌اذعان کرد.[۳۳] میثم خبر شهادتش را که از گویش امام علی (ع) شنیده بود، برای دیگر افراد نقل می کرد.[۳۴] سازه به روایتی، وی و حبیب بن مظاهر در بین جمعی، خبر شهیدشدن را ذکر کردند، البته حاضران، آنها را تکذیب و تمسخر کردند.[۳۵]دور اندیشی او از شهادتش تا بدان حد بود که هنگامی او‌را برای به صلیب کشیدن می بردند کسی به وی اعلام‌کرد ای میثم می‌توانستی کاری بکنی که گرفتار این ساعت نشوی میثم در پاسخش اذعان کرد: به آفریدگار قسم که‌این در خت خرمایی که من‌را بر آن می‌آویزند جز برای اینجانب رویش نکرده و اینجانب نیز جز برای اینگونه روزی خویش را فراهم نساخته‌ام. (وَ اللَّهِ مَا نَبَتَتْ هَذِهِ النَّخْلَةُ إِلَّا لِی وَ لَا اغْتَذَیْتُ إِلَّا لَهَا)[۳۶]

ضریح میثم تمار در کوفه
ماجرا در آغاز از شهید شدن وی
درباره دستگیری و قتل میثم، دو قصه وجود دارااست. به روایتی، ابن زیاد از طرف یزید بن معاویه، خلیفه اموی (۶۰تا۶۴ق)، مأمور شد میثم را که می‌دانست از دوستان و علاقه مندان جدّی حضرت علی (ع) میباشد، به‌دار بیاویزد.[۳۷] به دنبال آن، میثم در شیوه رجوع از عمره، در قادسیه (در پانزده فرسخی کوفه)[۳۸] به دست مأموران ابن‌زیاد بازداشت شد. در زندان، میثم با مختار که وی نیز زندانی گردیده بود، واکنش کرد و خبر آزادی مجاورت او‌را پیش‌گویی کرد و آخر و عاقبت به امر ابن‌زیاد به‌دار آویخته شد.[۳۹]

آغاز قیام از کوفه
ابن طباطبا پس از حضور در کوفه و ملحق شدن ابو السرایا، قیام خویش را علنی کرد. ابن طباطبا برای عموم خطبه خواند و با شعار الرضا اینجانب آل محمد(ص)،[۲۲] عموم را به بیعت با اهل‌بیت(ع)، کار به کتاب آفریدگار و سنت نبی[۲۳] دعوت کرد. کلیه عموم کوفه در قصر ضرّتین[۲۴] با وی بیعت کردند.[۲۵] ابن طباطبا رهبر مذهبی و ابو السرایا رهبر نظامی قیام را حسینیه نصرت مشهد پذیرفت.[۲۶]

پس از آنکه خبر قیام به حسن بن راحت رسید، سلیمان بن منصور، والی کوفه را آیتم شماتت قرار بخشید[۲۷] و زهیر بن مُسَیَّب را با ده هزار سوار به نبرد با ابن طباطبا ارسال کرد؛ البته بعداز رویا رویی در قریه شاهی،[۲۸] سپاه زهیر به شدت از سپاه ابو السرایا باخت خورد و گریز کرد.[۲۹] بعداز این نبرد، در روز پنجشنبه، یکم[۳۰] یا این که سوم رجب سال ۱۹۹هجری،[۳۱] ابن طباطبا به طور ناگهانی[۳۲] آدرس حسینیه نصرت مشهد وفات کرد.

مرگ ابن طباطبا
در امر مرگ طبیعی ابن طباطبا شک وجود دارااست. در هیچ یک از منابع متقدم اشاره بی واسطه به قتل وی به وسیله فردی، رزرو حسینیه نصرت مشهد نشده میباشد.

