بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

قیام زید بن علی قیامی بر ضد حکومت بنی‌امیه به رهبری زید بن علی بن حسین که در صفر سال ۱۲۲ق در طی حکومت هشام بن عبدالملک مصادف با عصر امامت امام درستگو(ع) چهره اعطا کرد و به کشته‌شدن زید و بخش اعظمی از یارانش انجامید. امام راستگو(ع) در‌این قیام با زید ملازمت و همراهی نکرد. در چک دلایل و تعبیر راه امام ششم شیعه ها درباره این قیام و اینکه موضع امام سیاست و دوراندیشی بوده یا این که از باب عدم تأیید قیام بوده و یا این که دلایل دیگر دربین عالمان شیعه اختلافاتی وجود حسینیه نصرت مشهد داراست.

در بالا اکثری از عموم کوفه و بخشها دیگر با زید بن علی و فرستادگان وی بیعت کردند؛ البته با زندانی شدن عموم در مسجد کوفه، صرفا ۳۰۰ بدن با قیام زید ملازمت و همراهی کردند. قیام زید، چنانکه در تاریخ طبری آمده، شب چهارشنبه نخستین صفر ۱۲۲ قمری استارت شد و در روز نخستین با موفقیت سپاه زید یاروهمدم بود، البته در روز دوم و بعد از اضافه شدن تیراندازان به سپاه والی کوفه، سپاه زید ناکامی خورد و زید بن علی نیز زخمی شد. زید در سوم ماه صفر به عبارتی سال به شهیدشدن آدرس حسینیه نصرت مشهد رسید.

سازه به نقل از منابع، زید با علت خونخواهی امام حسین(ع)، دستور به پر اسم و رسم و نهی از منکر و دریافت کردن خلافت از دست بنی‌امیه قیام کرد. عکس العمل نامناسب هشام بن عبدالملک، خلیفه اموی، با زید در حضور درباریان نیز از علت‌های کوشش زید برای قیام مذکور میباشد. قیام اورا از مقدمات فروپاشی حکومت بنی‌امیه دانسته‌اند. همینطور عدم ملازمت و همراهی کوفیان، اقتدار نظامی حکومت اموی و کارداران نفوذی امویان، از علل نافرجامی قیام زید دانسته رزرو حسینیه نصرت مشهد شد‌ه‌است.

رهبر قیام
نوشته‌علمیٔ اساسی: زید بن علی
زید فرزند امام چهارم شیعه‌ها میباشد. مامان زید ام ولد بود که مختار ثقفی اورا ۳۰ هزار درهم خرید و اورا به امام سجاد(ع) کادو کرد.[۱] تاریخ تولد زید به صدق معین وجود ندارد، البته شهادتش در سال ۱۲۰،[۲] ۱۲۱ یا این که ۱۲۲ق نام برده شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۳]

زیدیان، زید بن علی را پنجمی امام خویش میدانند و فرقه زیدیه منسوب به اوست.[۴] زید از آن رو امام دانسته شد که بعداز شهیدشدن امام حسین(ع)، بعضی از علویان، قیام مسلحانه را یکی شروط امامت دانستند[۵] و بعد از شهید شدن زید، شیعیانی که معتقد به پندار قیام به سیف و خروج علیه قاضی ظالم بودند، او‌را امام خوانده و به زیدیه دارای شهرت شدند.[۶]

شروع قیام و تغییر و تحول مجال آن
زید، به نقل تاریخ طبری، شب چهارشنبه اولیه صفر سال ۱۲۲ق را برای استارت قیام با یاران خویش قرار داده بود.[۷] البته قیام زودتر از موعد مقرر صورت بخشید. وی و یارانش، شامگاه سه­‌روز شنبه از شهر بیرون شدند و خویش را برای نزاع فراهم کردند؛[۸] به دلیل آن که یوسف بن قدمت، استاندار عراق، از رفت‌وآمدهای زید و دو بدن از یارانش استحضار یافته[۹] و به مأموران دستورداد آن‌ها را بازداشت نمایند. با این اکنون، مأموران زید را نیافتند،[۱۰] ولی استحضار حاکمان از محل اقامت زید و دستگیری دو یاور مجاورت وی و احتمال حمله معاند منجر شد که زید و یارانش زودتر فراهم مبارزه شوند.[۱۱]

ملازمت و همراهی نکردن بیعت‌کنندگان
هنگامی زید بن علی از مسافرت شام به کوفه رسید، با استقبال عموم و درخواست‌های قیام مواجه شد[۱۲] و بنابر نقل روحانی اثر گذار، افرادی که به دیدار وی رفتند، با وی بیعت کردند،[۱۳] ولی یک روز گذشته از خروج و استارت قیام، استاندار عراق به والی کوفه امرکرد عموم کوفه در مسجد گردآوری شوند. والی بعداز احضار رهبران طوایف و بزرگان خاندان به مسجد، در شهر اظهار‌کرد که کسی که به مسجد نیاید، خون وی مباح خواهد بود.[۱۴] در فیض از آن تمامی، فقط ۳۰۰ نفر و بنابر نقلی کمتر از آن با زید بن علی ملازمت و همراهی کردند.[۱۵] در منابع آمده میباشد، در آن شب زید بن علی و یارانش، در کویر به راز برده‌ و شعار یا این که منصور اَمِت رمز می‌داده‌اند.[۱۶]

به نقل طبری، روز آن گاه، هنگامی زید با تعداد اندک یاران خویش مواجه شد و از زندانی شدن بزرگان فامیل در مسجد کوفه اگاهی یافت، با ابراز تأسف و اندوه، بیعت‌کنندگان را معذور ندانست[۱۷] و آنان‌را اهل اهمال و نیرنگ خواند.[۱۸] هر‌یکسری بنابر نقل طبری، بزرگان کوفه، قبل از آن عهد‌شکنی عموم کوفه در قبال امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) را به زید بن علی یادآور گردیده و اورا از قیام بازداشته بودند.[۱۹]

بیعت‌کنندگان با زید بن علی، حدود پانزده هزار نفر از کوفیان دانسته گردیده[۲۰] که دربین آن‌ها کسانی از بزرگان کوفه مثلا سلمة بن کهیل، نصر بن خزیمه عبسی، و معاویة بن اسحاق بن زید بن حارثه نیز حضور داشته‌اند.[۲۱] ضمن این، شماری از عموم در مدائن، بصره، واسط، موصل، ری و جرجان نیز با فرستادگان زید بن علی بیعت کرده بودند.[۲۲] در شرایطی که گفتگوی زید بن علی با سلمة بن کهیل، از بزرگان کوفه را مبنای تعداد بیعت‌کنندگان در اختیار بگذاریم، ۴۰ هزار بدن با وی عهد بسته بوده‌اند.[۲۳] در گزارش دیگری از ابوالفرج اصفهانی، از اعلام هواخواهی ۱۰۰ هزار اهل نبرد نیز حرف رفته میباشد.[۲۴] ابوالفرج اصفهانی همینطور از امداد مالی ابوحنیفه، دانا اهل سنت و مبنا‌گذار مذهب حنفی، به زید بن علی خبر داده میباشد.[۲۵]

صاحب و مالک بن نویره
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: صاحب بن نویره
صاحب بن نُوَیرة بن جَمْرَة تَمیمی از صحابه پیامبر پروردگار(ص) و از احاطه و بزرگان در زمانه نا آگاهی و اسلام بود.[۹] صاحب و مالک شعر سرا بود و دیوان شعری داشت.[۱۰] او نزد رسول(ص) رفت و مسلمان شد.[۱۱] فرستاده اورا نماینده خویش در قوم و قبیله‌اش کرد تا زکات را از آنها حسینیه نصرت مشهد بگیرد.[۱۲]

به گفته روحانی عباس قمی، از محدثان شیعه در قرن چهاردهم قمری، صاحب و مالک بن نویره به سبب ساز محبت به اهل‌بیت(ع)، کشته شد.[۱۳] بر طبق نقل فضل و ادب بن شاذان، بعداز رحلت نبی(ص) صاحب و مالک بن نویره به مدینه آمد و با متوجه شدن خلافت ابوبکر، به او اعتراض کرد که چرا طبق گفته رسول(ص)، خلافت را به امام علی(ع) واگذار آدرس حسینیه نصرت مشهد نکرده میباشد.[۱۴]

قتل صاحب و مالک در پیکار‌های رِدّه
به گفته علامه امینی[۱۵] و فرستاده جعفریان،[۱۶] از تاریخ‌پژوهان شیعه، به هیچ وجه صاحب و مالک بن نویره به جهت انحراف اخلاقی خالد بن ولید کشته شد. صاحب از پرداخت زکات به حکومت ابوبکر پرهیز و آن را میان خویشاوندان خویش تقسیم می کرد.[۱۷] به گفته سید عبدالحسین شرف‌الدین، مولف کتاب النص و الاجتهاد، صاحب و مالک به دلیل آنکه در مشروعیت خلافت ابوبکر و درست بودن پرداخت زکات به وی شک داشت، از دادن زکات به وی پرهیز رزرو حسینیه نصرت مشهد می کرد.[۱۸]

