برتری اهلبیت
نوشتهیعلمیٔ اساسی: برتری اهلبیت(ع)
نقل شده از حدیث ثقلین، بهروشنی برتری اهلبیت بر سایر افراد به دست میاید؛ چون نبی(ص) تنها آنان را در کنار و ستون قرآن قرار داده میباشد. ازاینرو، به عبارتیسیرتکامل که قرآن کریم و مهربان بر مسلمان ها برتری داراست، اهلبیت نیز از سایرافراد حسینیه نصرت مشهد برترند.[۱۶۷]
ولایت و رهبری
از نگاه جعفر سبحانی، دعوت نبی(ص) به تمسک به کتاب و اهلبیت در حدیث ثقلین، دلالت مینماید که رهبری سیاسی منحصربهفرد به اهلبیت میباشد.[۱۶۸] در بعضا از نقلهای حدیث ثقلین، به مکان ثقلین، از قرآن و اهلبیت با تیتر «خلیفتَین» (دو جانشین) تعبیروتفسیر گردیده است.[۱۶۹] مبتنی بر این نقل، اهلبیتْ خلیفه و جانشینان پیامبرند و جانشینی آنها همگیجانبه میباشد و دربرگیرنده کارها سیاسی و رهبری نیز میشود.[۱۷۰] همینطور بیقیدوشرط بودن وجوب تبعیت از اهلبیت را از دلایل رهبری سیاسی آنها دانستهاند؛ چون وجوب تقلید، تمامی بایدها و نبایدهای مرتبط با معاش مسلمانها اعم از مسائل عبادی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را مشمول می شود. ازاینرو در مسائل سیاسی و مرتبط با جامعه و حکومت نیز تقلید از آنها واجب آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۷۱]
عدم اختلاف دربین قرآن و اهلبیت
از سایر برداشتهای کلامی از حدیث ثقلین این میباشد که براساس عبارت «لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض»، اختلافی بین قرآن و اهلبیت نیست.[۱۷۲] از دید محمد واعظزاده خراسانی، برهان توافق و هماهنگی قرآن و اهلبیت این میباشد که دانش امام مستند به دانش فرستاده(ص) میباشد و در غایت به وحی الهی منتهی میشود. به همین برهان هیچ زمان اختلافی فی مابین آندو نیست و آندو همواره با هم موافق و هماهنگ رزرو حسینیه نصرت مشهد میباشند.[۱۷۳]
دلالت حدیث بر تحریفناپذیری قرآن
آورده شده حدیث ثقلین بر مصونیت قرآن از تغییر تحول و تحریف دلالت داراست؛ چون رسول(ص) در آن تصریح کرده که قرآن و اهلبیت تا روز قیامت باقی می باشند و هرکس به آندو تمسک نماید، منحرف نخواهد شد. در صورتیکه قرآن محفوظ از تغییرو تحول عدم وجود، تمسک و تاسی از آن موجب گمراهی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میشد.[۱۷۴]
بینش اهلسنت
عالمان اهلسنت نیز برداشتهایی از حدیث ثقلین داشتهاند که برخی از آن ها اینگونه میباشد: از لحاظ ابنحجر هیتمی و شمسالدین سخاوی، محدث و مفسر شافعیمذهبِ قرن نهم قمری، در روایات ثقلین بر مودت اهلبیت، احسان و احترام به آنان، بزرگداشت آنها و ادای دستمزد واجب و مستحب آنان تأکید و ترغیب شدهاست؛ چون اهلبیت، به نظر فخر و حَسَب و نَسَب، شریفترین عموم روی زمیناند.[۱۷۵]
علی بن عبدالله سَمهودی گفته میباشد از این حدیث فهمیده می گردد که تا روز قیامت، کسی از عترت وجود دارااست که آمادگی دارااست به وی تمسک خواهد شد تا ترغیب ذکر شده درین حدیث، بر وی دلالت نماید؛ همچنانکه قرآن اینگونه میباشد. ازاینرو، آنها (یعنی عترت) اَمان اهل زمیناند و زیرا از در بین بروند، اهل زمین نابود می گردند.[۱۷۶]
به لحاظ عبدالرؤوف مناوی از عالمان شافعیمذهبِ قرن دهم و یازدهم قمری، حدیث ثقلین تصریح داراست که فرستاده(ص) به امتش وصیت کرد با قرآن و اهلبیت بهتر اخلاق نمایند، آنها را مقدم بر خویش بدارند و در آیین به آنها تمسک نمایند. بهگفته او، این حدیث دلالت داراست که تا روز قیامت، در هر وقتی، می بایست کسی از اهلبیت که اهلیت و صلاحیت تمسک و تاسی دارااست، وجود داشته باشد.[۱۷۷]