بعضا مرگ او‌را طبیعی و به انگیزه بیماری دانسته‌اند.[۳۳]
بعضا دیگر اشاره به کشته شدن وی به‌وسیله زهر کرده‌اند؛ سوای آنکه اشاره به استدلال آن گردیده باشد.[۳۴]
جمع‌ای با اشاره به غیر طبیعی بودن مرگ وی، برهان آن را با استناد به شواهد و قرائن به ابو السرایا نسبت داده‌اند.[۳۵] طبری در کتاب تاریخ خویش انگیزه وفات ابن طباطبا را، دسیسه ابو السرایا و مسمومیت به دست وی دانسته و میگوید: هنگامی ابن طباطبا تمامی کالا و سلاح و اسب و چیزهای دیگر را که در اردوگاه زهیر بود به تصرف درآورد، آن‌را از ابو السرایا دریغ داشت. از آن جهت که تمامی عموم فرمان بردار ابن طباطبا بودند و ابو السرایا می‌دانست که با وجود او کاری به دست وی نخواهد بود؛ اورا مسموم کرد و زیرا ابن طباطبا درگذشت ابو السرایا نوجوانی به اسم محمد بن محمد طالبی را به مکان او بنیان. و به این وسیله ابو السرایا امور را برای پیشبرد هدف ها خویش سرازیر کرد و کسی که را می‌خواست می‌گماشت و کسی که را تمایل داشت معزول میکرد و کلیه امور به دست او به‌زمین‌خورد.[۳۶]
در بعضی منابع نقل گردیده است که وی علی بن عبیدالله بن حسین را وصی خویش کرد.[۳۷] از فرصت قیام تا مرگ وی در حدود دو ماه نام برده میباشد.[۳۸] وی بوسیله ابو السرایا در کوفه یا این که نجف[۳۹] سوای اعلام خبر وفات، به طور مخفیانه دفن شد.[۴۰] هرچند بعضا قائلند که وی در قرافه مصر دفن گردیده‌است[۴۱]. درباره انگیزه مخفی کاری و دفن شبانه، مصلحت سیاسی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد اورده شده میباشد.[۴۲]

مراحل قیام بعداز فوت ابن طباطبا
بعداز وفات ابن طباطبا، ابو السرایا فرد علوی[۴۳] دیگری به اسم محمد بن محمد بن زید بن علی بن حسین - دارای اسم و رسم به امامزاده محروق - را که نوجوانی نادر سن و سال بود، به مکان ابن طباطبا نشاند[۴۴] و اورا امیرالمؤمنین خواند؛[۴۵]ولی تمامی امور را در چنگ خویش داشت[۴۶] و برخی معتقدند که وی برای مشروعیت بخشیدن به عمل خویش محمد بن محمد بن زید را در رأس کارها قرار بخشید.[۴۷] شاید استعمال از خرقه و دانش سپید[۴۸] هم در همین راستا چک خواهد شد.

هنگامی خبر باخت زهیر، به حسن بن آسوده رسید عبدوس بن محمد بن مروزی را با چهار هزار سوار به سوی کوفه ارسال کرد؛ ولی در پیکار با ابو السرایا، روز هفدهم رجب[۴۹] در محل جامع، ناکامی خورد و کشته شد و همه سپاهیانش کشته یا این که اسیر شدند.[۵۰] ابو السرایا سپاهیانی را به سمت بصره، واسط و مدائن ارسال کرد و پیروز به فتح این شهرها شوید.[۵۱]

کارگزاران
بعداز استقرار نسبی دولت قیام، محمد بن محمد بن زید کارگزاران خویش را که عمدتا از علویون و فرزندان امامان بودند[۵۲] به میهن‌های پایین تصرف خویش ارسال کرد. ازجمله اسماعیل بن علی بن اسماعیل بن جعفر را خلیفه خویش در کوفه کرد و عباس بن محمد بن عیسی بن محمد الجعفری[۵۳] یا این که محمد بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین[۵۴] را به امارت بصره گمارد، و حسین بن حسن بن علی بن الحسین، دارای شهرت به الافطس، را امیر مکه نمود و کارها حج را به او واگذار کرد.[۵۵] [یادداشت ۱] محمد بن سلیمان بن داود بن حسن بن حسن بن علی را به مدینه[۵۶] ارسال کرد و ابراهیم بن موسی بن جعفر الصادق را به حکومت یمن گسیل داشت[۵۷] و اسماعیل بن موسی بن جعفر را حکومت عجم و زید بن موسی بن جعفر را حکومت اهواز بخشید. زید فردی بود که به بصره لشکر کشید و آن را فتح نمود.[۵۸] محمد بن سلیمان بن داود بن الحسن بن الحسن بن علی را نیز به مدائن ارسال کرد.[۵۹]

قیام در بازه زمانی کوتاه حکومت خویش مبادرت به ضرب سکه نمود که روی آن اینگونه درج شده بود: إِنَّ الله یحِبُّ الَّذِینَ یقاتِلُونَ فی سَبِیلِهِ صَفًّا کأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ (صف، ۴).[۶۰]

مهم ترین عامل ها در جدال احسن از منظر امامان شیعه
مهم ترین استدلال در جدال احسن، استعمال از منابع علمی دارای اعتبار همانند قرآن، سنت و منابع عقلی (علم کافی درباره ی قضیه گزینه مناظره) حسینیه نصرت مشهد میباشد.