خالد بن ولید به امر ابوبکر، برای رویا رویی با ارتداد صاحب و خویشان‌اش، سوی آنها در حیطه بُطاح رفت.[۱۹] ابوبکر امر داده بود، قبل از استارت نزاع پایبندی آن ها به نماز سنجیده شود تا از ارتداد آن‌ها مطمئن شوند.[۲۰] صاحب و مالک که از عزیمت خالد به سوی خویش با خبر گردیده بود، برای نشانه دادن حُسن نیت خویش و برای دوری از این توهم که آن‌ها سپاهی را فراهم ساخته‌اند، اجتماع اشخاص قوم و قبیله خویش پراکنده تشکیل داد، تا گمان نکنند آنها آرایش و پیرایش جنگی گرفته‌اند.[۲۱] برخی از انصار که پایبندی صاحب و بستگان وی به نماز را دیدند، به مخالفت با خالد بن ولید پرداختند، اما خالد توجهی به آنان شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نکرد.[۲۲]

صاحب و مالک برای ثابت عدم ارتدادشان هم پا با همسرش، اُم‌ّتَمیم، نزد خالد حاضر شد، البته خالد با دیدن همسر وی که زن زیبایی بود، صاحب را کشت و به عبارتی شب با همسر صاحب که در عِدّه وفات شوهرش بود، همبستر شد.[۲۳] به نقل از یعقوبی تاریخ‌نگار قرن سوم، خالد با دیدن امّ‌تمیم بابیان این گزاره که «به خداوند عهدوپیمان آنچه در مشت داری، جز با کشتن تو به دست نمی‌آورم» صاحب را کشت.[۲۴] بر اساس گزارش واقدی، مورّخ سده دوم هجری، خالد از بازه زمانی‌ها پیشین در فکر امّ‌تمیم بود. صاحب و مالک نیز پیش از کشته‌شدن خویش، علت خالد را زیبایی همسرش تیتر کرده بود.[۲۵] درگذشت اورا از حادثه ها سال ۱۱ قمری گزارش کرده‌اند.[۲۶]

اعتراض صحابه به قتل صاحب
شغل های مغایر شرع خالد، اعتراض برخی صحابه، همانند ابوقَتادَه انصاری و عبدالله بن قدمت را بر انگیخت.[۲۷] بعداز آنکه گزارش سپاه خالد به مدینه رسید عُمَر بن خَطّاب درباره شغل های مغایر شرع خالد با ابوبکر به مذاکره پرداخت و از وی خواست خالد را از فرماندهی عزل نماید.[۲۸] قدمت بن خطاب، خالد بن ولید را به جرم قتل صاحب، مستحق قصاص و به جرم همبسترشدن با همسر وی، مستحق سنگسار می‌دانست.[۲۹] ولی ابوبکر با رد درخواست قدمت، خالد را در اجتهاد غلط خویش معذور دانست.[۳۰] و او‌را شمشیری از شمشیرهای خدا دانست که بر معاندان پروردگار برکشیده شد‌ه‌است.[۳۱]

بعداز آنکه مُتَمِّم بن نویره، اخوی صاحب و مالک، به خون‌خواهی برادرش نزد ابوبکر رفت، ابوبکر امر کرد، دیه صاحب و مالک از بیت‌المال پرداخته گردد.[۳۲] همینطور وی به خالد امرکرد از همسر صاحب و مالک جداگانه گردد، اما خالد هیچگاه این امر ابوبکر را اجرا نداد.[۳۳] به گفته محمد حسین هِیْکَل، تاریخ‌پژوه مصری، از‌آنجا که ابوبکر در حکومت خویش به خالد نیاز داشت، پیوسته او‌را به فعالیت می‌گرفت.[۳۴] ولی قدمت خطای اورا از خاطر مبارزه و به همین انگیزه بود که پس از فوت ابوبکر و خلیفه شدن وی، خالد را از فرماندهی سپاه بیرون کرد.[۳۵]

اثرها درباره امام خمینی
درباره امام خمینی اثر ها علمی‌، هنری و چندرسانه‌ای اکثری خوی گردیده‌است.[۱۰۹]

کتاب‌ها
کتاب‌های خاطرات مرتبط به امام خمینی بخشی از اثرها منتشره درباره وی میباشد. این کتاب‌ها گاه به صورت بدون واسطه به خاطرات مرتبط با امام خمینی می پردازند و گاه ضمنا گزارش معاش شاگردان و دور و بری ها وی، خاطرات مشترک نیز نقل شد‌ه‌است. کتاب‌های پا به پای آفتاب، که در ۸ جلد عده شد‌ه‌است دارای شهرت‌ترین کتاب در این باره میباشد.[۱۱۰] امام به ماجرا دانشوران، پرتوی از خورشید، خاطرات سال‌های نجف در دو جلد،[۱۱۱]و در سایه آفتاب نوشته محمدحسن حسینیه نصرت مشهد رحیمیان [۱۱۲] از سایر اثر ها در این مورد‌اند.
دسته اوراق مربوط به کار‌های سیاسی امام خمینی در زمان پیکار با نظام سلطنتی پهلوی در ۲۲ جلد منتشر گردیده است.[۱۱۳]پژوهش و تحليلی از نهضت امام خمینی از تیم‌های سابق در مسئله پژوهش کار های سیاسی امام خمینی میباشد که به وسیله سید حمید شیخ (زیارتی) بازرسی و تدوین گردیده است. مولف برای مستند کردن کتاب خویش از عکس‌ها، اعلامیه‌ها، طومار‌های علما، تلگراف‌ها، استفتائات و کارت‌های تهنیت به کارگیری آدرس حسینیه نصرت مشهد نموده است.[۱۱۴]
منظومه فکری امام خمینی، که حاوی ۲۴ نوشته ی علمی از نویسندگان متفاوت میباشد. این کتاب با غرض معرفی نظام‌مند قسمت‌های فکری و مبانی تفکر وی رزرو حسینیه نصرت مشهد تألیف گردیده‌است.[۱۱۵]
دانشنامه امام خمینی: این دانشنامه در ۱۰ جلد به بعد ها متفاوت معاش فردی، خصوصیت‌های شخصیتی، تلاش، بینش‌ها و مسایل پیرامونی امام خمینی و نیز اشخاص مربوط به وی میپردازد. این دانشنامه به وسیله مؤسسه تهیه و انتشار اثرها امام خمینی تدوین و در سال ۱۳۹۹ش از آن رونمایی شد. در‌این دانشنامه بیشتراز ٨۶٠ مدخل اساسی و بیشتراز ۵٠٠ مدخل ارجاعی وجود دارااست و بیش تر از یک‌سوم نوشته ی علمی‌های آن دارنده تصویر میباشد.[۱۱۶]
دایرة المعارف مصوّر تاریخ معاش امام خمینی، مولف: جعفر شیرعلی‌نیا، سایان، طهران، ۱۳۹۳ش.
مقاله ها و نقطه پايان‌طومار‌ها
مقاله‌ها منتشر گردیده درباره معاش یا این که درنگ‌های امام خمینی در جایی گردآوری‌آوری نشده میباشد. کلیه ساله در سالگرد درگذشت وی در نصفه خرداد ماه خبرنامه‌ها و مجلات بخشی از فضای خویش را به نوشته ی علمی‌هایی با محوریت امام خمینی تخصیص می دهند. در مقر اینترنتی پرتال امام خمینی چکیده بیش تر از ۵۵۰ نقطه پايان‌طومار دانشگاهی که زمینه آنان رسیدگی درنگ‌ها و معاش امام خمینی میباشد، شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد منتشر شد‌ه‌است.[۱۱۷]

اثر ها تعدادی رسانه‌ای
فیلم سینمایی فرزند صبح به کارگردانی بهروز افخمی.
گروه تلویزیونی صنوبر به کارگردانی مجتبی راعی[۱۱۸]
مستند امام روح الله. ساخته کانال تلویزیونی المنار لبنان. که به گویش عربی در ده نصیب به گذر زمان معاش امام خمینی پرداخته میباشد. این تاثیر به فارسی دوبله و پخش شد.[۱۱۹]
نگارخانه تصاویر
بقاع امام خمینی
بقعه امام خمینی