سعدالدین تفتازانی، متکلم اشعریمذهب قرن هشتم قمری این نظر را دارد حدیث ثقلین اشاره به برتری اهلبیت بر سایر افراد داراست و ملاک برتری آن ها دانش و زهد و شرافت نَسَب آنهاست. این مقاله از قرار تصاحب کردن آن ها در کنار قرآن و وجوب تمسک به آنها به دست می آید؛ چون تمسک به قرآن جز کار به دانش و هدایت قرآن و عترت وجود ندارد.[۱۷۸]
فضل و ادب بن روزبهان، از عالمان اهلسنت در قرن نهم و دهم قمری هم بر آن میباشد که روایات ثقلین دلالت بر وجوب تمسک و تبعیت از اهلبیت در گفتار و جاری ساختن، بزرگداشت و احترام و مودت به آن ها دارااست؛ البته تصریحی بر امامت و خلافت آنها ندارد.[۱۷۹]
کتابشناسی
علمای شیعه به جز نقل حدیث ثقلین، به طور غیروابسته هم درباره آن کتابهایی نوشتهاند. بعضی از این کتابها از این قرار میباشد:
حدیثالثقلین، نوشته قوامالدین محمد وشنوی قمی: درین نوشته، اوراق متعدد این حدیث نظارت و به اختلاف لفظی در بین نقلهای متعدد دقت ویژهای شدهاست.[۱۸۰]
حدیثالثقلین، تاثیر نجمالدین عسکری: این کتاب در یک جلد و به لهجه عربی نگاشته گردیده و نگارش آن در سال ۱۳۶۵ق به نقطه نهایی رسیده میباشد.
حدیثالثقلین، تاثیر سید علی میلانی: این کتاب به لهجه عربی و در جواب به شبهه هاِ مطرحگردیده به وسیله علی احمد السالوس درباره حدیث ثقلین تألیف گردیدهاست.[۱۸۱]
حدیث الثقلین و مقامات اهل البیت(ع): این کتاب که به وسیله عده ای از طلاب بحرینی مکتب اهلالذکر گردآوریآوری و تألیف گردیده، برگرفته از سخنرانیهای گوناگون احمد الماحوزی، دانا شیعی بحرینی درباره حدیث ثقلین میباشد.[۱۸۲]
حدیث الثقلین؛ سنداً و دلالةً: تیمسخنرانیهای سید کمال حیدری میباشد که اسعد حسین علی شمری در سه فصلِ پژوهش گواهی حدیث، تحقیق دلالت حدیث و جواب به شبهه هاِ درباره آن، توده و تدوین کرده و مؤسسه اَلهُدیٰ تکثیر داده میباشد.[۱۸۳]
موسوعةُ حدیثِ الثَّقلین: این تاثیر چهارجلدی که راس ابحاث العقائدیه تدوین کرده، در دو جلد در آغاز، اثرها شیعهها امامی از قرن نخستین تا دهم قمری و در جلدهای سوم و چهارم اثر ها شیعه ها زیدی و اسماعیلی تا قرن دهم قمری درباره حدیث ثقلین را رسیدگی نموده است.
جستارهای متعلق
حدیث سفینه
حدیث لوح
حدیث کساء
پانویس
نفیسی، «ثقلین، حدیث»، ص۱۰۳.
برای مثال نگاه نمائید به: بحرانی، منار الهدی، ۱۴۰۵ق، ص۶۷۰؛ مظفر، دلائل الصدق، ۱۴۲۲ق، ج۶، ص۲۴۰؛ میر حامد حسین، عبقات الانوار، ۱۳۶۶ش، ج۱۸، ص۷.
نگاه فرمائید به مازندرانی، گستردنالکافی، ۱۳۸۲ق، ج۶، ص۱۲۴، ج۱۰، ص۱۱۸؛ میر حامد حسین، عبقاتالانوار، ۱۳۶۶ش، ج۱۸، ص۷؛ خرازی، بدایةالمعارف، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۹.
واعظزاده خراسانی، «پیشگفتار» در حدیث الثقلین، ص۱۷ و ۱۸.
نفیسی، «ثقلین، حدیث»، ص۱۰۲.
نفیسی، «ثقلین، حدیث»، ص۱۰۲.
میر حامد حسین، عبقات الانوار، ۱۳۶۶ش، ج۲۳، ص۱۲۴۵.
حاج منوچهری، «ثقلین، حدیث»، ص۷۳ و ۷۴.
نفیسی، «ثقلین، حدیث»، ص۱۰۲ و ۱۰۳.
نفیسی، «ثقلین، حدیث»، ص۱۰۳.
نفیسی، «ثقلین، حدیث»، ص۱۰۵.
مراسم محرم در حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای کامل حضور در مجالس عزاداری