دست اندرکاران علمی
دراین‌باره روحانی صدوق (درگذشته ۳۸۱ق) روایتی از امام رضا(ع) گزارش کرده که میفرماید: قرآن ریسمان سفت الهی میباشد، چنگ آویز پایدار و پابرجای اوست و خط مش پر رنگ و رفیعتر و بدون نقص اوست که، سالک و رهسپار خویش را به فردوس میرساند و از حریق جهنم نجات می بخشد، در طی مجال و سپری شد روزگاران کهنه نگردد، و بر گویش‌های گوناگون سست و بی‌قیمت و ناچیز نیاید، چون آن برای وقتی خاصّ نیامده، و در هر فرصت مانند مجال پیشین جدید و تازه، بلکه حجّت میباشد و ادله برای همگی بشر‌ها در هر مجال و جای به حساب می آید. «لا یَأْتِیهِ الْباطِلُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِیلٌ مِنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ»[۲۲] (از هیچ سو فسخ بر آن خط مش ندارد، از جانب حکیم و حمیدی فرود آمده که همگی مخلوقات اورا آدرس حسینیه نصرت مشهد ستایش می‌نمایند).[۲۳]

به گفته برخی اندیشمندان سهم فراوانی از گفتار و سیره امامان(ع) در جدل‌هایشان به‌شکل بدون واسطه یا این که غیرمستقیم به تبیین و دانایی‌بخشی معارف قرآن تخصیص داشته میباشد.[۲۴] به‌سیرتکامل‌ای که امام درست گو(ع) در تعبیروتفسیر جدال احسن میفرماید: «خواسته جدال به‌وسیله آیه‌ها قرآن میباشد».[۲۵] بعضی، علم کافی در قضیه آیتم مناظره، به کار گیری از مبانی مشترک و منطقی بودن دلایل مناظره کننده را از دست اندرکاران علمی در جدال احسن رزرو حسینیه نصرت مشهد شمرده‌اند.[۲۶]

کارداران اخلاقی
گروهی از عالمان اسلامی مباحث اخلاقی را از کارداران مؤثر در جدال احسن برشمرده‌اند:

رعایت متانت و خلق پسندیده
مسئله‌سازی برای طرح ایده ها علمی مخالف
گفتار فصیح و حرف رسا
دوری از تعصب و تبعیت از حق
قابل شعور بودن سخنان شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد مناظره‌کننده.[۲۷]
پانویس
ابن سینا، منطق الشفاء، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۱۵ - ۱۶.
ملاصدرا، منطق نوین دربرگیرنده اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه، ۱۳۶۲ق، ص۶۷۶.
اسدعلیزاده، «اصول و نحوه‌های مناظره (جدال احسن)»، ص۷۰.
جلائی نوبری، «جدال احسن از طریقه امام رضا(ع)»، ص۱۳۴.
اسدعلیزاده، «اصول و طرز‌های مناظره (جدال احسن)»، ص۷۵.
جلائی نوبری، «جدال احسن از نگرش امام رضا(ع)»، ص۱۳۳.
سوره نحل، آیه۱۲۵.
عباسی مقدم، «معناشناسی و ملاک‌شناسی جدال احسن قرآنی»، ص۴۹.
مظفر، دلائل الصدق لنهج الحق، ۱۴۲۲ق، پیشگفتار، ص۱۱.
سوره بقره، آیه۱۹۷.
سوره نحل، آیه۱۲۵.
مظفر، تفصیل منطق مظفر، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۳۲۸.
طوسی، بی‌تا، ج۶، ص۴۴۰.
طبرسی، ۱۳۷۲ش، ج۶، ص۶۰۵.
فخر رازی، ۱۴۲۰ق، ج۲۰، ص۲۸۷.
طریحی، ۱۳۷۵ش، ج۵، ص۳۳۶.
پانی‌پتی، التفسیر مظهری، ۱۴۱۲ق، ج۵، ص۳۹۰.
مغنیه، ۱۴۲۴ق، ج۴، ص۵۶۵.
شبر، تعبیر القرآن الکریم، ۱۴۱۰ق، ص۲۷۸.
حقی برسوی، بی‌تا، ج۵، ص۹۷.
طباطبایی، ۱۳۹۰ق، ج۱۶، ص۱۳۸ و به عبارتی ج۱۲، ص ۳۷۱ - ۳۷۲.
سوره فصلت، آیه۴۲.
روحانی صدوق، عیون خبر ها الرضا، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۱۳۰.
جلائی نوبری، «جدال ا