مراسم سی و پنجمی سالگرد امام خمینی (۱۴ خرداد ماه ۱۴۰۳ش/بقاع امام خمینی)[۱۲۰]
مراسم سی و پنجمی سالگرد امام خمینی (۱۴ خرداد ماه ۱۴۰۳ش/بقعه امام خمینی)[۱۲۰]
پانویس
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۴.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۷۱ و ۷۲.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۵.
جعفریان، جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی کشور‌ایران، ۱۳۹۰ش، ص۳۲۳.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۵.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۷۲ و ۷۳.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۹.
حیدری، «وضع سیاسی اجتماعی خمین در عصر بابا امام»، ص۱۲۳.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۸–۲۶۲.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۴۱ و ۴۲.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۴۷.
نیکو، خاطرات آیت‌الله نیکو، ۱۳۸۴ش، ص۴۱ و ۴۲.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۵.
بهبودی، الف لام خمینی، ۱۳۹۷ش، ص۲۷ و ۲۸.
محمدی ری‌شهری و سایرافراد، دانشنامه ری، ۱۳۹۸ش، ج۲، ص۲۲۵.
میریان، بابا کریم، ۱۳۸۴ش، رای زنی با زهرا مصطفوی، ص۳۴ و ۳۵.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۱۹۳.
عارفی، طبیب دلها، ۱۳۷۶ش، ص۳۴۱.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۱۹۷.
رجایی، تشنه و دریا، ۱۳۹۲ش، ص۲۱۷.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۸۹ش، ص۱۹۹.
«آیت‌الله خمینی چطور الهام‌نصیب مشهورترین خوشحالی فوتبال ولز شد؟».
«تامل‌های وحدت نصیب امام، راهگشای ایرادات عالم اسلام»، ص۲۴۶.
«تأکید بر برگزاری هرچه با شکوه‌خیس مراسم بزرگداشت حضرت امام در سراسر مرزوبوم»، پرتال امام خمینی.
انصاری، «پشت صحنه مراسم ۱۴ خرداد ماه و رویدادها تلخ آن»، ص۳۰۱.
برای مثال نگاه نمایید به «سخنها در مراسم بیستمین سالگرد رحلت امام خمینی»، دفتر کار محافظت و انتشار اثرها حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۶.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۷۸ش، ص۱۶.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۷۸ش، ص۱۶.
شیرعلی‌نیا، دایرة المعارف مصور تاریخ معاش امام خمینی، ۱۳۹۴ش، ص۱۸.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۶.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۷.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۷.
علوی، «امام خمینی، فلسفه اسلامی و دیدگاه عقلی»، ص۲۲۱.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۷.
امام خمینی، موسوعة الامام الخمینی ۴۵: تعلیقات گستردن فصوص الحکم و تعلیقات علی مصباح الانس، ۱۴۳۴ق، مقدمة التحقیق، ص۵.
اردبیلی، تقریرات فلسفه امام خمینی، ۱۳۹۲ش، ج۱، پیشگفتار، صx.
«عرایض در دیدار اعضای مجمع بهتر حکمت اسلامی»، تارنمای محل کار مراقبت و تکثیر اثرها حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
بهبودی، الف لام خمینی، ۱۳۹۷ش، ص۱۵۸؛ شیرعلی‌نیا، دایرة المعارف مصور تاریخ معاش امام خمینی، ۱۳۹۴ش، ص۴۵.
روضه خوان، نهضت امام خمینی در کشور‌ایران، ۱۳۶۱ش، ص۹۸؛ شیرعلی‌نیا، دایرة المعارف مصور تاریخ معاش امام خمینی، ۱۳۹۴ش، ص۴۵.
شیخ، نهضت امام خمینی در کشور ایران، ۱۳۶۱ش، ص۱۰۱.
بهبودی، الف لام خمینی، ۱۳۹۷ش، ص۱۵۷.
بهبودی، الف لام خمینی، ۱۳۹۷ش، ص۱۵۸.
رجایی‌نژاد، «اجازات در سیره نظری و عملی امام خمینی(س)»، مقر استحضار‌رسانی و خبری جماران.
«مروری بر تناقض‌های دایرةالمعارف تعالی اسلامی درباره اجتهاد امام خمینی»، راءس سندها انقلاب اسلامی.
پوسانی، «آیا امام خمینی اذن اجتهاد داشت؟»، کانال اجتهاد.
شیرعلی‌نیا، دایرة المعارف مصور تاریخ معاش امام خمینی، ۱۳۹۴ش، ص۲۲.
حافظیان، «اجازات حسبیه امام خمینی»، ص۱۸۶.
پوسانی، «آیا امام خمینی اذن اجتهاد داشت؟»، کانال اجتهاد.
کمیته علمی کنگره شهید آیت الله سید مصطفی خمینی، ‏یادها و یادمانها از شهید آیت‌الله سید مصطفی خمینی (ره)‏، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۳۵.
«آیت‌الله محمد یزدی»، تارنما قانونی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۷.
بهبودی، الف لام خمینی، ۱۳۹۷ش، ص۱۳۸.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۷.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۸.
امام خمینی، ولایت دانا، ۱۳۹۴ش، پیشگفتار چاپ کننده، ص۱.
مؤسسه تهیه انتشار اثر ها امام خمینی (ره)، امام به ماجرا دانشوران، ۱۳۹۲ش، ص۹۸.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۶۸ش، ج۱۹، ص۴۲۷ و ۴۲۸.
امام خمینی، تعبیروتفسیر سوره ستایش، ۱۳۷۵ش، پیشگفتار، شیت د.
ایازی، «چرا تعبیر و تفسیر سوره ستایش امام خمینی توقیف شد؟»، مقر استحضار‌رسانی و خبری جماران.
ربانی، مدرسه‌های حدیثی، بی‌تا، ص۳۳۸.
انصاری، حدیث بیداری، ۱۳۷۸ش، ص۱۹–۲۰.
علوی، «امام خمینی، فلسفه اسلامی و طریقه عقلی»، ص۲۲۱.
«فهرست تألیفات امام خمینی»، پرتال پژوهشی و اگاهی‌رسانی راءس تهیه و تنظیم و تکثیر اثر ها امام خمینی.
رجبی، معاش‌طومار سیاسی امام خمینی، ۱۳۷۸ش، ص۲۲۹.
خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۲۳.
«برگی از صحیفه/ تحریم رفراندوم دروغین پاد شاه به وسیله امام خمینی»، پرتال پژوهشی و آگهی راءس تهیه و انتشار اثر ها امام خمینی.
رجبی، معاش طومار سیاسی امام خمینی، ۱۳۷۸ش، ص۲۵۰؛ «مروری بر رخدادهای فصل بهار 1342...»، پرتال پژوهشی و آگهی راس تهیه و تنظیم و انتشار اثرها امام خمینی.
«صوت سخنرانی امام خمینی بمناسبت ثبت کاپیتولاسیون»، پرتال پژوهشی و اگاهی‌رسانی راءس تهیه و انتشار اثرها امام خمینی.
«رهبری»، پرتال امام خمینی.
«معاش‌طومار»، پرتال امام خمینی.
«تأسیس شورای پاسبان به داستان تصاویر ایرنا»، تارنما شورای پاسبان.
متن بدون نقص قانون اساسی ایران،‌ ۱۳۸۸ش، ص۲۶و۲۷، اصل ۴ و ص۵۵، اصل ۹۶.
متن بی نقص قانون اساسی ایران،‌ ۱۳۸۸ش، ص۵۶، اصل ۹۸.
متن بدون نقص قانون اساسی ایران،‌ ۱۳۸۸ش، ص۵۶، اصل ۹۹.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج ۱۷، ص ۳۲۱.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۰، ص۴۶۴.
متن بدون نقص قانون اساسی ایران،‌ ۱۳۸۸ش، ص۶۳،‌ اصل ۱۱۲.
متن بی نقص قانون اساسی کشور،‌ ۱۳۸۸ش، ص۶۲،‌ اصل ۱۱۰.
متن بی نقص قانون اساسی کشور،‌ ۱۳۸۸ش، ص۶۱،‌ اصل ۱۱۰.
متن بدون نقص قانون اساسی ایران،‌ ۱۳۸۸ش، ص۶۴،‌ اصل ۱۱۲.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۹، ص ۲۶۷.
روز قدس، تابناک.
«رویدادهای اساسی سال ۱۳۶۷ هجری شمسی»، وبسایت جامع امام خمینی.
«پیام به آقای میخائیل گورباچف (دعوت به اسلام و پیش‌بینی باخت کمونیسم)»، پرتال امام خمینی.
سیری بر زندگانی و شخصیت امام راحل، بلاغ.
امام خمینی، صحیفه امام،‌ ۱۳۷۸ش، ج۲۱، ص۲۶۳.
امام خمینی، صحیفه امام،‌ ۱۳۷۸ش، ج۲۱، ص۲۶۸.
نگاه نمایید به امام خمینی، ولایت فقید، ۱۴۲۱ق، ص۱.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۰، ص۴۵۲.
امام خمینی، صحیفه امام،‌ ۱۳۷۸ش، ج۲۱، ص۲۹۱.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۱،‌ ص۲۸۹.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۱، ص۱۷۷.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۱، ص۱۲۹.
امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۱، ص۱۵۱.
حسینی، درآمدی بر اسلام ناب، ۱۳۸۹ش، ص۱۶۳.
فلاح‌پور، «بعد ها و مرزهای اسلام ناب محمدی»، ص۳۷.
امام خمینی(ره) از حیث دیگرافراد»، پرتال فرهنگی راسخون.
امام خمینی(ره) از لحاظ دیگرافراد»، پرتال فرهنگی راسخون.
امام خمینی(ره) از حیث دیگرافراد»، پرتال فرهنگی راسخون.
امام خمینی(ره) از دید دیگرافراد»، پرتال فرهنگی راسخون.
شبیری زنجانی، جرعه‌ای از دریا، ۱۳۹۳ش، ج۳، ص۶۶۳.
امام خمینی(ره) از نظر بقیه افراد»، پرتال فرهنگی راسخون.
امام خمینی(ره) از حیث دیگر افراد»، پرتال فرهنگی راسخون.
«شعر حضرت امام که در جواب به طومار شهید ستاری نوشتند+تصویر»، خبرگزاری عجم.
خمینی، دیوان امام،۱۳۸۳ش، ص۲۷۹.
«پیشخوان کتاب»، پرتال امام خمینی.
«دستکاری تازه دسته پا به ‌پای آفتاب...»، خبرگزاری کتاب جمهوری اسلامی ایران.
«فهرست گروه اثر ها خاطره...» مقر اگاهی‌رسانی و خبری جماران.
«کتابشناسی در سایه آفتاب»، سازمان اوراق و کتابخانه ملی کشور ایران.
«کتاب ۲۲ جلدی «سیر مبارزات یاران امام (ره) در آیینه ورقه ها ساواک...»، خبرگزاری تسنیم.
«پژوهش و تحلیلی از نهضت امام خمینی»، وبسایت ۱۵ خرداد ماه.
خسروپناه، منظومه فکری امام خمینی، ۱۳۹۶ش، ص۳۳.
«هم‌زمان با فرا وصال بعثت نبی اسلام (ص) از دانشنامه امام خمینی در حسینیه جماران رونمایی شد»، پرتال امام خمینی.
«نقطه پایان‌طومار‌ها/نقطه پايان‌طومار‌های دانشجویی»، پرتال خمینی.
«تصویر امام (ره) در تلویزیون و سینما...»، خبرگزاری لیوان جم آنلاین.
«فیلم مستند امام روح‌الله...»، بایگانی مستند و سخنرانی مبین مدیا.
«سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای در مراسم سی و پنج‌مین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی»، مقر محل کار محافظت و انتشار اثر ها حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
یادداشت
در سال ۱۳۶۷ش تیمسار ستاری که فرماندهی نیروی هوایی ارتش را بر ذمه داشت، برای شادباش سالروز ولادت حضرت فاطمه(س) طومار‌ای را به امام خمینی فرستاد. امام خمینی در ذیل متن شادباش ارسالی این شعر را با خط خود نوشت
منابع
امام خمینی، سید روح‌الله، تعبیر و تفسیر سوره ستایش، طهران، مؤسسه تهیه و انتشار اثر ها امام خمینی، ۱۳۷۵ش.
امام خمینی، سید روح‌الله، صحیفه امام، طهران، مؤسسه تهیه و تنظیم و تکثیر اثرها امام خمینی، ۱۳۶۸ش.

ابوبکر محمد بن قدمت بن محمد تمیمی (۲۸۴- ۳۵۵ق)، مشهور به اِبْن جِعابی، محدث و رجالی امامی بود. او در کتاب ها رجالی شیعه آیتم مدح قرار گرفته میباشد، [۱] و در برخی نسخه ها الفهرست روضه خوان طوسی توثیق حسینیه نصرت مشهد گردیده است.

معاش
ابن‌ندیم[۲] اسم او را عمرو بن محمد و روحانی طوسی[۳] قدمت بن محمد تصویب نموده است. بنابر برخی نسخه ها الفهرست طوسی[۴] ابن‌عبدون نیز مرتکب همین غلط گردیده است. ابن‌جعابی احتمالاً در بغداد زاده شد.[۵] و در همین شهر از عالم آدرس حسینیه نصرت مشهد رفت.[۶]

وی در دهه انتها قرن سوم هجری قمری در بغداد سرگرم علم آموزی بوده و این مقاله از حضور او نزد مشایخی زیرا حکم دهنده ابومحمد یوسف بن یعقوب (درگذشت۲۹۷ق) و برخی دیگر پر‌نور رزرو حسینیه نصرت مشهد میشود.

از معاش او در مسافت ۳۰۰-۳۳۰ق /۹۱۲-۹۴۲م استحضار چندانی در اختیار وجود ندارد، جز اینکه او برای استماع از عبدالله بن محمد دینوری به دینور سفری داشته میباشد.[۷] بسیار محتمل میباشد که مهاجرت وی به موصل و تصدی منصب قضا در آنجا[۸] مرتبط با همین عصر شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد باشد.

ابن‌جعابی در زمان حکومت اِخشید (۳۲۴-۳۳۴ق) سفری به مصر کرد و با وی دیدار کرد.[۹] او مدتی را نیز نزد سیف الدوله، قاضی شیعی حلب (۳۳۳-۳۵۶ق) سپری کرد.[۱۰] ابن‌جعابی بجز حلب به دیگر نقاط شام برای مثال دمشق و حوزه‌ ساحلی مدیترانه نیز مهاجرت کرد.[۱۱]

گر چه احادیث در باب ترتیب این سفرها مقداری با هم اختلاف دارا هستند، البته شاید بتوان همگی سفرهای ذکر شده به مصر و شام را متصل به یکدیگر و یه خرده گذشته یا این که بعداز ۳۳۳ق /۹۴۵م دانست. به هر اکنون او به بغداد رجوع.[۱۲] قاضی نیشابوری در بین سالهای ۳۴۱-۳۴۳ق[۱۳] و ابن‌عیاش[۱۴] بعداز ۳۴۰ق از شاگردان وی درین عصر بوده‌اند.

ابن‌جعابی در ۳۴۸ق در ارجان نزد ابن‌عمید، وزیر دارای اسم و رسم آل بویه بوده[۱۵] و ظاهراً کمتر از یکسال آنگاه یار و همدم وی به بغداد برگشت، [۱۶] ولی در آنجا تفکر نکرد و در ۳۴۹ق روانه اصفهان شد.[۱۷] داده ها درباره ابن‌جعابی راجع‌به سالهای ۳۴۹-۳۵۳ق اندک میباشد، اما دانسته گردیده که او در ۳۵۳ و ۳۵۴ق در بغداد بوده و روحانی اثرگذار[۱۸] و ابن‌بابویه[۱۹] در آنجا از وی استماع کرده‌اند. ابن‌جعابی در حین حیات خویش دست کم یک توشه به کوفه[۲۰] و دو توشه به رقه[۲۱] مهاجرت نموده است که از تاریخ آن‌ها خبری در دسترس وجود ندارد.

مختصات
ابن‌جعابی در نگهداری و ضبط متن ها و اوراق روایات قادر بود و ضمن نقل، به عیب گیری حدیث نیز می‌پرداخت.[۲۲] ابن‌جعابی در حال و روز و انساب رجال داده ها وسیعی داشت، از گرانقدر‌ترین مشایخ بعدازظهر خویش در عراق، شام و مصر حدیث شنید، و اسانید اهل خراسان را نیز در چنگ داشت.[۲۳]

مشایخ و شاگردان
به عنوان مثال مشایخ او می‌قدرت ابوبکر محمد بن یحیی مروزی، ابوعمر محمد بن جعفر قتات، محمد بن حسن بن سماعه حضرمی، ابوبکر جعفر بن محمد فریابی، ابوبکر محمد بن محمد بن سلیمان باغندی، احمد بن محمد بن عقده همدانی، و ابومحمد هیثم بن خلف غربت را اسم پیروزی.[۲۴]

از شاگردان و راویان او نیز می‌قدرت از ابوالحسن علی بن قدمت دارقطنی، ابوحفص قدمت بن احمد شاهین، هارون بن موسی بن احمد تلعکبری، ابو عبدالله حسین بن عبیدالله غضائری، ابوالفتح هلال بن محمد حفار، ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن عبدون، بزاز، ابوطاهر عبدالله بن احمد خازن و ابونعیم احمد بن عبدالله اصفهانی اسم پیروزی.[۲۵]

مذهب
اینکه مذهب ابن‌جعابی امامی بوده، بارها به وسیله رجال نویسان آیتم تأیید قرار گرفته میباشد، [۲۶] ولی درباره ی وثوق او اقوال اهل سنت متعدد میباشد.