دربارۀ شمار اسماء پروردگار به ارقام مختلفی اشاره کرده‌اند. مشهورترین رقم‌ها ۹۹ نام میباشد که بر مبنای حدیث: «اِن لِلّه تسعةً و تِسعینَ اِسماً...» آوازه یافته میباشد و دیگری ۱۰۰۱[۲۰]. در بعضا احادیث دیگر به ۳۶۰ و در بعضی دیگر آفریدگار دارنده ۴۰۰۰ نام دانسته گردیده‌است. اگرچه در زمینه‌ی قصه ۱۰۰۱ اسم - که بعضا آن را به ۹۹۹ اسم تحویل کرده‌اند[۲۱] - نصی در روایات نبوی نیست، لیکن دعا ها‌ای زیرا دعای معروف به جوشن عظیم - که محدثان شیعی آن را توثیق کرده‌اند[۲۲] - متضمن ۱۰۰۱ نام الهی میباشد.[۲۳] با وجود این، هیچ یک از این ارقام و ارقام دیگری که بیان کرده‌اند[۲۴]، نمی‌تواند گزینش کنندۀ شما حسینیه نصرت مشهد اسماء الهی باشد.

چه بسا اکثری از اسماء هزارگانه را بتوان پایین دسته یکدیگر دانسته و آنها را به ۹۹ نام آنالیز ببریم، همان طور که بعضا عارفان امهات اسماء را هفت نام میدانند. دربارۀ نسبت بین اسماء و طبقه بندی آنان نیز دعوا‌های درخور تأملی مطرح شد آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۲۵]

اسم‌های پروردگار در قرآن

اسماءالله، بخط ممتاز سچکین دوردو (Mümtaz Seçkin Durdu)، خوشنویس معاصر ترکیه‌ای.
نوشته‌علمیٔ مهم: اسم‌های معبود در قرآن
در قرآن غیر از لفظ جلاله «اللّه» که سازه بر دارای شهرت نام خاص ذات متعالی خداست، ۱۴۳[۲۶]نام دیگر وارداتی که دارنده معنای وصفی میباشد و هرکدام به نوعی، از کمال پروردگار حکایت می‌نماید. از این اسامی ۱۰ آیتم به طور غیر مصرح رزرو حسینیه نصرت مشهد مذکور‌اند.

اسماء الحسنی
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: اسماء الحسنی
در چهار آیه از قرآن کریم و مهربان نیکوترین اسم‌ها به پروردگار تخصیص داراست: (للّه الأسماء الحسنی).[۲۷] این تعبیروتفسیر در احادیث نیز به فعالیت رفته میباشد. از نگرش بیشتر مفسران، اسماء الحسنی اسمایی می‌باشند که دارنده معانی کمال بوده و جز بر ذات خدا متعال دلالت نمیکنند و نیز معنای وصفی حُسن در آنان نظر گردیده و دارنده دو خصوصیت باشد: ۱. بی‌نیازی ذات معبود از کلیه در آن صفات.۲. نیازمندی سایر افراد به ذات تمیز وی در شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد آن صفات.[۲۸]

تقسیم‌بندی صفات
صفات الهی را از جهات متعدد به یکسری پیمان تقسیم کرده‌اند:

۱. صفات جمال (ثبوتی) و جلال (سلبی)
نوشته ی علمیٔ اساسی: صفات جمال و جلال الهی
«صفات جمال یا این که صفات ثبوتی» صفاتی‎اند که بر وجود کمالی در پروردگار دلالت می‎نمایند مانند عالِم و دانش، توان و کار کشته، اخلاق و رفتار و سازنده، رزق و رازق و غیره. و «صفات جلال یا این که صفات سلبی» صفاتی‎اند که یا این که بر سلب نقص از پروردگار دلالت می‎نمایند مانند بی نیاز و جسم نبودن.

۲- صفات ذات و صفات فعل
نوشته ی علمی‌های اساسی: صفات ذاتی خداوند و صفات فعلی معبود
هر‌گاه برای انتزاع صفتی از حق بزرگ تصور ذات کافی بوده و تصور فاعلیت پروردگار مورد نیاز نباشد، آن صفت، صفت ذات یا این که ذاتی خواهد بود. مانند صفت حیات و حی. و هر‌گاه تصور فاعلیت آفریدگار ما یحتاج باشد، آن را صفت فعل یا این که فاعل گویند، مانند خلق و خوی و تولید کننده.