از طریقه علمای رجال
دارقطنی در روایتی بر ودیعه وی در قصه تأکید کرده، لیکن برخی از معاصران او اورا آیتم طعن قرار داده‌اند.[۲۷]
بعضی رجال نویسان متأخر با توکل بر این اتهامات ابن‌جعابی را در آئین سست دانسته و گناه کار شمرده‌اند، [۲۸] از دست اندرکاران تضعیف وی بوسیله اشخاص حافظه گردیده، تشیع ابن‌جعابی[۲۹] و هم‌نشینی وی با متکلمان[۳۰] لازم به ذکر میباشد.
ولی در کتاب ها رجالی شیعه او گزینه مدح قرار گرفته میباشد، [۳۱] حتی‌در برخی نسخه ها الفهرست روحانی طوسی[۳۲] او توثیق گردیده‌است.[۳۳]
اثر ها
به گفته خطیب بغدادی، [۳۴] ابن‌جعابی اثر ها متعددی در حدیث، تاریخ و دانش رجال تألیف نموده است. بعضا گفته‌اند که وی به هنگام احتضار امر داده تا کتاب‌هایش را بسوزانند، و به دنبال آن تلی از کتاب به حریق کشیده شد، [۳۵] قبل از آن نیز بخشی از کتاب‌هایش در رقه از در بین رفته بود، [۳۶] با این همگی قسمتی از اثر ها او تا مدتی بعد از مرگش باقی بوده میباشد. برخی از این اثر ها که اکنون اثری از آن ها در اختیار وجود ندارد عبارتند از:

تسمیة اینجانب روی الحدیث و غیره اینجانب العلوم و اینجانب کانت له صناعة و مذهب و نحلة.[۳۷]
الشیعة اینجانب اصحاب الحدیث و طبقاتهم، که بر پایه ی گزارش نجاشی[۳۸] این کتاب دستکم تا یک قرن بعداز ابن‌جعابی باقی بوده میباشد.
اینجانب حدث هو و ولده (ابوه) عن النبی(ص)، ابن‌حجر[۳۹] آن را به او نسبت داده و از آن نقل نموده است.
اینجانب روی حدیث غدیرخم.[۴۰] ابن‌شهر آشوب احتمالاً این کتاب را چشم بوده میباشد. او متذکر گردیده که ابن‌جعابی حدیث غدیر را از ۱۲۵ طرز گرد آورده میباشد.[۴۱] هفت شیوه از راه‌های سابق الذکر را ابن‌بابویه در معانی الاخبار[۴۲] نقل نموده است.
پانویس

حضور در غار ثور
پیامبر معبود در شب نخستین ربیع الاول رهسپار غار ثور شد و ابوبکر بن ابوقحافه نیز با او همپا گشت و بعد از سه روز که در غار ثور ماندند، در شب چهارم ربیع الاول راه و روش مدینه را در پیش حسینیه نصرت مشهد گرفتند.[۱۷]

آغاز ملازمت ابوبکر با رسول(ص) چندان معین وجود ندارد و برخی گفته‌اند نبی(ص) در رویکرد اتفاقی ابوبکر را رویت کرد و یار و همدم خویش موفقیت؛[۱۸] همینطور نقل دیگری میباشد که رسول(ص) در شب حمله مشرکان به منزل ابوبکر رفت و از آنجا به طرف غار ثور رهسپار شد.[۱۹] عهد سومین میباشد که ذکر میدارد ابوبکر به سراغ رسول(ص) آمد و علی(ع) اورا به مخفیگاهش ارشادوراهنمایی آدرس حسینیه نصرت مشهد کرد.[۲۰]

اقدامات حضرت علی(ع)
حضرت علی(ع) بعد از رفتن فرستاده(ص) به غار ثور شکیبایی کرد تا شب بعدی فرا رسید. وی همدم هند بن ابی هاله تکان کرد تا نزد فرستاده الله(ص) در غار رفتند و در آنجا آن حضرت(ص) به هند امرکرد که برای او و همراهش دو شتر خریداری نماید. ابوبکر بیان کرد: ای فرستاده آفریدگار، برای خویش و شما دو مرکب مهیا کرده‌ام که با آن ها تا مدینه مسافرت میکنیم. پیامبر الله(ص) فرمود: اینجانب هر دو و حتی یکی‌از آنها را قبول نمیکنم، مگر آن که بهای آن‌ها‌را بپردازم. ابوبکر ذکر کرد: تفویض با شماست و وی به علی(ع) امرکرد که بهای شترها را بپردازد و آنگاه به وی پیشنهاد کرد که ودیعت‌ها را رد نماید و تعهدات رزرو حسینیه نصرت مشهد او‌را بپردازد.

[۲۱] علی(ع) سه شبانه‌روز در مکه ماند و ودیعت‌های عموم را که نزد نبی‌ آفریدگار بود، به صاحبانش رسانید و زمانی که‌این فعالیت را اجرا بخشید، به مدینه مهاجرت کرد و همپا پیامبر آفریدگار در منزل کلثوم بن هدم خانه گزید.[۲۲]در‌این مهاجرت، فواطم ثلاث (فاطمه دختر رسول، فاطمه بنت اسد، فاطمه دختر زبیر) با گروهی دیگر ازنان همدم امیرالمؤمنین(ع) بودند. حضرت درراه به کمین معاندان عکس العمل کرد، اما با رویا رویی با آن‌ها توانست جان همراهانش را نگهداری نماید و به تندرست روانه مدینه شدند.[۲۳] [یادداشت ۱]رسول(ص) هنگام سفر از مکه به امیرالمؤمنین(ع) اینگونه فرمود: «اینجانب دخترم فاطمه را به تو سپردم و هردوى شمارا نیز به خداوند می‌سپارم و از آفریدگار می‌‏خواهم که پاسبان و حافظ شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد شما باشد.» [۲۴] [یادداشت ۲]

تعقیب رسول(ص)
قریش بعد از آنکه در نقشه خویش ناکام ماندند، کوشیدند نبی(ص) را قبل از آنکه به مدینه رسد پیدا نمایند و او‌را به قتل برسانند؛ ازاین‌رو، ردّ اورا گرفتند تا به غار ثور رسیدند. یکی آنها اذعان کرد: از اینجا عبور نکرده‌اند یااینکه به عرش عروج کرده‌اند یا این که در زمین فرو رفته‌اند.[۲۵]

بنابر بعضی نقل‌ها، پروردگار عنکبوتی را مأمور کرد تا با تارهای خویش، درِ غار را ببندد. زمانی تعقیب‌کنندگان تارها را دیدند، به‌این فیض رسیدند که کسی وارد غار نشده میباشد و براین اساس دست از تعقیب کشیدند.[۲۶]در برخی گزارش‌ها به آشیانه کردن دو کبوتر وحشی و به روایتی روییدن درختی فرا روی فرستاده(ص) نیز اشاراتی گردیده است. [۲۷] [یادداشت ۳] همینطور نقل گردیده‌است فرشته‌ای به‌شکل بشر و سوار بر اسب رسید و ذکر کرد: محمد اینجا وجود ندارد، در‌این دره‌ها جست‌وجو نمایید تا او‌را بیابید. پس مشرکان از غار بدور شدند و در کوه‌ها و دره‌ها درگیر جست‌وجو شدند.[۲۸]

تکان به‌سوی یثرب و توقف در قبا
فرستاده(ص) سه روز در غار ماند و آن‌گاه به‌سوی مدینه جنبش کرد.[۲۹] رسول(ص) ۱۲ ربیع‌الاول هنگام ظهر به یثرب رسید و در قباء توقف کرد و نماز خواند و مسجد قبا را در دوران چندین روزی (یک هفته یا این که پاره ای بیشتر) که در آنجا اقامت داشت ایجاد کرد. او در آنجا میهمان (بنی) عمرو بن عوف شد و پاره ای بیشتر از ده روز پیش آنها اقامت کرد. اشخاص این خاندان از فرستاده خواستند تا پیش آنها بماند و برایش منزل‌ای بسازند، البته وی نپذیرفت و فرمود که درانتظار وصال علی بن ابی طالب(ع) میباشد و به عبارتی باز ماند تا علی بن ابی طالب رسید.[۳۰]

حَریز بن عبداللّه سجستانی؛ راوی‌، محدّث‌ و عالم‌ شیعی قرن دوم هجری قمری میباشد. پدرش حکم کنندهِ سجستان بود. مردم احادیث او از زرارة بن اعین و محمد بن مسلم حسینیه نصرت مشهد نقل گردیده‌است.

رجالیان شیعه اشاره کرده‌اند که حریز یک‌سری کتاب داشته میباشد که به عنوان مثال اصول اربعمأة شمرده میشوند. اکثر اوقات احادیث او، در ارتباط نماز بوده که نسبتاًً کل متن تاثیر پر اسم و رسم حریز، کتاب الصلاة، در ارتباط الصلاةِ کتاب ها اربعه باقی مانده میباشد. او سوای اذن امام درست گو(ع)، علیه خوارج سجستان دست به چاقو موفقیت و به دست آن ها آدرس حسینیه نصرت مشهد کشته شد.

میلاد و نسب
لقب او‌را ابومحمد[۱] و ابوعبداللّه[۲] بیان کرده‌اند. حریز از موالی (آزادشدگانِ)خویشان اَزْد، از قبایل مستقر در کوفه، بوده میباشد. عقیلی[۳] از محدثی از همسایه بصره به اسم ابوحریز عبدالله بن حسین ازدی کوفی حافظه کرده که حاکم سَجِستان بوده میباشد. به حیث میرسد، این محدث، با اعتنا به تمایل‌های شیعی و نیز لقب‌اش(ابوحریز)، بابا حریز باشد.[۴]؛ [۵] و ابن‌حجر عسقلانی[۶] او را حتماً بابا حریز دانسته‌اند. حریز نیز احتمالاً در کوفه به‌ جهان رزرو حسینیه نصرت مشهد آمده میباشد.