۳- صفات نفسی و مازاد
«صفات نفسی» آن گروه از اوصاف‌اند که مفاهیم آنها شامل اضافه و نسبت به غیر پروردگار وجود ندارد، مانند «حیات». البته «صفت مازاد» به حیث مفهومی دربرگیرنده نوعی اضافه به غیر اوست، مانند «دانش»، «اقتدار» و «عزم» چون معنا دانش مشمول اضافه به چیز دیگر یعنی «مشخص» و معنی «اقتدار» و «عزم» اضافه به «مقدور» و «منظور» میباشد.[۲۹]

۴- صفات خبری(تشبیهی) و تنزیهی
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: صفات خبری
این تقسیم از اهل حدیث نقل شد‌ه‌است. صفات خبری(یا این که تشبیهی) صفاتی‌اند که در خبر آسمانی (کتاب و سنت) وارداتی‌اند و در شرایطی که در خبر آسمانی نیامده بودند، به مقتضای عقل برای معبود ثابت نمی‌شدند، از سویی درصورتی که به موارد ظاهری آن ها قایل شویم، «تشبیه» معبود به مخلوقات و «تجسیم» مایحتاج خواهد آمد.

به عبارت دیگر این مجموعه از صفات در نشانه‌ها و احادیث متشابه در ارتباط صفات الهی وارداتی‌اند. مانند وجه، ید، استوا، مجیء که بر حسب ظواهر، خدا را دارنده جوارح و اعضا مانند فیس، دست و پا و دیده معرفی می‌نمایند.(سوره فتح/۱۰، سوره طه/۵، سوره فجر/۲۲ و...)[۳۰] ولی چنان که گفته شد، زیرا به مقتضای عقل ثابت آنان به معنای ظاهریشان برای خدا محال میباشد، مفسران ومتکلمان این صفات را به معنایی که اطلاق آن بر خدا درست باشد تأویل کرده و از جمله دست معبود را به معنای توان وی مفهوم کرده‌اند، البته ظاهرگرایان و اهل حدیث آن‌ها‌را به به عبارتی معنای ظاهریشان گرفته‌اند.

صفات تنزیهی صفاتی میباشند که بیان‌کننده تنزیه و پیراستن آفریدگار متعال از صفات اجسام و مختصات ممکنات می‌باشند مانند: لَیسَ کَمِثْلِهِ شَیءٌ

شبستان‌ها و محراب‌ها

محراب مسجد
مسجد حکیم دارنده چهار شبستان و محراب میباشد که شبستان اساسی یا این که شبستانِ تحت گنبد آن، در پشت تراس جنوبی واقع گردیده و به صورت مربعی به ضلع۱۱/۵ متر میباشد. ازاره دیوارها تا طول ۱/۳۰ متر از نقوش متنوع با خشت و کاشی مزین گردیده‌اند. همینطور طاق‌نماهایی با تزیینات شبیه با خط بنّایی فعالیت گردیده است، دربرگیرنده لغت ها «علی»، «یاحنّان»، یا این که «یامنّان» و غیره. سقف گنبد نیز با نقش هشت و زُهره معقلی پیاده سازی شد‌ه‌است و در تحت آن کتیبه دیگری از محمدرضا امامی چشم حسینیه نصرت مشهد می گردد.
والا‌ترین و زیباترین محراب مسجد در‌این شبستان قراردارد. این محراب، با پهنا تقریبی ۶/۵ متر، هم‏پهنا تراس جنوبی میباشد. ازاره محراب، به طول ۱/۳۰ متر، از سنگ مرمر میباشد و نبش دیوار داخلی و فرنگی محراب با کاشی‌پیچ فیروزه‌ای پوشیده گردیده است. کتیبه‌ای از آیه ها قرآن بر کناره فرنگی محراب به پهنا هشتاد سانتی‌متر، بر مسئله کاشی لاجوردی عمل گردیده و بر زیبایی محراب آدرس حسینیه نصرت مشهد افزوده میباشد.[۱۹]

در دو طرف شبستان زیرگنبد، دو شبستان به بعد ها ۲۲ متر × ۷/۵ متر وجود دارااست. در جانب شرقی و غربی این شبستان‌ها، ورودی‏‌هایی به راهروهای دور و اطراف شبستان مکان گرفته‌اند. ازاره‌ها دارنده تزیینات خشت و کاشی‌اند، به گونه ای که در شبستان جنوب‌غربی این تزیینات به صورت حصیرِ بافته‌ای که مربع‌هایی از کاشی را فی مابین خویش دارا‌هستند، چشم می شود. نقاط دیگر، مانند طاق‌نماها، پشت‌بغل‌ها و سقف شبستان‌ها، نیز پوشیده از سطح های تزئینی شبیه دیگر جاهای مسجد میباشد. محراب‌های این دو شبستان خرد‌ترند. محراب شبستان شرقی به صورت نیم‌هشتی میباشد و کتیبه‌ای کاشی‌کاری در کناره پخِ محراب فعالیت گردیده است. پشت‌بغلها نیز تزیینات کاشی‌کاری دارا‌هستند و سقف محراب با مقرنس‌کاری آجری صورت گرفته میباشد. محراب شبستان غربی، پیاده سازی معمولی‌تری رزرو حسینیه نصرت مشهد داراست.[۲۰]

شبستان دیگری مشهور به شبستان زمستانی در ضلع غربی مسجد جای‌دارد و دارنده دو قسمت زنانه و مردانه میباشد. سقف شبستان مردانه چادر‌ای و ازاره آن مزین به کاشی‌کاری با نقش هشت و صابونک میباشد. شبستان زنانه دارنده سیزده ردیف با سقف‌های چهاربخشی میباشد. میانه هر سقف سوراخی با درپوشی از سنگ مرمر، برای نگهداری گرمای باطن شبستان و جذب نور و روشنایی، داراست. در دیوار جنوبی شبستانِ مردانه، محرابی به صورت یک نیم هشت‌ضلعی منتظم پوشیده از کاشی‌کاری و کتیبه در نصفه بالایی آن میباشد. روی پشت بام شبستان زنانه یک مهتابی و محرابی برای نمازگزاران در تابستان پیش‌بینی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد گردیده است.[۲۱]

آبگینه

آبگینه مسجد حکیم
در ضلع شمال‌شرقی مسجد، مجاورت درِ دیالمه، آبگینه‌منزل‌ای به بعد ها ۸/۸۰ متر × ۷/۷۰ متر قراردارد. فضا آبگینه‌منزل از طاق‌نماهایی ساخته شده و طاق‌نمای جنوبی فرمانروا‌نشین میباشد. قسمتی از فروغ این دور و اطراف از کانال‌های شش‌ضلعی منظم بالای دیوارها تأمین می شود. کف طاق‌نماها درحدود پنجاه سانتی‌متر از کف آبگینه‌منزل برتر میباشد تا در موقع وضوگرفتن بتوان روی آن جلسه و اهل یک محل برای قرار دادن خرقه‌های مازاد باشد. در میانه آبگینه‌منزل حوضی به‌ارتفاع چهار متر و پهنا سه متر درنظرگرفته شده میباشد. در میانه آبگینه، فواره‌ای میباشد که آب را از منبع مامان چاه به اینجا منتقل می‌نماید. هر یک‌سری که شیرهای آب لوله‌کشی نیز در نزدیکی آبگینه نصب گردیده‌اند. این آبگینه‌منزل از لحاظ ایجاد کرد قانونی‌بندی زیبایی که در پایین پیاله سقف و بر چهار ردیف کلاف‌کشی گردیده گوشه و کنار آبگینه قرار گرفته، نحوه جذاب ‏توجهی از سقف‌سازی میباشد.[۲۲] این آبگینه‌منزل مثال‌ای میباشد که در مساجد شبیه آن کمتر پیاده سازی گردیده است.

ساعت‌های آفتابی
از سایر خصوصیت‌های این مسجد، دو ساعت آفتابی میباشد که یکی‌از در زاویه شمال‌غربی مسجد و دیگری در بالای تراس شمال‌غربی

تاریخچه اسلامی
اصطلاح «جمهوری» اولی‌ توشه در روم باستان زیر اثر تعالیم فلسفه سیاسی افلاطون و ارسطو صورت گرفت.[۲۴] اولی حکومت‌های جمهوری نیز در ایتالیا (قرن دوازدهم میلادی)، ایالات متحده و فرانسه (قرن هجدهم میلادی) صورت گرفتند.[۲۵] جمهوری اسلامی، تحت عنوان یک کدام از اشکال حکومت جمهوری در ادبیات سیاسی دنیا در قرن بیستم میلادی مطرح شده و تحت عنوان نظام حکم کننده بر یک سری مملکت معرفی حسینیه نصرت مشهد شد‌ه‌است.