البته وی علی‌رغم اینکه کوفی بود، به سجستانی (اسم قدیم سیستان) آوازه داشت. نجاشی[۷] منجر آوازه حَریز به سجستانی را اشتغال او به بیزنس روغن در سجستان دانسته، ولی برقی،[۸]کشی[۹]روحانی طوس [۱۰]فارغ از اشاره به عمل حریز، صرفا از جابجایی وی از کوفه و سکونتش در سجستان صحبت گفته‌ اند. حریز در سجستان در تضارب با خوارج کشته شد. امام درست گو(ع) حریز را به‌ منجر رفتارش در تضارب با خوارج سجستان، شماتت شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نموده است.[۱۱]

دانا
حریز از فقیهان پر رنگ بعد از ظهر خویش بوده و یونس‌ بن عبدالرحمان قمی او را به‌اعتبار علم عظیم‌اش در فقه ستوده[۱۲] و گفته که وی از امام راست گو(ع) صرفا دو حدیث نقل نموده است.[۱۳] در منابع رجالی اهل سنّت نیز از وی تحت عنوان یکی مشایخ شیعه خاطر شد‌ه‌است.[۱۴]از گفتگوی در بین حریز و ابوحنیفه، درباره بعضا مسائل شرعی، گزارشی آورده میباشد.

مشایخ
مشایخ او عبارتند از:

زرارة بن اعین
محمد بن مسلم[۱۵]
قاسم‌بن یحیی‌بن حسن‌بن راشد[۱۶]
بُرَید بن معاویه عجلی،[۱۷]
معلّی‌ بن خُنَیس[۱۸]
فُضَیل‌ بن یسار[۱۹]
راویان داستان از حریز
حماد بن عیسی جهنی
علی‌بن رباط
محمدبن ابی‌عمیر[۲۰]
عبدالله بن عبدالرحمان اصم[۲۱]
اثر ها
کتاب الصلاة
کتاب نوادر[۲۲]
کتاب الزکاة
کتاب الصیام[۲۳]
احادیث مو جود درین کتاب ها در جامعه ها حدیثی شیعه نقل گردیده است.

پانویس
نجاشی، \'فهرست اسماء مصنّفی الشیعة المشتهر ب رجال‌النجاشی، ۱۴۰۷ق، ص۱۴۴.
کشی، سپردن معرفةالرجال، ۱۳۴۸ش، ص۳۸۵؛ شوشتری، قاموس الرجال، ۱۴۱۰ق، ج ۳، ص۱۶۴.
عقیلی، کتاب‌الضعفاءالکبیر، ۱۴۱۸ق، سفر۲، ص۲۴۰.
مدرسی طباطبائی، تربت‌ پاکان‌، ۱۳۵۵ش، ج۱، ص۲۴۴.
ابن‌ماکولا، الاکمال فی رفع‌الارتیاب عن المؤتلف و المختلف اینجانب الأسماء والکنی و الأنساب، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۸۶.
ابن‌حجر عسقلانی، لسان‌المیزان، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۱۴.
نجاشی، فهرست اسماء مصنّفی الشیعة المشتهر ب رجال‌النجاشی، ۱۴۰۷ق، ص۱۴۴.
برقی،\'کتاب‌الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۴۱.
کشی، سپردن معرفةالرجال، ۱۳۴۸ش، ص۳۸۵.

محمد بن هارون بغدادی پر اسم و رسم به ابوعیسی وَرّاق (درگذشت ۲۴۷ یا این که ۲۴۸ق) متکلم در قرن سوم قمری. بنابر گزارش منابع، رشته وی در بغداد نویسندگی و کتابفروشی بوده میباشد. وراق از معتزلیانی بوده که ابعاد شیعه شد، اما درباره اعتقادات و مذهب وی اختلاف میباشد. روضه خوان اثر گذار و سید مرتضی، اورا شیعه دانسته و از وی و اثراتی مانند کتاب الامامه و کتاب السقیفه که درباره اعتقادات شیعه نوشته، تامین حسینیه نصرت مشهد کرده‌اند.

ولی در منابع اهل سنت وی معتقد به عقاید خداناباوری معرفی شد‌ه‌است. اثر ها و نگرش‌های علمی وراق گزینه دقت بوده و او‌را جزو منتقدان بدون شوخی باورهای معتزلی نیز دانسته‌اند. از شاگردان وراق، ابن راوندی بوده که بعد ها وی نیز با مدرس خویش مخالفت کرد و اورا زندیق خواند. نجاشی، برای ابوعیسی کتاب‌های زیادی را مذکور که مثلا آن ها المقالات درباره ملل و آدرس حسینیه نصرت مشهد نحل میباشد.

معاش‌طومار
محمد بن هارون بغدادی مشهور به ابوعیسی وراق از متکلمان نصفه نخستین سده سوم هجری میباشد. وی اهل ایران و در بغداد بومی بوده و در سال ۲۴۷ق و یا این که ۲۴۸ق از جهان رزرو حسینیه نصرت مشهد رفته میباشد.[۱]

مهم ترین خصوصیت علمی وراق، رویا رویی او با درنگ‌های معتزلی میباشد. وی منتقد بنیاد معرفتی معتزله، یعنی فکر‌های توحیدی آن‌ها بود. بعضی گفته‌اند به همین برهان، معتزله نیز اورا همفکر مشرکان دانستند.[۲] رویکردها و نگرش‌های کلامی وی در عصر خویش، گزینه دقت علما و بزرگان عصرش بوده میباشد.[۳] ابن‌ندیم اورا برای مثال متکلمان مالک‌لحاظ شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد شمرده میباشد.[۴]

وی و افرادی که معتزله را رها کرده‌اند، به «مُخلِط» دارای شهرت میباشند یعنی عده ای که نخستین معتزله بوده‌اند، بر تاثیر اظهار عقاید جدید از اعتزال خالص خارج آمده و به اصول مدرسه و تیم اعتقادی خویش دارای تعهد نمانده و هر یک راهی غیر وابسته در پیش گرفته‌اند.[۵]

عقاید
مذهب اعتقادی ابوعیسی از مباحث مناقشه برانگیز بوده میباشد. بر اساس گزارش‌های معتزلیان، او در آغاز معتزلی بود و بعد از آن از معتزلیان مستقل شد.[۶] برخی می گویند به همین ادله، اظهار نظرهای تند معتزلیان درباره وی وجود داشته میباشد.[۷] گردآوری‌ای از معتزله، میل وی به شیعه را حقیقی و واقعی ندانستند؛ البته در عین‌هم اکنون تصریح می‌نمایند وراق درین مسیر خدماتی را به مذهب جدیدش نموده‌میباشد.[۸]

خویی می‌نویسد، ابوعیسی برای حفاظت از خویش، درباره ثنویت کتابی نوشت. البته ظاهراً این کتاب موءثر خلا و حتی شاگردش ابن راوندی به وی نسبت بی‌فقهی داده میباشد. [۹] روضه خوان موءثر و سید مرتضی، او‌را به دلیل نوشتن کتاب‌هایی درباره امامت و امان از مذهب شیعه، از خویش دانسته‌ و از او پناه کرده‌اند.[۱۰]

به جهت خلا هیچ‌یک از اثرها وراق، اظهارنظر قطعی درباره عقاید، آراء و مذهب کلامی حقیقی وواقعی وی، طاقت فرسا میباشد.[۱۱] ابن ندیم،‌ او‌را از افرادی که در ظواهر اسلام آورده بودند؛ البته در داخل اعتقادی به اسلام نداشتند دانسته‌ میباشد.[۱۲]

اثرها
نجاشی، وراق را متکلمی پندار‌نگار و مشهورترین اثرش را مقاله‌ها می داند.[۱۳] وی خلال این کتاب که در آن به آراء و بینش‌های مجموعه‌های متفاوت شیعی اشاره کرده، در اثر ها آتی نیز این درنگ رفلکس داده گردیده‌است. مثلا آن اثرها، کتابی میباشد با اسم اختلاف شیعه که در آن به درنگ‌های کلامی شیعه پرداخته میباشد.[۱۴] در منابع رجالی و غیره، کتاب‌های دیگری نیز برای وی حافظه کرده‌اند از جملة المجالس و بعضی کتاب‌های دیگر مانند کتاب الامامة الکبیر و کتاب الامامة الصغیر، نقض العثمانیه، اقتصاص مذهبها اصحاب الاثنین و الرد علیهم.[۱۵] کتاب السقیفه،[۱۶]

زریاب خویی اشاره می‌نماید که از کتاب‌ها و مقاله ها زیادی که به وی نسبت می دهند. چیزی برجای نمانده و تنها منقولاتی در اثر ها دیگرافراد مخصوصا معارضان وی مانده میباشد.[۱۷] زریاب خویی نقل می‌نماید، در کتاب مروج الذهب که نسبتاً یک سده بعداز وراق مندرج، کتاب‌های ابوعیسی را زیاد و عالی وصف کرده و از کتاب‌های مقاله‌ها و المجالس او ذکر شده میباشد ؛البته در‌این کتاب‌ها سخنی از اعتقادوباور‌های وراق نزده میباشد.[۱۸]

کتاب الدیانات، الحدث و یک‌سری تاثیر در رد مسیحیت و یهود نیز برای مثال اثر ها او به شمار آمده میباشد.[۱۹

محمد بن هارون بغدادی پر اسم و رسم به ابوعیسی وَرّاق (درگذشت ۲۴۷ یا این که ۲۴۸ق) متکلم در قرن سوم قمری. بنابر گزارش منابع، رشته وی در بغداد نویسندگی و کتابفروشی بوده میباشد. وراق از معتزلیانی بوده که ابعاد شیعه شد، اما درباره اعتقادات و مذهب وی اختلاف میباشد. روضه خوان اثر گذار و سید مرتضی، اورا شیعه دانسته و از وی و اثراتی مانند کتاب الامامه و کتاب السقیفه که درباره اعتقادات شیعه نوشته، تامین حسینیه نصرت مشهد کرده‌اند.

ولی در منابع اهل سنت وی معتقد به عقاید خداناباوری معرفی شد‌ه‌است. اثر ها و نگرش‌های علمی وراق گزینه دقت بوده و او‌را جزو منتقدان بدون شوخی باورهای معتزلی نیز دانسته‌اند. از شاگردان وراق، ابن راوندی بوده که بعد ها وی نیز با مدرس خویش مخالفت کرد و اورا زندیق خواند. نجاشی، برای ابوعیسی کتاب‌های زیادی را مذکور که مثلا آن ها المقالات درباره ملل و آدرس حسینیه نصرت مشهد نحل میباشد.

معاش‌طومار
محمد بن هارون بغدادی مشهور به ابوعیسی وراق از متکلمان نصفه نخستین سده سوم هجری میباشد. وی اهل ایران و در بغداد بومی بوده و در سال ۲۴۷ق و یا این که ۲۴۸ق از جهان رزرو حسینیه نصرت مشهد رفته میباشد.[۱]

مهم ترین خصوصیت علمی وراق، رویا رویی او با درنگ‌های معتزلی میباشد. وی منتقد بنیاد معرفتی معتزله، یعنی فکر‌های توحیدی آن‌ها بود. بعضی گفته‌اند به همین برهان، معتزله نیز اورا همفکر مشرکان دانستند.[۲] رویکردها و نگرش‌های کلامی وی در عصر خویش، گزینه دقت علما و بزرگان عصرش بوده میباشد.[۳] ابن‌ندیم اورا برای مثال متکلمان مالک‌لحاظ شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد شمرده میباشد.[۴]

وی و افرادی که معتزله را رها کرده‌اند، به «مُخلِط» دارای شهرت میباشند یعنی عده ای که نخستین معتزله بوده‌اند، بر تاثیر اظهار عقاید جدید از اعتزال خالص خارج آمده و به اصول مدرسه و تیم اعتقادی خویش دارای تعهد نمانده و هر یک راهی غیر وابسته در پیش گرفته‌اند.[۵]

عقاید
مذهب اعتقادی ابوعیسی از مباحث مناقشه برانگیز بوده میباشد. بر اساس گزارش‌های معتزلیان، او در آغاز معتزلی بود و بعد از آن از معتزلیان مستقل شد.[۶] برخی می گویند به همین ادله، اظهار نظرهای تند معتزلیان درباره وی وجود داشته میباشد.[۷] گردآوری‌ای از معتزله، میل وی به شیعه را حقیقی و واقعی ندانستند؛ البته در عین‌هم اکنون تصریح می‌نمایند وراق درین مسیر خدماتی را به مذهب جدیدش نموده‌میباشد.[۸]

خویی می‌نویسد، ابوعیسی برای حفاظت از خویش، درباره ثنویت کتابی نوشت. البته ظاهراً این کتاب موءثر خلا و حتی شاگردش ابن راوندی به وی نسبت بی‌فقهی داده میباشد. [۹] روضه خوان موءثر و سید مرتضی، او‌را به دلیل نوشتن کتاب‌هایی درباره امامت و امان از مذهب شیعه، از خویش دانسته‌ و از او پناه کرده‌اند.[۱۰]

به جهت خلا هیچ‌یک از اثرها وراق، اظهارنظر قطعی درباره عقاید، آراء و مذهب کلامی حقیقی وواقعی وی، طاقت فرسا میباشد.[۱۱] ابن ندیم،‌ او‌را از افرادی که در ظواهر اسلام آورده بودند؛ البته در داخل اعتقادی به اسلام نداشتند دانسته‌ میباشد.[۱۲]

اثرها
نجاشی، وراق را متکلمی پندار‌نگار و مشهورترین اثرش را مقاله‌ها می داند.[۱۳] وی خلال این کتاب که در آن به آراء و بینش‌های مجموعه‌های متفاوت شیعی اشاره کرده، در اثر ها آتی نیز این درنگ رفلکس داده گردیده‌است. مثلا آن اثرها، کتابی میباشد با اسم اختلاف شیعه که در آن به درنگ‌های کلامی شیعه پرداخته میباشد.[۱۴] در منابع رجالی و غیره، کتاب‌های دیگری نیز برای وی حافظه کرده‌اند از جملة المجالس و بعضی کتاب‌های دیگر مانند کتاب الامامة الکبیر و کتاب الامامة الصغیر، نقض العثمانیه، اقتصاص مذهبها اصحاب الاثنین و الرد علیهم.[۱۵] کتاب السقیفه،[۱۶]

زریاب خویی اشاره می‌نماید که از کتاب‌ها و مقاله ها زیادی که به وی نسبت می دهند. چیزی برجای نمانده و تنها منقولاتی در اثر ها دیگرافراد مخصوصا معارضان وی مانده میباشد.[۱۷] زریاب خویی نقل می‌نماید، در کتاب مروج الذهب که نسبتاً یک سده بعداز وراق مندرج، کتاب‌های ابوعیسی را زیاد و عالی وصف کرده و از کتاب‌های مقاله‌ها و المجالس او ذکر شده میباشد ؛البته در‌این کتاب‌ها سخنی از اعتقادوباور‌های وراق نزده میباشد.[۱۸]

کتاب الدیانات، الحدث و یک‌سری تاثیر در رد مسیحیت و یهود نیز برای مثال اثر ها او به شمار آمده میباشد.[۱۹

سفرها و مناظرات
شهاب الدین در سال ۱۳۳۶ق در ۲۱ سالگی به سامرا هجرت کرد و حدود سه سال آنجا بود و با عبدالسلام کردستانی و روضه خوان نورالدین شافعی ملاقات و گفت و گو داشت. در ۱۳۴۰ق به کاظمین و بغداد رفت و با سیدابراهیم رفاعی بغدادی ملاقات داشت و همینطور به کربلا رفت و از عبدالهادی مازندرانی اذن شفاهی گرفت و با موسی اسکویی، محمد ثقة‌الاسلام تبریزی و برادرش، علی که از رؤسای شیخیه بودند ملاقات و مناظره حسینیه نصرت مشهد کرد.[۹]

وی به شهرهای دیگر عراق زیرا حله، موصل، العمارة، کوت، بصره، کوفه، مسیب، دجیل، زبیر و... مسافرت کرد و در سفری که به هندوستان داشت در بمبئی با مشاهیر مذهب ها بودایی ملاقات آدرس حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۰]

وی مکاتبات زیادی با علامه روضه خوان طنطاوی جوهری مصری، مدیر جمعیت اخوت اسلامی مصر داشته میباشد و کتاب ریاض السالکین فی تفصیل صحیفة سید الساجدین را به وی کادو رزرو حسینیه نصرت مشهد نموده است.[۱۱]

مسافرت به جمهوری اسلامی ایران
مرعشی در ۲۱ محرم سال ۱۳۴۲ق از نجف به جمهوری اسلامی ایران هجرت کرد و در ۶ صفر سال جاری وارد کرمانشاه شد از آنجا به همدان، زنجان و تبریز رفت و با اقوام دیدار کرد. وی در کرمانشاه از روضه خوان هادی فرزند عبدالکریم کرمانشاهی اذن شفاهی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد داستان گرفت.