جمهوری اسلامی ترکستان شرقی اولیه حکومت با این اسم بود در حوزه‌ غربی چین در شهر کاشغر در دهه ۱۹۳۰م به وسیله نهضت اسلامی ترکستان شرقی تشکیل شد و دوامی نداشت.[۲۶] موریتانی کشوری در شمال‌غربی آفریقاست که حدودا کلیه عموم آن مسلمان می باشند. در ۲۸ نوامبر ۱۹۶۰م بعداز استقلال از فرانسه، نظام قانونی قاضی بر این سرزمین جمهوری اسلامی اعلام شوید.[۲۷] سال ۱۹۷۳م در قانون اساسی ایران آسیایی پاکستان، نظام سیاسی جمهوری اسلامی تحت عنوان رژیم قاضی بر این مرز و بوم مقرر شده و برای تطبیق مقررات با اسلام «شورای عقاید و احکام اسلامی» در قانون اساسی کشور آدرس حسینیه نصرت مشهد درج شده شد.[۲۸]

جمهوری اسلامی بعد از انقلاب اسلامی کشور‌ایران، به سفارش امام خمینی و با همگی‌پرسی همگانی از عموم در ۱۲ فروددین ماه ۱۳۵۸ش تحت عنوان نظام سیاسی حکم دهنده بر جمهوری اسلامی ایران گزینش شوید.[۲۹] متن پیشنهادی قانون اساسی ایران ایران از سوی دولت موقت در دست صاحب و مالک‌نظران و عشق‌مندان قرار گرفت (خرداد ماه ۱۳۵۸) و در ۱۳۵۸ش مجلس خبرگان قانون اساسی ایران برای پژوهش پایانی آن‌، از روش انتخابات همگانی تشکیل شد و شکل پایانی قانون اساسی کشور در۱۲ آذر به عبارتی سال در یک تمامی‌پرسی به ثبت ملت رزرو حسینیه نصرت مشهد رسید.[۳۰]

جمهوری اسلامی تحت عنوان نظام حکم دهنده بر افغانستان آذرماه ۱۳۸۰ش بعد از سقوط امارت اسلامی طالبان، در کنفرانس شهر بُن گزینش شوید.[۳۱] بعد از توافق صلح دولت امریکا با طالبان در فصل‌زمستان ۱۳۹۸ش و خروج نیروهای این میهن از افغانستان، دسته طالبان توانست در ۲۴مرداد ۱۴۰۰ش وارد کابل گردد و مجدد امارت اسلامی را احداث شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نماید.[۳۲]

آذر ماه ۱۳۹۴ش، یحیی لباس مدیر جمهور وقت مرز و بوم آفریقایی گامبیا، نظام این سرزمین را جمهوری اسلامی اذعان کرد.[۳۳] او مقصود خویش از این مبادرت را به دور کردن این مرز و بوم از پیشین استعماریش اعلام کرده بود.[۳۴] در بهمن ماه ۱۳۹۵ش آدام بارو مدیریت جمهور آتی این سرزمین، اسم جمهوری اسلامی گامبیا را به جمهوری گامبیا تغییر تحول اعطا کرد.[۳۵]

همینطور ملاحظه کنید: نظام کشور‌ایران
پانویس
مطهری، دسته اثرها، ۱۳۸۴ش، ج۲۴، ص۳۲۹-۳۳۰.
«مضمون‌ "جمهوری" در "لغت‌نامۀ دهخدا"»، موسسه لغت‌طومار دهخدا.
خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۹، ص۱۲۰-۱۲۱.
خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۵،‌ ص۳۹۸؛ مطهری، گروه اثر ها، ۱۳۸۴ش، ج۲۴، ص۳۲۹-۳۳۰.
حسینی بهشتی، شکل مشروح مذاکرات مجلس نظارت آخری قانون اساسی ایران کشور ایران، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۳۸۰.
مطهری، تیم اثر ها، ۱۳۸۴ش، ج۲۴، ص۳۳۱؛‌ حسینی بهشتی، شکل مشروح مذاکرات مجلس نظارت پایانی قانون اساسی کشور جمهور

گستره شمول قاعده
آن‌ها‌که قاعدهٔ تسامح را پذیرفته‌اند، در گسترهٔ شمول آن یکسان نمی‌اندیشند، دارای شهرت میباشد که بنابر قاعدهٔ تسامح، خبرها ضعیف، برای ثابت کراهت نیز قابل استنادند.[۱۴] نیز گروهی از عالمان استناد به خبر‌ها ضعیف را در نقل قصص، مواعظ، فضائل ایفا و مصائب اهل بیت (ع) به شرط آنکه اثر ها کذب و ساختگی بودن در آنها نباشد، روا حسینیه نصرت مشهد می‌شمارند.[۱۵]