در همدان با سید عبدالحسین فرزند سید فاضل لاری دیدار کرد و از وی اذن ماجرا گرفت و ورژن خطی نادری را از او خریداری کرد. آن گاه به قصد زیارت امام رضا(ع) راهی مشهد شد. وی در ۲۱ جمادی‌الثانی سال ۱۳۴۳ق. به طهران رفت و یک‌سری ماهی از اساتید ری بهره مند شد. او در ۷ شعبان ۱۳۴۳ق. وارد قم شد و به درخواست عبدالکریم حائری یزدی درین شهر مستقر و درگیر به درس دادن شد. وی در ۱۳۴۵ق. در قم با امر عبدالکریم حائری به استقبال شعر سرا و فیلسوف هندی، رابیندارات تاگور رفت و مباحثاتی با وی جاری ساختن بخشید. مرعشی با رحلت آیه‌ها سه‌گانه، صدر، حجت و خوانساری تحت عنوان یکی مراجع تبعیت شناخته شد و اولیه رساله‌ عملیه‌اش در سال‌های ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۳ ه‍.ق تکثیر یافت. بعداز رحلت سید حسین طباطبایی بروجردی، سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی تحت عنوان یکی‌از مراجع مطرح شد.[۱۲]

عدم مسافرت به مکه برای حج
مرعشی، برای ایفا مهاجرت حج، مستطیع نشد و به درخواست گروهی از تجار مبتنی بر تأمین هزینه حج‌اش جواب منفی بخشید. مرعشی در جواب به فردی که از وی پرسید: با وجود این که وجوهاتی در اختیارتان هست و پول هایی از آن را به طلاب و فقرا و سایرافراد می‌دهید، چطور برای حج واجب مستطیع نمی‌باشید؟ اذعان کرد: این پول‌ها کالا اینجانب وجود ندارد؛ سهم امام و سادات میباشد، کفاره روزه و مانند آن میباشد و هریک بایستی مکان خودش استفاده شود. وقتی به حج می روم که از دسترنج خودم مبلغی به دست آورده باشم. بعداز وفات‌اش بیش تر از صد حج به نیابت‌اش اجرا گرفت.[۱۳]

اساتید
ادبیات
جده‌اش: شمس اشرف بیگم
پدرش: سید محمود مرعشی
مرتضی طالقانی
سید محمدکاظم خرم‌آبادی موسوی نجفی
محمود حسینی مرعشی شوشتری
تعبیر و تفسیر
محمد حسین شیرازی
شمس‌الدین شکویی
ابوالحسن مشکینی اردبیلیی
سیدآقا شوشتری
محمدجواد بلاغی نجفی
فرج‌الله تبریزی
فقه و اصول
سید آقا شوشتری، گستردن لمعه
ابوالحسن مشکینی اردبیلی، کفایة الاصول
نعمت‌الله لاریجانی، مقررات الاصول
محمدحسین بن محمدخلیل شیرازی، اینجانب لایحضره الفقیه
احمد آل کشف کننده الغطاء (متوفی ۱۳۴۴ق.)
سید محمدرضا مرعشی رفسنجانی
غلامعلی قمی
حبیب‌الله اشتهاردی
میرزا حسن رشتی
محمدباقر قائنی بیرجندی [۱۴]
میرزا آقا اصطهباناتی
سید علی طباطبایی
عبدالحسین مرندی
سید احمد بن محمد باقر بهبهانی حائری
علی‌اصغر تبریزی نجفی
محمد حسین بن علی روحانی العراقین
روحانی علی نجفی (نوه صاحب و مالک جواهر)
آقا ضیاء عراقی (متوفی ۱۳۶۱ق)، از نخستین اصول تا مشاجره مطلق و مقید
محمدحسین تهرانی (متوفی ۱۳۴۰ق)
عبدالکریم حائری یزدی (متوفی ۱۳۵۵ق)
محمدرضا مسجدشاهی (متوفی ۱۳۶۲ق)
رجال
سید حسن صدر
عبدالله مامقانی
ابوالهدی کلباسی
روحانی موسی کرمانشاهی
صحبت
محمد اسماعیل محلاتی
محمدجواد بلاغی نجفی
سید هبةالدین شهرستانی
حکمت و منطق
شمس‌الدین شکویی (منطق)
علی‌محمد نجف آبادی (متوفی ۱۳۳۲ق)
فاضل مشهدی (متوقی ۱۳۴۳ق)
محمدطاهر تنکابنی (متوفی ۱۳۶۰ق)
میرزا مهدی آشتیانی (متوفی ۱۳۷۲ق)
خوی و عرفان
سید علی حاکم طباطبایی
سید احمد کربلایی
میرزا جواد ملکی تبریزی
علی‌اکبر حکمی یزدی
محمدحسین قمشه‌ای
أنساب
پدرش (مشجرات سادات را به وی فراگرفت)
سید محمد رضا فرزند سید علی دارای شهرت به صائغ بحرانی غُرَیفی (متوفی ۱۳۳۹ق)
سید مهدی موسوی بحرانی (متوفی ۱۳۴۳ق)[۱۵]
درس دادن و شاگردان

مُصعَب بن عُمَیر بن هاشم (درگذشت ۳ق) از صحابه رسول(ص) و از سابقون در اسلام میباشد که پیش از ورود رسول(ص) به منزل ارقم بن ابی ارقم به اسلام گروید. مصعب از اشخاصی بود که به حبشه مسافرت کرد و بعداز عهد و پیمان عقبه وقتی که عموم یثرب از نبی خداوند درخواست مدرس قرآن کردند، فرستاده، مصعب را به مدینه ارسال کرد. او پیش از ورود نبی(ص) به مدینه، نماز آدینه را در منزل سعد بن خثیمه پرپا کرد. نبی خداوند بعد از ورود به مدینه در میان مصعب و ابوایوب انصاری، عقد اخوت سرازیر حسینیه نصرت مشهد کرد.

مصعب بن عمیر در مبارزه بدر درفش‌دار جناج راست لشکر اسلام بود. او در مبارزه احد و در سن ۴۰ سالگی به شهیدشدن رسید. احاطه‌زاده قهرمان نوشته محمود حکیمی و هنگامی دلی نوشته محمدحسن شهسواری، کتاب داستان‌هایی به گویش فارسی می باشند که به تفصیل زندگانی مصعب آدرس حسینیه نصرت مشهد بن عمیر پرداخته‌اند.

لقب و کنیه
مصعب از صحابه و لقب‌اش ابوعبدالله میباشد.[۱] وی همینطور مصعب الخیر کنیه داشت.[۲] ادرش، خناس، دختر صاحب از ثروتمندان قریش بود. مصعب در خانواده‌ای مرّفه پروش یافت؛ والدین مصعب قبل از اسلامش، اورا بسیار دوست داشتند و شایسته ترین جامه‌ها را به بدن وی رزرو حسینیه نصرت مشهد می‌کردند.[۳]

زینب بنت مصعب بن عمیر، دختر وی و حمنه بود و نسل مصعب جز از روش وی ادامه نیافت.[۴]

اسلام
مصعب از اولیه مسلمان ها میباشد؛ وی وقتی که رسول در منزلٔ ارقم به دعوت محرمانه سرگرم بود، اسلام آورد. او اسلامش را از اقوام و مادرش نهفته میکرد و بعضی اوقات مخفیانه نزد رسول رفت و آمد میکرد تا اینکه عثمان بن طلحه اورا در هم اکنون نماز رویت کرد و خبر مسلمان شدن او‌را به دور‌وبری ها و مادرش اعطا کرد. آنها، مصعب را زندانی کردند و وی در زندان بود تا اینکه به حبشه مسافرت کرد.[۵] او همینطور در کنار نبی پروردگار و بنی هاشم در شعب ابی طالب محدود شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد بود.[۶]

مبلغ اسلام
در سال دوازدهم بعثت، بعداز عهدوپیمان عقبه که گروهی از عموم یثرب با نبی بیعت کردند، اسعد بن زراره به نمایندگی از آنها از فرستاده خواست تا برایشان فردی را بفرستد که به آنان قرآن آموختن نماید و دستورها دیگر اسلام را بیاموزد، فرستاده پروردگار(ص) مصعب را به یاروهمدم آن ها ارسال کرد.[۷] تبلیغ وی در یثرب سبب ساز شد کسانی مانند سعد بن معاذ و اسید بن حضیر و عباد بن آدم بن وقش اسلام را برگزینند.[۸] مصعب اول مهاجری بود که پیش از پیامبر خداوند به مدینه آمد.[۹]

نماز آدینه مدینه

مرقد کنونی شهدای پیکار احد
مصعب بن عمیر اولیه کسی میباشد که در مدینه، نماز آدینه گذارد؛ وی برای رسول(ص) طومار نوشت و از آن حضرت اذن خواست تا با مسلمانها مدینه نماز آدینه بگزارد، نبی(ص) اذن فرمود. وی اولیه توشه مسلمانها را در منزل سعد بن خیثمه عده کرد و با دوازده بدن نماز آدینه گزارد.[۱۰]

نبی آفریدگار میان وی و ابو ایوب انصاری، عقد اخوت برقرار کرد.[۱۱] همینطور آورده شده میباشد پیامبر پروردگار میان وی و سعد ابی وقاص و ذکوان بن عبدالقیس نیز عقد اخوت روان کرد.[۱۲]