گروهی نیز بر این نظریه‌اند که با قاعدهٔ تسامح صرفا حکم مستحب را می‌قدرت اثبات کرد.[۱۶] تمسک به قاعده در نقل قصص و مواعظ آیتم عیب گیری برخی فقها قرار گرفته میباشد.[۱۷] در مواقعی که خبر ضعیفی، از وجوب یا این که حرمت، حکایت نماید، از‌آنجا‌که صلاحیت ثابت حکم وجوب یا این که حرمت را ندارد، حمل بر استحباب و کراهت آدرس حسینیه نصرت مشهد گردد.[۱۸]

ملاک اجرای قاعده
نزد امامیه این سوال مطرح میباشد که آیا می‌اقتدار فتوای دانا، آوازه، اجماع و احادیث منقول از روش اهل سنت را که موقعیت حجیت را دارا نیستند، در مورد تسامح به خبر واحد ملحق کرد و به تبع آن حکم کراهت و استحباب را مطابق مدلول آنان اثبات نمود؟ در جواب اورده شده میباشد که ملاک در سرایت کردن قاعده بدین موردها درستی تیتر «اینجانب بلغ» در آن ها میباشد. بعضا از اصولیان «وصال و بلوغ خبر» را مفهومی همگانی‌خیس اعم از شنیدن خبر می دانند و آن را به استدلالٔ دیگر نیز سرایت کردن رزرو حسینیه نصرت مشهد می دهند.[۱۹]

استعمال قاعده و ثابت حکم از روش آن مستلزم فهمیدن مقدماتی میباشد که در حد مجتهد میباشد. از این‌رو مقلدان، خویش حق شغل به قاعده را نخواهند شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد داشت.[۲۰]

معارضان
تایید قاعده از سوی شماری از عالمان گزینه نقد قرار گرفته میباشد.[۲۱] معارضان در ثابت بینش خویش به آیه نبأ[۲۲] و بایستگی جستجو از خبر گناه کار و نشانه‌ها و روایاتی که متکی بودن بر ظن را ناروا شمرده‌اند و نیز به اصل عملی تمسک جسته‌اند.[۲۳]

خلال این، اشکالاتی بر دلیل موافقان قاعده وارد کرده‌اند، به عنوان مثال اینکه استحباب حکم فقهی میباشد و همچون وجوب و حرمت، با برهان دارای اعتبار اثبات می‌گردد، از این‌رو خبر ضعیف فاقد موقعیت حجیت، در ثابت آن قابل تایید وجود ندارد. نیز اورده شده که استناد به قاعده در جایی میباشد که اصل حکم با ادله دارای اعتبار اثبات گردیده و قاعدهٔ تسامح ناظر به ترازو مشوق وعده داده گردیده است.[۲۴]

بعضا از متأخران، شغل به قاعده را منجر آمدن کارها غیر حقیقی و واقعی و ساختگی در آئین میدانند و معتقدند که تایید خبر‌ها ضعیف موجب تحریف فرهنگ وتمدن شرعی گردد.[۲۵] موافقان قاعده، علاوه بر عنوان کردن این اشکالات، در صدد جواب برآمده‌اند.[۲۶]

پانویس
برای اقوال اصولیان دراین باره، نک: آخوند خراسانی، ص ۲۹۶ به آن‌گاه؛ زحیلی، ج۱، ص۴۵۵
اصفهانی، ص ۳ص۴۶۴
نک:ج ۲ص۹۰-۹۱؛ نیز آشتیانی، ج ۳ص۶۵-۶۶
شهید نخستین، ذکری الشیعه، ج۲، ص۳۴
ابن‌فهد حلی، عدة الداعی، ص۱۲
نک: آقابزرگ، ج۴، ص۱۷۳-۱۷۴
نک: شهید اولیه، همانجا؛ نراقی، مستند...، ج۴ص۴۷۶-۴۷۸، ج ۱۱ص۱۶۴؛ صاحب و مالک جواهر، ج ۲ص۲۱۵؛ خوانساری، ۳۴
نک: ابوزهره، ص ۲۱۵-۲۱۸؛ قاسمی، ص ۱۱۶-۱۱۷
روضه خوان انصاری، ص۱۲-۱۶